Պատարագի կատարման շուրջ շփոթությունն ու ճշգրտումը

Այսօր համացանցում շփոթմամբ տարածվել է տեղեկություն, որ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է մասնակցի Ս. Պատարագի, որտեղ ամենայն հավանականությամբ պատարագիչ քահանան կատարելով քաղաքական պատվեր, պետք է հակականոնկան կերպով զեղջի և չհիշատակի Ամենայն հայոց կաթողիկոսի անունը։

Ես՝ Արարատ քահանա Պողոսյանս, հայտարարում եմ, որ երբեք չեմ զեղջի Ամենայն հայոց կաթողիկոսի անունը և երբեք չեմ միաբանի հայրենիքն ու հավատքն ուրացածների և պառակտիչների հետ։ Իմ ուխտը Սուրբ Էջմիածնի և նրա ազգընտիր Գահակալը անխախտ, անսակարկ ու անբեկանելի է։

Իրականում Պատարագը պետք է մատուցի Երևանի Ս. Երրորդություն եկեղեցու սպասավոր Արարատ քահանա Օրդոյանը։

Այս առիթով ցանկանում եմ նաև նշել, որ 2025 թվականի աղբահանության համար Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեով հատկացված է 5 միլիարդ 751 միլիոն 100 հազար դրամ։

Առավոտից հավատավոր հայորդյաց խուռներամ բազմությունն էր ծովացել Սբ Էջմիածնի Մայր Տաճարում։ Սուրբ Սարգիս եկեղեցում պատարագ մատուցող քահանա Արարատ Օրդոյանը չհնչեցրեց Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ–ի անունը։

Պաշտպանել Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, պաշտպանել Հայաստանի Հանրապետությունը։

Պատարագի գրաքննությանը 0 հանդուրժողականություն

Այսօր՝ նոյեմբերի 30-ին, Սուրբ Սարգիս եկեղեցում պատարագի ժամանակ մենք՝ Հայկ Դորունցի հետ մի խումբ քաղաքացիներ, կատարեցինք մի պարզ, բայց խորհրդանշական գործողություն։ Երբ պատարագի ընթացքում պետք էր հնչեր Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի անունը, մենք այն հնչեցրինք։ Սա արվեց այն պատճառով, որ կաթողիկոսի անունը զեղչվել էր, չէր հնչում, քանի որ 385 եկեղեցի, որոնք մոտ 150 հազար Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ են ներկայացնում, հանձնած էին պատարագը գրաքննության։

Սա ոչ թե պարզապես կրոնական արարողության փոփոխություն էր, այլ բացահայտ գրաքննություն, անարգանք հավատացյալների հանդեպ, Հայաստանում գրանցված կրոնական կազմակերպության օրինական գործունեության խոչընդոտում, սահմանադրության խախտում և միջազգային իրավունքի քայքայում։ Մենք պարզապես չենք հնչեցրել կաթողիկոսի անունը, մենք գրաքննությունն ենք ի չիք դարձրել, վերադարձրել ենք ճիշտ տեքստը տեղը։

Որևիցե կուսակցության, հատկապես ահաբեկչական կուսակցության առաջնորդ իրավունք չունի գրաքննելու որևիցե կրոնական կազմակերպության օրինական արարողությունն ու տեքստը։ Այս գործողությունը հավատացյալների հույզերի դեմ ահաբեկչություն է։

Այս իրադարձության կապակցությամբ ես կոչ եմ անում բոլոր գրողներին, ռեժիսորներին, նկարիչներին, քանդակագործներին, երաժիշտներին, մշակութային գործիչներին ու գիտնականներին՝ կոշտ արձագանքել այս գրաքննությանը։ Ինչպես նաև իրավապաշտպաններին, հասարակական ու քաղաքական գործիչներին՝ ցուցաբերել 0 հանդուրժողականություն պատարագ գրաքննելու կապակցությամբ։

Արտասովոր է, որ դատախազությունը, որը պետք է պաշտպաներ օրինականությունը, հրաժարվել է գործ հարուցելուց Նիկոլ Փաշինյանի դեմ 209-րդ և 441-րդ հոդվածներով (Կրոնական կազմակերպության գործունեությանը խոչընդոտելու և պաշտոնական դիրքի չարաշահման համար)։ Սա նշանակում է, որ ցանկացած հավատացյալ պետք է ստանձնի իր եկեղեցու պաշտպանությունը, քանի որ իրավապահ համակարգը ստանձնել է ժողովրդավար երկիր հանձնածի քմահայճույքների իրականացումը։

Սա միայն կրոնի հարց չէ, այլ կարգ ու կանոնի հարց է։ Ուստի, ոչ միայն հավատացյալ, այլ աթեիստ, ագնոստիկ, ապաթեիստ պետք է հասկանա այս գործողության էությունը և դիմակայեն։

Ազատություն՝ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանին, Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանին, Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանին։ Ազատություն՝ շանտաժներից, կոմպրոմատներից ու գայթակղություններից այն հոգևորականներին, ովքեր ընկել են 2000-ից ավելի խաչքար հանձնած դեղին մամուլի խմբագրի ճիրանները։

Ինձ եկեղեցուց ուժով հեռացնելու, ազատությունից զրկելու հանգամանքը անպայման կգտնի իրավական պատասխան, թեև բոլորս էլ գիտենք, որ հռչակագրի ու սահմանադրության խախտումը ջուր խմելու պես բան սարքածի հետ ի՞նչ իրավական դաշտ։

Իմ ուխտը Սուրբ Էջմիածնի և նրա Գահակալի հետ անխախտ է

Առավոտից հավատավոր հայորդյաց խուռներամ բազմությունն էր ծովացել Սբ Էջմիածնի Մայր Տաճարում։ Հազարավոր բարեպաշտ հավատացյալներ, Սուրբ Պատարագի սկզբից մինչև ժամը 18:15-ը, վայելուչ կարգով մոտեցան Իջման Սբ Սեղանի առջև զետեղված Աստվածամուխ Սբ Գեղարդին։

Այսօր, որը նշվում է որպես Հայոց առաջին լուսավորչաց տոն, Նորին Սրբություն Տ. Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետի սրբատառ կոնդակով դարձել է Սբ Գեղարդի ուխտի օր։

Անհուն երախտագիտություն եմ հայտնում մեր սիրեցյալ Նորին Սրբությանը՝ Գարեգին Բ. Վեհափառ Հայրապետին, որ բազում արժանահիշատակ գործերի շարքում նաև այս սուրբ ուխտի օրը հաստատեց՝ իր սիրասուն ազգի զավակներին Սբ Գեղարդին հպվելու և նրա աստվածային զորությամբ զորեղանալու համար։

Այս նվիրական օրը, երբ բոլոր հայրենաբնակ եպիսկոպոսները խոնարհաբար պետք է ի մի ժողովվեին Մայր Աթոռում՝ Տիրոջ Սբ Սեղանի առջև, ես, որպես մեղապարտ անձ, զգացի, թե ինչպես հարյուրավոր հավատացյալներ, ազնիվ ու արցունքալից աչքերով, իրենց արդար ցասումն էին հայտնում և զորակցությունն ու որդիական սերը և նվիրումն էին հավաստում մեր Շնորհազարդ Հայրապետին։

Սիրելիներ, վստահ եղեք, որ բոլորիդ խոսքերի ու զգացմունքների անգին ընծաները փոխանցելու եմ մեր Շնորհազարդ Հայրապետին, Ով հանապազ աղոթում է Ձեզ համար և օրհնություն հղում Իր վեհ սրտից և Տիրոջ Սուրբ Սեղանից։

Ամո՛ւր մնացեք, անսասա՛ն եղեք և միշտ կապված՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին և Հայոց Եկեղեցու առաքելական Աթոռի գահակալին՝ ազգընտիր և մեծագործ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին։

Չմոլորվե՛ք, իմ սիրելի ազգակիցներ, չխոտորվե՛ք՝ ականջ դնելով նենգադավ ու դավաճան մի խումբ բարձրաստիճան հոգևորականներին (որոնց դեմքն ու անունն այլևս հայտնի է ամենքիդ), որոնք ուրանում են իրենց Հոգևոր Ծնողին և իրենց՝ որպես անձ ու եկեղեցական կայացրած Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին։ Իսկ ուրացողների բերանից, արդարև, միմիայն չարախոսություն, սուտ և կեղծիք է թափոտում, իսկ նրանց ընթացքները խոտոր են ու մահաբեր։

Եվ այս նվիրական օրը՝ Հայոց Եկեղեցու հիմնադիր առաքյալների հիշատակի տոնին, երբ բոլոր հայրենաբնակ եպիսկոպոսները խոնարհաբար պետք է ի մի ժողովվեին Մայր Աթոռում՝ Տիրոջ Սբ Սեղանի առջև, գտնվեցին որոշ սրբազաններ, որոնք ամբարտավան ու ամբարիշտ դառնալով՝ գերադասեցին Սուրբ Էջմիածնից ախտավոր ինքնավտարումն ու պառակտումը։

Իմ սիրելի արթուն ու իմաստուն Ազգ, խոնարհվում եմ քո առջև, որ գիտես արժանին հատուցել բոլոր ուրացողներին, որ ի զորու ես ճանաչել ու մնալ հավատարիմ քո նվիրական արժեքներին ու սրբություններին։

Եվ այսօր, Ազգ իմ, քո Օծյալ Հայրապետը, իր մեծ ու զորեղ անձով և երախտարժան վաստակով, կանգնած է ի պաշտպանություն քո Հայրապետական Սուրբ Աթոռի, քո Սուրբ Եկեղեցու, քո հայրենազրկված զավակների իրավունքների և քո նախնյաց Սուրբ Ավանդի։

132-րդ Հայրապետդ կանգնած է անսասան և մեր Աստծով զորացյալ, կանգնած է իր ուխտապահ հոգևոր զավակներով բոլորված՝ ընդդեմ ամենայն ստի և նվաստ հարձակումների։

Թող Սբ Գեղարդի աստվածային զորությամբ ամրակուռ լինի մեր Սուրբ Ուխտը և մերօրյա բարոյական Վարդանանքը պսակվի լուսավոր հաղթությամբ։

Ամենայն Հայոց Հայրապետ Գարեգին Բ-ի եղբոր և որդու կալանքը երկարացվել է

ՀՀ ոստիկանության համակարգում իրականացվող քրեական գործով կալանքի տակ գտնվող Ամենայն Հայոց Հայրապետ Գարեգին Բ-ի եղբայր՝ Գևորգ Ներսիսյան, և նրա որդի՝ Համբարձում Ներսիսյան, կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է։

Ինչպես հայտնի դարձավ, Գևորգ Ներսիսյանի կալանքը երկարաձգվել է 2 ամսով, իսկ Համբարձում Ներսիսյանի կալանքը՝ 3 ամսով։ Այս մասին «Փաստինֆո» լրատվական կայքին հայտնեց փաստաբան Երեմ Սարգսյանը։

Հիշեցնենք, որ Ներսիսյաններին կալանավորել են Վաղարշապատում «Հանրապետություն» կուսակցության համայնքապետի թեկնածու Հարություն Մկրտչյանի հաղորդման հիման վրա։ Վերջինը պնդել էր, որ Գևորգ և Համբարձում Ներսիսյանները խոչնդոտում են իր քարոզարշավը։

Ոչ աշխատանքային օր, սակայն քաղաքն՝ ամբողջովին խցանված։

Երևանի կառավարումը, խցանումները վերացնելու անվան տակ, քաղաքացիների կողմից կատարված վճարումներից հավաքել և մսխել է 2 մլրդ 100 մլն դրամ։

Այս հարցումը հանգեցրել է ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանի կողմից հրապարակային արձագանքի։ Նա նշել է, որ ոչ աշխատանքային օրվա ընթացքում քաղաքի տրանսպորտային ցանցը լիովին խցանված էր։

Ստեփանյանի խոսքով՝ Շենգավիթ վարչական շրջանից Կենտրոն թաղամաս հասնելու համար ավտոմեքենայով անցնելով ճանապարհը, նա ստիպված է եղել ծախսել «ընդամենը» 57 րոպե։

Ավագանու անդամը նաև նկատել է, որ այս իրավիճակում միայն մեկ անդամ է հանդես եկել ուրացողական դիրքորոշմամբ, մինչդեռ մյուս ութ անդամները համակերպվել են այս խայտառակ վիճակի հետ։

Նրա խոսքերից հետևում է, որ քաղաքացիներին պետք է համոզել, որ նրանք հենց այս անունակ որոճողներն են։ Ստեփանյանը հարցրել է՝ «Շուռանե՛ր, ինչքա՞ն գումար է Ձեզ անհրաժեշտ այսքան իջնելու համար»։

Ավագանու անդամը կոչ է արել քաղաքացիներին չհամակերպվել այս խայտառակ վիճակի հետ և բոյկոտել «բարեփոխված» ու թանկացած տրանսպորտը։

Եկեղեցու դեմ պատերազմի ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը, պարտադված ֆեյք հավատացյալի կերպարի մեջ մտած, ամեն կիրակի մի եկեղեցի է գնում՝ շրջիկ հավատացյալների իր թիմով։

Այս շաբաթ կիրակի Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես սովորաբար, կմասնակցի պատարագին՝ իր հետ մի խումբ մարդկանց տանելով։ Այս անգամ այն կլինի Երևանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։

Իշխանական շրջանակներում նկատվում է մի հետաքրքիր երևույթ․ իշխանության ներկայացուցիչները, այդ թվում՝ ՔՊ-ի պաշտոնյաների կանայք, ակտիվորեն են զանգահարում իրենց շրջապատի անդամներին՝ նրանց համոզելով մասնակցելու այս պատարագին։ Նրանք նույնիսկ դիմել են իրենց վարսահարդարներին, մատնահարդարներին և սպորտզալի մարզիչներին՝ խնդրելով աջակցել այս նախաձեռնությանը։

Այս իրադրությունը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ իշխանական շրջանակներում աճել է անհանդուրժողականությունը հոգևորականների նկատմամբ։ Կատարվում են փորձեր, որոնք ուղղված են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գահազրկման օրակարգը սպասարկելու և եկեղեցու միասնականությունը պառակտելու։

Այս ակնհայտ փորձերը, որոնք իրականացվում են իշխանական մեքենայությունների միջոցով, թիրախավորում են բարձրաստիճան հոգևորականներին և քահանաներին։

Այսպիսով, իշխանական շրջանակների ներկայացուցիչների կողմից կազմակերպվող այս «շրջիկ հավատացյալների» թիմերը և եկեղեցի այցելությունները հակադրվում են նրանց հոգևորականների նկատմամբ ցուցաբերած անհանդուրժողականությանը։

Ժիրայր Լիպարիտյանի դերը հայկական քաղաքականության մեջ

Հանրային հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախկին խորհրդական Ժիրայր Լիպարիտյանի կողմից արտահայտված տեսակետները, որոնք հակիրճ ասած, հարցում են 1990-ականների պատերազմի ընթացքում եւ հետպատերազմյան շրջանում եղած իր դիրքորոշումների վերաբերյալ, ցույց են տալիս, որ նրա գաղափարախոսությունը եւ քաղաքականությունը ոչ թե նոր են, այլ խորքային եւ համահունչ իր մոտեցումներին ավելի վաղ շրջանում։

Ինչպես նշվում է, 1990-ականների սկզբին Լիպարիտյանը պաշտպանում էր այն տեսակետը, որ Արցախը պետք է մնա Ադրբեջանի կազմում։ Այս դիրքորոշումը, ըստ քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի, ոչ միայն ինքնին բացասական է, այլեւ հիմք է հանդիսացել այն խմբակի համար, որը հետագայում դարձավ «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցության կորիզը։

Դանիելյանի կարծիքով՝ Լիպարիտյանի գործողությունները եւ հայտարարությունները ոչ թե պաշտպանում են ցեղասպանություն իրագործած Ադրբեջանին, այլ ակնհայտորեն արտաքին ուժերի շահերը են ներկայացնում։ Նրա տեսակետը, որ 1915 թվականի իրադարձությունները պետք է մոռանալ եւ դրանք չպետք է դառնան հայ-թուրքական հարաբերությունների հիմք, ըստ Դանիելյանի, հանդիսանում է այն գաղափարախոսության մաս, որը նպատակ ունի հայ ժողովրդի հոգեբանությունը փոխելու եւ նրան ցնծությամբ ընդունելու դեպի թշնամին։

Քաղաքագետը նաեւ նշում է, որ նման գաղափարախոսությունը եւ աշխարհաքաղաքական տրամաբանությունը ոչ թե նոր են, այլ ունեն պատմական նախադեպեր եւ արտաքին պատվիրատուներ։ Նա նշում է, որ այսօրվա իշխող քաղաքական ուժի գործողությունները եւ Լիպարիտյանի դիրքորոշումները համընկնում են, եւ այս գծի հետեւում կարելի է տեսնել Թուրքիայի, Մեծ Բրիտանիայի եւ Միացյալ Նահանգների որոշ ուժերի ազդեցությունը։

Դանիելյանը կարծում է, որ հայաստանյան քաղաքական դաշտում նման գաղափարախոսության տարածումը ցույց է տալիս, որ պետությունը չունի բավարար իմունիտետ եւ կայացած հատուկ ծառայություններ, որոնք կարող են հակազդել նման ազդեցությանը։

ԱԺ-ում կկառուցվի արտաքին վերելակ՝ ծախսելով 25,99 մլն դրամ

Հոկտեմբերի 23-ի կառավարական որոշմամբ Ազգային Ժողովի շենքին կկից կկառուցվի նոր արտաքին վերելակ։ Ըստ որոշման՝ ներկայում պատգամավորներն ու հրավիրված անձինք նիստերի դահլիճ և հարակից տարածքներ հասնում են վարչական շենքի ներսով՝ անցնելով մի շարք միջանցքներ և աստիճանավանդակներ, ինչը, ըստ իշխանությունների, հաճախ հանգեցնում է մարդաշատության, տեղաշարժման դժվարությունների և անվտանգության ապահովման խնդիրների։

Նոր վերելակի կառուցումը նպատակ ունի բացառել այս խնդիրները և ապահովել ավելի հարմարավետ ու անվտանգ մուտք ԱԺ շենքի տարբեր հատվածներ։ Ծախսը կազմում է 25,99 միլիոն դրամ։

Շինաշխատանքները, ինչպես պարզվում է, արդեն սկսվել են։ Վերելակը կկառուցվի ԱԺ-ում վերջերս հիմնված սրճարանի տարածքում։ Այս քայլը, ըստ որոշ մեկնաբանությունների, նախատեսված է ԱԺ նախագահության և օրենսդիրների համար՝ թույլ տալով նրանց հարմարավետ կերպով, առանց երկար քայլելու, սրճարանից սահուն իջնել դահլիճ, վայելելով վիտրաժային վերելակով տեսարանը։

Այս սրճարանից, որը հաճախ օգտագործվում է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամների կողմից, երբեմն՝ նրանց փորձագետների և օգնականների կողմից, ստեղծվում է տպավորություն, թե իշխանությունները ծախսում են պետական միջոցներ՝ ոչ թե ընդհանուր հարմարավետության, այլ՝ իրենց անձնական հարմարավետության համար։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ ընդդիմադիր ուժերը, ըստ որոշ գնահատողների, չեն կարողացել արդյունավետ կերպով օգտվել իրավիճակից։

Այնուամենայնիվ, պետք է նշել, որ իշխանական շրջանակներում առկա են նաև մեղադրանքներ, թե որոշակի խմբեր, որոնց գաղափարախոսն եղել է Լիպարիտյանը, փորձում են բարձրաստիճան հոգևորականներին և քահանաներին թիրախավորել՝ նպատակ ունենալով պառակտել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գահազրկման օրակարգը սպասարկող եկեղեցու միասնականությունը։

Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին՝ միասնության և հավատի պաշտպան

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, որպես հավատի հզոր սյուներից մեկը, անդադար պաշտպանում է իր միասնականությունը և ճշմարտությունը։ Մեր հոգևոր հայրերի՝ Վարդապետաց դասի անունից, ես, որպես նրանց ներկայացուցիչ, հանդես եմ գալիս՝ հորդորելով բոլոր հավատացյալներին միավորվել և հաստատվել նույն մտքով, ինչպես հորդորում է իշխան Կորնթոսցիներին իշխան Պողոսը՝ «միաբանվելու և պառակտումներ չլինելու» համար (Ա Կորնթ. Ա 10)։

Այս հորդորը հնչում է այն պահին, երբ մեր եկեղեցին ապրում է բարդ և սրտացավ իրադարձությունների ժամանակահատված։ Մենք, որպես հավատի պաշտպաններ, չենք կարող անտեսել այն փորձությունները, որոնք ուղղված են ոչ թե միայն եկեղեցական կառույցին, այլև նրա ներքին խաղաղությանը, միասնականությանը և հավատարիմությանը։

Մենք անհանդուրժելի ենք համարում աշխարհիկ իշխանությունների կողմից եկեղեցու ներքին կառավարմանը ցանկացած միջամտություն, հատկապես այնպիսի սպառնալիքներ, որոնք ուղղված են բարձրաստիճան հոգևորականների և քահանաների դեմ։ Այսպիսի գործողությունները, որոնք հաճախ իրականացվում են իշխանական մեքենայությունների միջոցով, ակնհայտորեն ուղղված են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գահազրկման օրակարգը սպասարկելու և եկեղեցու միասնականությունը պառակտելու։

Մենք հստակ հայտարարում ենք, որ եկեղեցու ներսում ծագած ցանկացած խնդիր՝ դավանական, վարդապետական, ծիսականոնական կամ կարգապահական, լուծվում է բացառապես Սուրբ Հոգու ներշնչմամբ, Հայ Եկեղեցու կանոնական ընթացակարգերով և «միակամ և միախորհուրդ» սկզբունքով։ Ո՛չ ոք չունի իրավունք յուրացնելու եկեղեցական իր իշխանությունը, որը ձեռք է բերվում ոչ թե քաղաքական հանգամանքներով կամ արտաքին միջամտությամբ, այլ հոգևոր սպասավորության համար ստացված ձեռնադրության խորհրդով կամ հայրապետական տվչությամբ։

Մեր հայրապետը՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարքը և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը, «ուղիղ վարդապետությամբ մեզ ուսուցանում է ճշմարտության խոսքը» (Խորհրդատետր)։ Նրա իշխանությունը և շնորհները, որոնք բաշխվում են հոգևոր սպասավորներին, ոչ թե սեփականություն են, այլ պարգևներ, որոնք պետք է օգտագործվեն միայն հավատի և եկեղեցու ծառայության համար։

Այսպիսով, մենք հորդորում ենք մեր քահանայից դասին և բոլոր հավատացյալներին՝ չտրտմել հոգևորականության հասցեին հնչած զրպարտություններից և հալածանքներից, չօտարանալ Մայր Եկեղեցու հոգևոր կյանքից։ Փորձություններով լեցուն այս շրջանում մենք ակնկալում ենք բոլորի մասնակցությունը՝ աղոթելով, խորհրդակցելով և միասնական մնալով մեր Սուրբ Եկեղեցու և անսասան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի շուրջ։

Ի վերջո, հիշենք Սուրբ Եղիշե Վարդապետի խոսքերը, որոնք հավերժական են՝ «Եկեղեցիները ո՛չ պարգևն են թագավորների, ո՛չ ճարտար արվեստ են, ո՛չ գյուտն են իմաստունների, ո՛չ ավարը զինվորների քաջության և ո՛չ էլ խաբեությունը դևերի, այլ շնորհն են Մեծ Աստծո»։ Մենք պետք է պաշտպանենք այս շնորհը՝ միասնության և հավատի հզոր աշխարհով։

Քննչական կոմիտեի որոշումը և փորձաքննության եզրակացությունը՝ օբյեկտիվությունից զուրկ

ՀՀ քննչական կոմիտեն այսօր ծանուցում է ստացել, որի համաձայն՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 25-ին կայացվել է դատատեսաձայնագրային և դատադիմանկարային փորձաքննություն, որի եզրակացությունը ստացվել է։ Քննչական կոմիտեն առաջարկել է ներկայանալ Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանին՝ հաշվի առնելով, որ որոշումն ու եզրակացությունը իրավաչափորեն առնչվում են նրա շահերին։ Այս մասին հայտնում է փաստաբան Արսեն Բաբայանը։

Այս իրադարձությունների շուրջ ծագած իրավական և ընդհանուր քաղաքական վիճակագրության վերլուծությունը ցույց է տալիս մի քանի ակնհայտ խախտումներ, որոնք, ըստ իմ կարծիքի, հիմնավորում են Արշակ արքեպիսկոպոսի՝ քննչական կոմիտե այցելելուց հրաժարվելու որոշումը։

Ինքնաքննադատության և օբյեկտիվության հասնելու համար անհրաժեշտ է նշել, որ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներին համաձայն՝ փորձաքննության նշանակման որոշումը պետք է մինչև փորձաքննության իրականացումը ներկայացվեր Արշակ արքեպիսկոպոսին։ Սա պարտադիր պահանջ է, որը նպատակ ունի ապահովելու, որ անձը, որի շահերին որոշումն առնչվում է, ունենա իր իրավունքները։ Այս պահանջը չկատարելը ինքնին հիմք է համարվում որոշումը և դրա հիման վրա կայացված որևէ այլ գործողություն անվավեր ճանաչելու համար։

Ավելի մանրամասն՝ ըստ օրենսդրության՝ Արշակ արքեպիսկոպոսը և նրա փաստաբանը ունեին իրավունք՝ ծանոթանալու որոշմանը հետո միջնորդելու լրացուցիչ հարցեր առաջադրելու համար փորձագետին։ Նրանք նաև իրավունք ունեին ներկա լինելու փորձաքննության ընթացքին և պարզաբանումներ տալու փորձագետին։ Այս իրավունքներից յուրաքանչյուրը զրկելը, քննչական մարմնի կողմից, խախտում է անձի պաշտպանության իրավունքը։

Այսպիսով, փաստացիորեն, Արշակ արքեպիսկոպոսը զրկվել է իր իրավունքներից՝ փորձաքննության նախապատրաստման և անցկացման ընթացքում։

Այս իրավական խախտումներին ավելանում է նաև այն հանգամանքը, որ փորձաքննության եզրակացությունը, ըստ հոգևորականների կողմից ստորագրված փաստաթղթի, հոգևորականներին հանձնվել է հենց նույն օրը, երբ կայացվել է փորձաքննության նշանակման որոշումը։ Սա ակնհայտորեն հակասում է օբյեկտիվ և անկախ փորձաքննության անցկացման սկզբունքին։ Փորձագետը չի կարող օբյեկտիվ եզրակացություն կազմել, եթե նրան տրամադրվող տեղեկատվությունը հավաքագրվել է և վերլուծվել է նույն օրը։

Ավելի կարևոր է նշել, որ քննչական կոմիտեն իրավունք չունի փորձաքննության եզրակացությունը տրամադրելու որևէ այլ անձի, այդ թվում՝ հոգևորականների։ Այս գործողությունը նույնպես խախտում է գործընթացի գաղտնիությունը և կարող է ազդելու վրա փորձաքննության արդյունքները։

Արշակ արքեպիսկոպոսի՝ քննչական կոմիտե այցելելուց հրաժարվելու որոշումը, ըստ իմ կարծիքի, լիովին հիմնավորված է։ Նա վերահաստատում է իր պնդումը, որ օրվա քաղաքական իշխանության հանձնարարությունները կատարող մարմիններին անհնարին է վստահել անկախ և օբյեկտիվ գործընթացի իրականացումը։ Այս իրավական և ընդհանուր քաղաքական վիճակագրությունը հստակ ցույց է տալիս, որ գործընթացը սկզբից եղել է նախապատրաստված և կառուցված այնպես, որ արդյունքը լինի նախապես որոշված, ինչը հակասում է արդարության և օրինականության սկզբունքներին։