Ադրբեջանցիները վանդալիզմի են ենթարկել Երից Մանկանց վանքը

Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախի տարածքում գտնվող 17-րդ դարում կառուցված Երից Մանկանց վանքը վանդալիզմի է ենթարկվել։ Այս ավերածությունները հայտնաբերվել են վանքի ներսում տեղադրված տեսախցիկների արխիվային տեսանյութերի վերլուծության արդյունքում։

Տեսանյութի վերլուծությունից պարզ դարձավ, որ վանքի ներսում գտնվող մի քանի առարկաներ անհետացել են։ Բեմի վրա դրված եկեղեցու մանրակերտը և Սուրբ սեղանին հենած խաչքարը վերցվել են։ Գեղաքանդակ խաչքարի ստորին հատվածը ջարդվել է և ընկած է գետնին։ Որմնախորշի մեջ տեղադրված քանդակը նույնպես վնասվել է և երեսնիվայր ընկած է։

Ավելի լուրջ վնաս է հասցվել վանքի կառույցին։ 2009 թվականի վերականգնման ընթացքում տեղադրված մետաղական տանիքի մեծ մասը հեռացվել է։ Այս ավերածությունները հստակ վկայում են վանքի նկատմամբ ցինիկ և կազմալուծողական վերաբերմունքի մասին։

Բռնության ալիքի սպասում և հասարակական իրավիճակի վերլուծություն

Հայաստանում ներհասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ իրավիճակը, ցավոք, հասել է կրիտիկական մակարդակի։ Բռնության դեպքերը, որոնք ցեծ-ջարդերից մինչև սպանություններ են ընդգրկում, դարձել են ամենօրյա իրողություն։

Այս իրավիճակի ֆոնին, երբ պետական գործիչներ հայտարարում են բռնության անընդունելիության մասին, ծագում է մի հիմնարար հարց։ Եթե պետական քաղաքականությունը և իրականությունը հակասական են, ապա ինչպես կարելի է ակնկալել խաղաղության և անվտանգության հաստատում։ Պատմական փորձը ցույց է տվել, որ նման հակասությունները հաճախ հանգեցնում են իրավիճակի ավելի վատթարացման, իսկ դեպքերի աճի։

Այս համատեքստում, Երևանի 2025 թվականի բյուջեում խաղահրապարակների վերանորոգման համար նախատեսված միջոցների մասին հիշատակումը կարելի է ընդգրկել որպես համակարգի խնդիրների և հակասությունների արտահայտություն։ Բյուջեի կողմից խաղահրապարակների վրա կենտրոնացումը, մինչև որ հասարակության անվտանգության և ներհասարակական հարաբերությունների կայունության հիմնական խնդիրները լուծված չեն, կարող է ընկալվել որպես ախտանշանների բուժման փոխարեն՝ դրանք թաքցնելու փորձ։

Այս վերլուծությանը հաջորդում են մի քանի այլ հարցեր, որոնք ցույց են տալիս հասարակության ներսում առկա լարվածությունը և անվստահությունը։ Օրինակ, Կոբախիձեի հրաժարումը մասնակցելու Փաշինյանի և Ալիևի պլանավորված հանդիպմանը, որը նա համարում է պոպուլիստական արշավ, ցույց է տալիս, որ որոշակի շրջանակներում կա խորը կասկածանքի և անհամաձայնության մթնոլորտ։

Նույնպես կարևոր է նշել Մոլագարի առաջարկած կաթողիկոսի ընտրության և նրա տեղապահի պաշտոնի վերաբերյալ թեզերը։ Այս հարցը, որը վերաբերում է հայկական եկեղեցու և հասարակության հիմնարար հարաբերություններին, ցույց է տալիս, որ հասարակության ներսում կան խորը բաժանումներ և տարբեր տեսակետեր, որոնք ազդում են նաև պետական կառույցների վրա։

Այս ամենը միասին վերցրած ցույց է տալիս, որ Հայաստանում ներկայիս իրավիճակը բարդ է և բազմաշերտ։ Պետական քաղաքականության և իրականության միջև առկա հակասությունները, հասարակության ներսում առկա լարվածությունը և անվստահությունը ստեղծում են մի միջավայր, որտեղ բռնության ալիքի սպասումը դառնում է ողջամիտ մտահոգություն։

ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ղեկավարի գույքի հայտարարագրում հայտնաբերված անհամապատասխանությունը

Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ղեկավար Հայկ Կոնջորյանը և իր կինը՝ Շուշան Ալեքսանյանը, 2024 թվականի հուլիսին ձեռք են բերել Երևանի Առինջ Բ թաղամասում գտնվող առանձնատուն։ Այս տեղեկությունը պարզվել է 2025 թվականի մայիսի 29-ին Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով ներկայացված գույքի, եկամուտների և ծախսերի հայտարարագրից։

Հայտարարագրում նշված է, որ բնակելի տունը ձեռք է բերվել 54 մլն դրամով՝ «Հայէկոնոմբանկ» Բանկի կողմից տրամադրված հիպոթեկային վարկի միջոցով։ Ըստ բանկի տվյալների՝ վարկը կազմել է 48 մլն 238 հազար դրամ։

Սակայն, ինչպես պարզվեց, առանձնատանը նման գնով ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ է ավելի մեծ գումար։ Ըստ «Միլոն մայնինգ» ՍՊԸ-ի, որը վաճառել է առանձնատունը, նման բնակելի տարածքի մեկ քառակուսի մետրի արժեքը կազմում է 420 հազար դրամ։ Քանի որ առանձնատան ներքին մակերեսը 240 քմ է, սակայն գնվելու դեպքում վճարվում է միայն բնակելի մակերեսի՝ 180 քմ-ի արժեքը, ապա հաշվարկը ցույց է տալիս, որ գործարքի իրական արժեքը կազմում է 75 մլն 600 հազար դրամ։

Այսպիսով, Հայկ Կոնջորյանի հայտարարագրում նշված գումարը 21 մլն 600 հազար դրամով ցածր է իրական գնից։

Հարցադրումը հարցի առնչությամբ ուղարկելով՝ Հայկ Կոնջորյանը պատասխան չի տվել, սակայն նշել է, որ համաձայն «Հանրային ծառայութան մասին» ՀՀ օրենքի՝ համարվում է հայտարարատու և ներկայացրել է իր գույքի հայտարարագիրը։

Այս անհամապատասխանությունը հարուցում է լուրջ հարցեր՝ առնչությամբ ոչ միայն Կոնջորյանի անձնական գործարքների, այլև պետական պաշտոնատար անձանց կողմից ներկայացվող հայտարարագրերի ճշգրտության և հնարավոր կոռուպցիոն ռիսկերի։

Ի դեպ, նշանակության առումով նման գործարքի պայմանագրային արժեքը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այն որոշում է, թե արդյոք անշարժ գույքի ձեռքբերման հետ կապված եկամտային հարկը կարելի է հետ ստանալ։ Հարկային օրենսգրքի համաձայն՝ հարկը կարելի է վերականգնել, եթե գործարքի արժեքը չի գերազանցում 55 մլն դրամը։

Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի հոգևորականները դատապարտել են Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները

Վլադիվոստոկից մինչև Կալինինգրադ, Միջին Ասիայից մինչև Բելառուս և Մոլդովա տարածված Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի հոգևորականների, թեմական խորհրդի և տարբեր քաղաքների ծխական խորհուրդների ատենապետերի ու ներկայացուցիչների ժողովի ավարտին ընդունվել է համատեղ հայտարարություն, որում խստորեն դատապարտվում են Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունների կողմից իրականացվող գործողությունները։

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ հոգևորականները խորապես մտահոգված են և դատապարտում են իշխանությունների կողմից իրականացվող «հակասահմանադրական, հակաեկեղեցական, աստվածամերժ գործողությունները», որոնք, նրանց կարծիքով, ուղղված են հոգևորականների և եկեղեցասեր զավակների ապօրինի կալանավորմանը։

Հայտարարության հեղինակները կարծում են, որ այս գործողությունները քայքայում են ազգային միասնությունը, երկպառակություն և թշնամանք են սերմանում հայ ժողովրդի մեջ։

Հայտարարության մեջ հստակ նշվում է, որ հոգևորականները հաստատում են իրենց անմնացորդ հավատարմությունը համայն հայության հոգևոր կենտրոն՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին և ազգընտիր հայրապետ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին։

Հայտարարությունը հրապարակվել է ի պատասխան Հայաստանում ընթացող իրադարձությունների և իշխանությունների գործողությունների։

2018 թվականի ապրիլի 17-ի իրադարձությունների գործով կալանավորված եկեղեցական գործիչների նկատմամբ իրականացվել է գաղտնալսում

Ինչպես հայտնի դարձավ, 2018 թվականին սկսված քրեական գործով, որը վերաբերում է 2018 թվականի ապրիլի 17-ի իրադարձություններին, դատարանը՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի նախագահությամբ, երկամսյա կալանք է որոշել Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի նկատմամբ։

Արշակ արքեպիսկոպոսը տեղափոխվել է ԱԱԾ «պադվալ»՝ «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ի խցում, որտեղ նախկինում արդեն մի քանի ամիսներ շարունակ գտնվում էին Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը և Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը։

Հայտնի դարձավ, որ այս խցում սրբազաններին գաղտնալսում են։ Նրանց խոսակցություններից պատառիկներ հավաքագրվել են և կցվել են քրեական վարույթներին, ինչը համարվում է օրինախախտում։

Մյուս կալանավորված եպիսկոպոսը՝ Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը, որը Վեհափառի քրոջ որդին է, գտնվում է «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում՝ Կլորներում։

Այս իրադարձությունները, ինչպես նշվում է, ծավալվում են ազգային միասնության ապակայման և հայ ժողովրդի շրջանում թշնամանքի սերմանման պայմաններում։

Հիշեցնենք, որ «փորձաքննության» հիմքում ընկած է տեսագրությունից հանված կադրի համեմատությունը Արշակ սրբազանի լուսանկարներից մեկի հետ։ Ինչպես նշվում է, շրջիկ պատարագին մասնակցում էին հիմնականում Երևանից եկածները և նիկոլական փոքր զանգվածը։

Այսպիսով, իշխանությունների գործողությունները, որոնք սկիզբ են առել 2018 թվականի ապրիլի 17-ի իրադարձությունների հետ կապված գործով, հանգեցրել են մի քանի բարձրաստիճան եկեղեցական գործիչների կալանավորմանը և նրանց նկատմամբ գաղտնալսման իրականացմանը։

Գյումրու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցածի մասին

Հոկտեմբերի 29-ի շրջիկ պատարագի ձախողումը Գյումրու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում ավելին էր, քան պարզապես ծեսի անցկացման անհաջողությունը։ Այն դարձավ Գյումրու բնակիչների կողմից իրենց դժգոհության հստակ և կոմպլեքս արտահայտումը։

Իրավիճակի սկիզբը դրվել էր Միքայել Աջապահյանի կալանավորումն ու դատապարտումը։ Դրանից հետո Շիրակի թեմի բոլոր 24 քահանաները միաձայն մերժել են 24 հոգանոց խմբով «նիկոլական ոճով» պատարագ մատուցելու առաջարկը։ Նրանք հրաժարվել են հարգանքի տուրք տալ կաթողիկոսին և թեմի առաջնորդին, ինչը, ըստ նրանց, կխախտեր եկեղեցական կարգը։

Սակայն այս հրաժարումը քահանաների անձնական որոշումը չէր։ Գյումրու բնակիչները, որոնց իշխանական շրջանակներն անվանում են «թարս չափալախ», ցույց են տվել իրենց դժգոհությունը իշխանությունների կողմից Գյումրի բերված եպիսկոպոսներին՝ Կճոյանին և մյուսներին։ Նույնիսկ բյուջետային հիմնարկների աշխատողների՝ դպրոցներ և մանկապարտեզներ, կողմից կազմակերպված մասնակցությունը մեծ արդյունք չի տվել։

Հատկանշական է, որ երկրաշարժի տարեկան հիշատակի օրը՝ դեկտեմբերի 7-ին, պատարագին ներկայացվածների մեծ մասը Երևանից ժամանած «նիկոլական» փոքրիկ խումբն էր, որը հետևում է իշխանական շրջանակներին։ Այդ օրը նույնիսկ եկեղեցու մոմավաճառը հրաժարվել է իր աշխատանքը շարունակել։

Իմ հաղորդակցությունները ցույց են տալիս, որ իրադարձությունները ծավալվել են ավելի խորը մակարդակի։ Գյումրու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցած պատարագի մասին տեսագրությունից հանված կադրերը համեմատվել են Արշակ սրբազանի լուսանկարներից մեկի հետ՝ «փորձաքննության» շրջանակում։ Ավելի մտահոգիչ է այն հանգամանքը, որ այս խցում գաղտնալսում է կատարվում։ Իմ աղբյուրները հաստատում են, որ նույնիսկ սրբազանների խոսակցություններից պատառիկներ արդեն կցել են քրեական վարույթներին, ինչը, ըստ իրավաբանների, կոպտագույն օրինախախտում է։

Այս իրադարձությունների արդյունքում Շիրակի թեմի հոգևորականները, Հայրապետական մաղթանքով, վերականգնել են կանոնականությունը։ Նրանք հստակորեն հայտարարել են, որ որևէ եպիսկոպոսի մասնակցությունը, եթե այն տեղի է ունենում թեմակալ առաջնորդի հոգևոր իշխանության շրջանցումով և եկեղեցական կարգի ու կանոնի անտեսմամբ, կանոնական կոպտագույն խախտում է։

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող զինված բանդայի մասին հայտարարություն

Իրենք՝ Հայաստանի Հանրապետության եկեղեցիների պաշտպանության կոմիտեի անդամները, հայտնում են, որ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործում է զինված բանդա, որի գործունեությունը ուղղված է կիրակի օրերին եկեղեցիներ զավթելուն և հավատացյալների իրավունքները կոպտորեն ոտնահարելուն՝ իրենց սատանայական «պաշտամունքները» կատարելու համար։

Այս հանցավոր բանդայի ղեկավարը վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող անձն է, որը զինված մարդկանց ուղեկցությամբ, բացահայտ և անթաքույց լկտիությամբ, թափանցում է իր իրավասության տակ չգտնվող եկեղեցիների սակրալ տարածքներ՝ խախտելով կրոնական ազատության սահմանները և սեփականության իրավունքի անձեռնմխելիությունը։

Նողկալի է, որ այս բանդային, նախարարներից, պատգամավորներից, արկածախնդիրներից բացի, միացել են նաև իրենց եռակի օծումը ոտնահարված և մերժած «հոգևորականներ», որոնք իրենց այս քայլով արժանացել են Աստծու դատաստանին։

Սույն հանցավոր զինված բանդայի դեռևս ազատության մեջ գտնվելը խոսում է իբրև թե իր սուվերենությունը «գտած», սակայն իրականում կորցրած պետականության փշրանքների լիակատար զավթման մասին հանցագործ սուբյեկտների կողմից։

Այս իրավիճակում, որտեղ պետականությունը փաստացի գտնվում է ապօրինի գրավի տակ, մենք, խղճի կալանավորներս, հավատում ենք, որ պետականությունը կվերականգնվի, իսկ հանցագործները կզբաղեցնեն այն տեղը, ուր այսօր մենք ապօրինի կերպով գտնվում ենք։

Հայաստանի Հանրապետության եկեղեցիների պաշտպանության կոմիտեի անդամներ

Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյան

Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյան

Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյան

Արշակ արքեպիսկոպոսի գործով հրապարակված կեղծ տեղեկությունների վերաբերյալ հայտարարություն

Որպես Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի պաշտոնական ներկայացուցիչ և պաշտպան՝ ստիպված եմ հակազդել վերջին օրերին հանրությանը հասած կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկատվությանը։

Վահագն Ալեքսանյանի կողմից հրապարակված հայտարարությունում, որը վերաբերում է Արշակ սրբազանի շուրջ ընթացող իրադարձություններին, կատարվել են բացահայտ սուտ և կեղծիքներ, որոնք ուղղակիորեն վնասում են մեր հայրենիքի հոգևոր և ազգային միասնությանը։

Ամենաակնհայտ կեղծիքն այն պնդումն է, թե իբրև փորձաքննությամբ հաստատվել է, որ Արշակ արքեպիսկոպոսին վերագրվող տեսագրությունը չի ստեղծվել արհեստական բանականության կամ որևէ այլ տեխնոլոգիական միջոցով։ Սա բացահայտ սուտ է։

Պաշտոնապես հայտարարում եմ, որ մինչ այս պահը չկա որևէ փորձագիտական եզրակացություն, որը կարող էր հերքել տվյալ տեսագրության կեղծ լինելը։ Այսպես կոչված «փորձաքննությունը» իրականում հանդիսանում է հայտնի կես էջանոց փաստաթուղթ, որտեղ փորձագետը նշել է բացառապես մի բան․ «կարելի է եզրակացնել, որ լուսանկարներում պատկերված է միևնույն անձը»։ Այսինքն՝ այս «փորձաքննությունը» վերաբերում է բացառապես տեսագրությունից հանված կադրի համեմատությանը Արշակ սրբազանի լուսանկարներից մեկի հետ, ոչ թե ինքնին տեսագրության իսկ կեղծ լինելու հարցին։

Ավելին, քննիչը փորձաքննություն նշանակելիս անգամ չի տվել փորձագետին հարց, թե արդյոք տեսագրությունը կեղծված չէ։ Այսպիսով, հրապարակված տեղեկատվությունը ոչ միայն սխալ է, այլև կեղծիքի կառուցվածքով։

Այս իրավիճակը ցույց է տալիս, թե ինչպես են որոշ անձինք, օգտվելով իրենց պաշտոնական դիրքերից, փորձում, թեև անհաջող, ապակայունացնել մեր հայրենիքի հոգևոր կառույցները և սերմանել թշնամանք հայ ժողովրդի մեջ։ Այս գործողությունները, որոնք ներառում են նաև գաղտնալսումների օգտագործումը և դրանցից պատառիկների կցումը քրեական գործերին, խիստ խախտում են օրինականությունը և ազգային ինքնությունն ու միասնությունը։

Այս հայտարարությունը հրապարակվում է իմ անունից՝ որպես Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի պաշտպան՝ ճշմարտությունը պաշտպանելու և հանրությանը տեղեկացնելու նպատակով։

Թուրքիայի պայմանները, «հոգևորականների» հավաստիացումները և սոցիալական արդարության հարցը

Հայաստանում սոցիալական արդարության վերաբերյալ իրական պատկերը բացահայտվում է այսօրվա իրադարձությունների համատեքստում։

Նախ, Թուրքիան ներկայացնում է իր պայմանները, որոնց ցանկին ավելացել է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու կազմաքանդման պահանջը։ Այս պահանջը, որպես Թուրքիայի պայման, ցույց է տալիս, թե որքանով է այն երկիրը հեռու հայ ժողովրդի շահերից։

Միևնույն ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանի թիմակից և հուդայական խմբակի անդամ «հոգևորական» Վազգենն է, որ գովերգում է Թուրքիային և հավաստիացնում, որ այդ երկիրը շատ դրական է տրամադրված հայերի հանդեպ։ Այս հայտարարությունը հիշեցնում է նախկինում Նիկոլ Փաշինյանի թիմակից Մակունցի նմանատիպ փափուկ բարձը, որով նա փորձում էր հայ ժողովրդին հավաստիացնել, որ պատերազմի դեպքում Թուրքիան չի միջամտի։

Այս ամենի ֆոնին Ալիևը խոսում է «Արևմտյան Ադրբեջանից» և խոստանում է հարյուր հազարավոր ադրբեջանցիների բնակեցնել այդ տարածքներում։

Այս իրադարձությունների շարանը, որտեղ Թուրքիան պահանջում է Եկեղեցին կազմաքանդել, իսկ հայաստանյան «հոգևորականները» գովերգում են Թուրքիային, իսկ Ալիևը խոստանում է բնակեցնել տարածքներ, ցույց է տալիս, թե որքանով է հայ ժողովրդի ապագան կախված այլոց կամքից, իսկ իր սեփական ղեկավարների կողմից ստեղծված կեղծ խաղաղության օրակարգից։

Վերջում, «Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նաև հարց է տալիս, թե որտե՞ղ են այն մարդիկ, որոնք պետք է ստանան 1 մլրդ 128 մլն պարգևավճար։

1903 թվականի հունիսի 12-ի օրենքի դեմ հայ ժողովրդի բռնի դիմադրությունը

1903 թվականի հունիսի 12-ին Ռուսական կայսրության կառավարությունը հրապարակեց օրենք, որը նախատեսում էր բռնագրավել Հայ առաքելական եկեղեցու գույքը, կալվածքները և դրամական միջոցները։ Այս քայլը, որը նպատակաձև էր, ուղղված էր հայ ժողովրդի հոգևոր և ազգային կենտրոնի՝ Հայաստանյան եկեղեցու դեմ։

Այս օրենքի կիրառումն առաջացրեց հայ ժողովրդի բուռն դժգոհությունը, որը դարձավ պատմական դիմադրության ակտ։ Առաջին ազդանշանը տրվեց Ալեքսանդրապոլում (Գյումրի)։ 1903 թվականի հուլիսի 29-ին 5000-ից ավելի մարդ հավաքվեց առաջնորդարանի դիմաց՝ եկեղեցական զանգահարությամբ։ Այդ ժամանակ առաջնորդարանը գտնվում էր Յոթվերքի հարևանությամբ՝ ներկայիս քաղաքապետարանի շենքի տեղում։ Հավաքված բազմությունը իջևանեց Խրիմյան Կաթողիկոսին, ում հետ միասին ուղեկցեց երկաթուղու կայարան՝ պահանջելով մերժել կառավարության պահանջը և չհանձնել եկեղեցական գույքը։

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը, օգտվելով ժողովրդի անսահման աջակցությունից, օգոստոսի 4-ին թիվ 958 կոնդակով Սբ. Էջմիածնի Սինոդին հրամայեց չենթարկվել կառավարության կամքին։ Նմանատիպ զանգվածային ելույթներ տեղի ունեցան գրեթե բոլոր հայաբնակ վայրերում՝ Երևանում, Կարսում, Էջմիածնում, Ախալքալաքում, Գանձակում, Թիֆլիսում, Բաթումում, Շուշիում, Նոր Նախիջևանում և այլուր։

Այս համաժողովրդական դիմադրության ճնշումը հասցրեց իր արդյունքին։ Ցարական կառավարությունը, հասկանալով հայ ժողովրդի անհաղթահար ուժը, հրաժարվեց իր նախագծից և չկիրառեց օրենքը։ Այս հաղթանակը դարձավ հայ ժողովրդի պատմության մեջ կարևոր դրվագ՝ ցույց տալով, որ նրա միասնականությունը և հոգևոր արժեքների պաշտպանության կամքը կարող են հաղթահարել նույնիսկ ամենահզոր կայսերական իշխանություններին։