Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին դատապարտում է ներեկեղեցական հարցերի աշխարհիկ իշխանությունների միջամտությունը

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին խոր ցավով և անհամաձայնությամբ է արձագանքում վերջին իրադարձություններին, որոնք, ինչպես նշվում է հայտարարության մեջ, «խայտառակ հանդիպումներ» են առաջացրել։

Միքայել արք․ Աջապահյանը և Բագրատ արք․ Գալստանյանը հրապարակել են հայտարարություն, որում կտրուկ դատապարտում են «ստեղծելու այս փորձը» և դրա ընթացքը, որը նրանց կարծիքով, իրականացվում է «դավադիր, գաղտագողի վարքով»։

Հայտարարության հիմնական կետերն են՝

Դատապարտում աշխարհիկ իշխանությունների միջամտությանը: Եկեղեցին կտրուկ դատապարտում է աշխարհիկ իշխանությունների՝ ներեկեղեցական հարցերի լուծման մեջ «հայրենադավ և դավաճան» եղանակով ներքաշվելու փորձը։
Կոչ տիրադավերին: Եկեղեցին կոչ է անում տիրադավերներին վերադառնալ իրենց «կանոնական դաշտ» և իրենց հուզող հարցերը բարձրացնել միայն ներեկեղեցական ատյաններում։
Դիմում Վեհափառ Հայրապետին: Եկեղեցին դիմում է Վեհափառ Հայրապետին՝ հրավիրելու եպիսկոպոսաց ժողով՝ քննարկելու առկա հարցերը և պատրաստելու Ազգային եկեղեցական ժողովի օրակարգը։ Այս կոչում պնդվում է ապահովել ապօրինի ազատազրկված երեք սրբազանների մասնակցությունը։

Հայտարարության վերջում ներկայացված է Աստվածաշնչյան հատված, որը հավատի և Աստծու սիրուց բաժանվելու անհնարինությունն է խորհրդանշում։

Այս հայտարարությունը հաջորդում է մի շարք այլ զարգացումների, այդ թվում՝ Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի հայտարարությանը, ինչպես նաև Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմանը՝ Արթուր Սարգսյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու մասին։ Կատարվում են նաև դատական նիստեր՝ սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման վերաբերյալ հակասահմանադրական գործով։

Այս իրադարձությունները և եկեղեցու արձագանքը հստակ ցույց են տալիս ներեկեղեցական կյանքի և աշխարհիկ իշխանությունների միջև առկա լարվածությունը։

Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին պահվում է հավատքի, ոչ թե հայտարարությունների ստորագրությամբ

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին անցումային ժամանակահատված է ապրում, որը պահանջում է խորհրդածություն, հոգևոր խոհեմություն և եղբայրասիրության վերադարձ։ Այս մասին հայտարարություն է արել կալանքի տակ գտնվող Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը։

Նրա հայտարարությունը հստակ դատապարտում է վերջին օրերին որոշ եպիսկոպոսների կողմից հրապարակված հայտարարություններն ու գործողությունները, որոնք, նրա կարծիքով, պառակտիչ են և զրպարտելի։ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոսը նշում է, որ այս քայլերը ոչ թե հոգևոր սթափության արդյունք են, այլ քաղաքական պատվերների և ճնշման հետևանք, որոնք ուղղված են եղբայրասիրության, հավատքի և եկեղեցական հավատարմության կորստյանը հասցնելու։

«Եկեղեցին հաստատված է ոչ թե մարդկային շահերի, այլ աստվածային կարգերի վրա», – նշում է նա՝ հղում անելով Մատթեոսի Ավետարանի ԺԲ գլխի 25-րդ համարին։ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոսը կարծում է, որ այս հայտարարությունները և դրանց հաջորդող գործողությունները, օգտվելով Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածնի զսպվածությունից, փորձում են սեփական դիրքն ամրապնդել՝ կասկածի տակ դնելով Վեհափառ Հայրապետին, որը նաև հայ ժողովրդի հավատքի միասնության պահապանն է։

Նրա կարծիքով՝ Վեհափառ Հայրապետին ընդդիմանալը ոչ թե անձին ընդդիմանալն է, այլ՝ հարված Եկեղեցու հիմքին։ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոսը հստակեցնում է, որ Եկեղեցին ոչ թե քաղաքական ճնշումներին հպատակվող կառույց է, այլ՝ աստվածահիմն սուրբ մարմին։

Նա նաև նախազգուշացնում է, որ դավաճանել Հայոց Հայրապետին նշանակում է դավաճանել Եկեղեցուն և սեփական հոտին, ուրանալ հավատքը։ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոսը կոչ է անում հրաժարվել պառակտիչ քայլերից և ուխտադրժությունից՝ վերադառնալով եղբայրասիրությանը, հնազանդությանն ու հոգևոր խոհեմությանը։

Նրա հայտարարության վերջում տեղ է գտել Ղուկասի Ավետարանի ԺԷ գլխի 1-2 համարների մեջբերումը՝ որպես զգոնության և հոգևոր սթափության կոչ։ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոսը հստակեցնում է, որ Եկեղեցին պահվում է ոչ թե ինչ-որ հայտարարությունների ստորագրությամբ, այլ՝ հավատքի, կանոնականության, հավատարմության և ճշմարտության միջոցով։

Այս հայտարարությունը հաջորդում է մի քանի այլ հայտարարություններին, որոնք հրապարակվել են վերջին օրերին՝ կապված Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ներեկեղեցական կյանքին առնչվող հարցերի հետ։ Դրանցից են Միքայել արք․ Աջապահյանի և Բագրատ արք․ Գալստանյանի երկրորդ հայտարարությունները, ինչպես նաև 10 սրբազանների կողմից ստորագրված հայտարարությունը։ Կալանավորման ժամկետը երկարացնելու որոշման դեմ պաշտպանի բողոքը բավարարելու վերաբերյալ որոշում է կայացրել նաև Վերաքննիչ քրեական դատարանը։

Ուկրաինայի ղեկավարը զոհաբերում է իր ամենամոտ մարդուն՝ ի պատիվ Թրամփի և Պուտինի համաձայնության

Անցած շաբաթվա սկզբին Ուկրաինայի պատվիրակությունը, որը բանակցում էր Ժնևում հակամարտությանը վերջ դնելու հարցով, դեռևս ղեկավարում էր Անդրեյ Երմակը։ Սակայն, ինչպես հայտնի դարձավ, Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին, հավանաբար, դիտմամբ նշանակել էր Երմակին այդ պաշտոնում՝ ցույց տալու համար, որ կոռուպցիոն սկանդալի պատճառով նա չի մտադիր զոհաբերել իր ամենամոտ ընկերոջը։

Սակայն այս որոշումը խիստ նյարդայնացրել էր ԱՄՆ-ի կառավարությանը։ Վերջիններս ուղիղ պահանջեցին Ուկրաինայի ղեկավարից հեռացնել Երմակին, համարելով նրան ռուս-ուկրաինական հաշտեցման գործընթացի հիմնական խոչընդոտը։ Ամերիկացիների մեսիջը Զելենսկին «ճիշտ» հասկանալու համար, նախօրեին Ուկրաինայի մասնագիտացված հակակոռուպցիոն բյուրոն խուզարկություն անցկացրեց Երմակի Կիևի բնակարանում։ Ինչպես հայտնի է, բյուրոյի գաղտնալսումների մեջ նշված էր նաև Երմակի ածական անունը։

Այս իրադարձությունների արդյունքում, անցած ուրբաթ օրը Վլադիմիր Զելենսկին ստիպված ազատեց Երմակին նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից։

Հրաժարականի օրը Երմակը հանդես եկավ հետևյալ հայտարարությամբ, որը ներկայացրեց Թրամփի կողմնակից «The New York Post» ամերիկյան պարբերականին․ «Ես գնում եմ ռազմաճակատ և պատրաստ եմ ցանկացած ճնշմանը, քանի որ ես ազնիվ և պարկեշտ մարդ եմ»։ Նա ավելացրեց․ «Ինձ զրպարտել են և վիրավորել են իմ արժանապատվությունը, չնայած ես Կիևում եմ 2022 թվականի փետրվարի 24-ից։ Հետևաբար, ես չեմ ուզում խնդիրներ ստեղծել Զելենսկու համար»։ Վերջում նա նշեց․ «Ես զզվում եմ այն ​​կեղտից, որով նրանք փորձում են ինձ պղծել, բայց ես ավելի զզվում եմ ճշմարտությունը իմացողների աջակցության բացակայությունից»։

Այս հայտարարությունը հիշեցնում էր մի մարդու խոսք, որը գիտեր, որ իրեն զոհաբերում են կոնկրետ նպատակով, և որ այդ քայլը միայն սկիզբն է։

Շաբաթ օրը Զելենսկին նոր ղեկավար նշանակեց Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ռուստեմ Ումերովին։ Այս անձի ընտրությունը, ինչպես նաև Երմակի հեռացումը, ամերիկացիների պահանջներն էին։

Ըստ միջազգային դիտորդների, Երմակի հեռացումը նշանակում է, որ Զելենսկին կդառնա «կաղ բադ» նույնիսկ իր շրջապատում։ Սակայն, դիտորդների կարծիքով, հենց դա էլ ցանկանում են ամերիկացիները, որպեսզի կարողանան ստիպել Զելենսկուն համաձայնվել իրենց առաջարկների հետ և լուծել ռուս-ուկրաինական խնդիրը։

Հիշեցնենք, որ Երմակը որպես նախագահի խորհրդական կենտրոնացած էր Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության վրա և մասնակցել էր Նորմանդական ձևաչափի վերակենդանացման ջանքերին։ 2022 թվականի պատերազմի սկզբից նա ստանձնել էր բանակցություններում առաջատար դեր։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ, ըստ բրիտանական The Times պարբերականի, Զելենսկին զոհաբերելով Երմակին, փորձում է լուծել իշխանությունից արդեն իր անվտանգ հեռանալու խնդիրը, քանի որ այս հարցում կուլիսային համաձայնություն փաստացի կայացել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի միջև։

Հայ եկեղեցում ստեղծված աննախադեպ իրավիճակի մասին հայտարարություն

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին անցնում է փորձության եւ փորձվելու ժամանակահատված։ Իրավիճակը, որը ստեղծվել է վերջին 200 տարիների ընթացքում, աննախադեպ է եւ պահանջում է անհապաղ եւ կոմպլեքս արձագանք։

Այս իրադարձությունների շարքը սկսվեց նոյեմբերի 27-ի հայտարարությունից հետո, որը հաջորդեց 10 սրբազանների նախորդ հայտարարությանը։ Դրանից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունները մեզ ստիպում են խոր ցավով արձանագրել մի քանի կարեւոր կետ։

Առաջինը՝ մեր եղբայրության 57 անդամներից 10-ը պաշտոնապես հայտարարել են իրենց դուրս գալու մասին։ Մենք ճանաչում ենք նրանց խորթ եւ օտար՝ ի նկատմամբ, որոնց հետ 20-ից 40 տարի եղբայրական զգացումներ ենք տածել։ Նրանց որոշումը, որը կայացվել է առանց մեր մեղադրության, ցավոք, ցույց է տալիս իրենց վարքի բնույթը։

Երկրորդ՝ նրանց գործողությունները վերին աստիճանի նենգ եւ տիրադավ դավաճանություն են։ Նրանք կարող էին իրենց դժգոհությունն արտահայտել եկեղեցական ատյաններում, մինչեւ անգամ Վեհափառ Հայրապետին ներկայացնել վերջնագիր, սակայն նրանք գործել են գաղտագողի եւ թաքուն՝ իբրեւ ստորաբար դավադիրներ։

Երրորդ՝ նրանցից յուրաքանչյուրը մեր աչքերի առջեւ եւ ներկայությամբ քծնել եւ շողոքորթել է Վեհափառ Հայրապետին, ում հայրական խնամքը վայելելով՝ բարձրագույն կոչումներ են ստացել։ Նրանց արարքը խոսուն վկայություն է նրանց անարժան լինելու մասին։ Եթե Վեհափառը սխալվել է, դա եղել է իրենց նկատմամբ ունեցած վստահության արդյունքը, որը նա իր վրա է վերցրել՝ հայրական հոգածության ներքո պահելով նրանց։

Չորրորդ՝ նրանցից առնվազն 6-ը մասնակցել են 1999 թ․ Ազգային եկեղեցական ժողովին եւ հայտնապես քվեարկել են օրվա Վեհափառ Հայրապետի օգտին՝ այնուհետեւ 26 տարի շարունակ հպարտորեն հայտարարելով այդ մասին։

Հինգերորդ՝ մյուս 4-ը ուսանողությունից մինչեւ եպիսկոպոսություն վայելել են Հայրապետի խնամքը եւ առաջխաղացման են հասել նույն Հայրապետի ձեռամբ։ Սա խոսում է նրանց կերպարի մասին։

Վեցերորդ՝ կարելի է, հարկավոր է, եւ գուցե պետք է ամեն ինչում չհամաձայնել Վեհափառ Հայրապետի հետ, ինչը նրանք երբեք չեն արել։ Նրանք սողացել են, մինչ մենք դա արել ենք բազմիցս՝ ենթարկվելով Նորին Սրբության դժգոհությանը։ Այս 26 տարվա շարունակական քծնանքից հետո գլխակորույս սողալը անպատկառ եւ հայրենադավ իշխանավորների առջեւ՝ իրենց կաշին ինչ-որ բաներից փրկելու համար, ինքնաոչնչացում է։

Վեցերորդ՝ նրանց գործողությունները ստեղծել են մի վիճակ, որը Հայ եկեղեցում աննախադեպ է։ Ուստի անհրաժեշտ է աննախադեպ պատասխան։

Այս ամենի հիման վրա մենք խնդրում եւ առաջարկում ենք Վեհափառ Հայրապետին հետեւյալ քայլերը ձեռնարկել։

1. Դադարեցնել հերձվածող եւ անհնազանդ առաջնորդների պաշտոնավարումը։
2. Անմիջապես նոր առաջնորդներ նշանակել տվյալ թեմերում։
3. Հրավիրել եպիսկոպոսաց ժողով՝ ապահովելով մեր երեք սրբազանների մասնակցությունը կամ՝ մեր ազատությունից հետո։
4. Եպիսկոպոսաց ժողովից հետո կարելի կլինի գումարել Ազգային եկեղեցական ժողովը։

Մենք դիմում ենք տվյալ թեմերի քահանաներին՝ պարտավոր լինելով այլեւս չենթարկվել իրենց հերձվածող առաջնորդներին եւ վայրկյան առաջ հավատարմություն հայտնել Վեհափառ Հայրապետին։

Վերջում ուզում ենք հույս հայտնել, որ տիրադավներից ոմանք կգնան Պետրոսի ճանապարհով եւ դառն լացով կփորձեն զղջմամբ հոգեւորական մնալ, մինչ մյուսներին սպասում է Հուդայի ճակատագիրը։

Քահանայք եւ ժողովուրդք, փարված մնացեք մեր Սուրբ եկեղեցուն եւ հավատարիմ հայոց օծյալ Հայրապետին։ Մեզ բոլորիս համար փորձության եւ փորձվելու ժամ է։ Չարը մռնչում է՝ կլանելու յուրաքանչյուրիս եւ բոլորիս միասին։

«Մեր միջից ելան սրանք, բայց մեզնից չէին, որովհետեւ եթե մեզնից լինեին, ապա մեր մեջ էլ կմնային։ Բայց մեզնից ելան, որպեսզի հայտնի լիներ, որ սրանք ամենքը մեզնից չեն» (Ա Հովհ․ Բ։ 12)։