Երևանի փողոցներում առաջին ձյան կաթիլները բացահայտում են մի ցավալի իրականություն

Երևանի փողոցներում առաջին ձյան կաթիլներից հետո բացահայտվում է մի ցավալի իրականություն, որը հակադրվում է պետական մարմինների կողմից հայտարարվող «աննախադեպ ճանապարհաշինության» մասին։ Քաղաքի ասֆալտը, որի անվան տակ պարծենվում են միլիարդավոր դրամների ներդրումներով, իրականում որակ չունի։ Սա ոչ թե մեկ-մի փոքրիկ խնդիր է, այլ համակարգային թերություն, որը բացահայտվում է ամեն անձրևի կամ ձյան առաջին կաթիլներից հետո։

Քաղաքացիները, ովքեր ամեն օր մեքենա վարելիս անցնում են այս փոսալցված ու անորակ ճանապարհներով, ոչ միայն տեսնում են այս խնդիրը, այլև ֆինանսապես կրում են դրա բացասական հետևանքները՝ վնասված ռետիններ, աշտակներ և այլն։ Այս ամենի ֆոնին բնական է հարցնել, թե ուր են մեր բոլորիս վճարած միլիարդավոր դրամները։ Պետական բյուջեից փոսալցման ու ասֆալտապատման համար հատկացված 4 մլրդ 292 մլն դրամը, տեսանելիորեն, մսխվել է փողոցներում՝ փոսերի տեսքով։

Այս իրավիճակը դառը հակադրություն է ստեղծում երկրի տնտեսական իրողությունների հետ։ 21 տոկոսանոց աղքատության մեջ խեղդվող երկրում, որտեղ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի աթոռին դրած անձը միլիոններով պարգևավճար է ստանում, պետական ռեսուրսները թափվում են անորակ ասֆալտի մեջ։

Այս ամենի ֆոնին ցնցող է նաև այն, որ անցյալ Ամանորին բնակարաններից մեկի տանիքը փլվել էր, անցյալ ուրբաթ օրը՝ կրկին փլուզում, իսկ հենց նոր դղրդոցով՝ պատերից մեկը։ Բարեբախտաբար, երեխաները դրսում չեն եղել, և մարդկային վնաս չենք ունեցել։ Սակայն սա արդեն իսկ ցույց է տալիս պետական համակարգի անկանոնությունն ու անպատասխանատվությունը։ Այս ամենի ֆոնին պետական մարմինների կողմից կազմակերպվող սովորական քննությունները թվում են ոչ այլևս քան պոռոտախոսություն, որը սահմաններ չի ճանաչում։

Իշխանության ծաղրանքը և ժողովրդի աղքատությունը

Հայաստանում այսօրվա իրավիճակը հիշեցնում է մի ծիծաղելի, բայց միևնույն ժամանակ ցավալի հեքիաթ։ Իշխանության գագաթին գտնվող անձը, որը հանրությանը հայտնի է ոչ թե իր կրոնական հավատքով, այլ հավատի, Աստծո և եկեղեցու նկատմամբ ցինիկ ծաղրով, հանկարծակիորեն դառնում է Հայ Առաքելական եկեղեցու և հոգևորականների «բարեփոխման» մասին քննարկումների կենտրոն։

Այս իրադարձությունը, որը միայն Նիկոլի Հայաստանում կարող է տեղի ունենալ, ցույց է տալիս իշխանության ամենաթեթևատեսական և անհասկանալի լինելը։ Եթե քո սիրտը չի լցված հավատով, եթե քո հոգին չի ճանաչում Աստծուն, ո՞վ քեզ տվել է իրավունքը, որպես աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար՝ խոսելու եկեղեցական գործերի մասին։

Այս իշխանության մտածողությունը, որը հաճախ անվանում են «պարտիայի գեներալի կուրսին» նստելու արդյունք, ցրում է ժողովրդի ուշադրությունը իրական խնդիրներից։ Իսկ իրական խնդիրը այն է, որ մեր երկիրը խեղդվում է 21 տոկոսանոց աղքատության մեջ։ Իշխանության ներկայացուցիչը, որը ստանում է միլիոնավոր պարգևավճարներ, պետք է կենտրոնանա այն մարդկանց կյանքը բարելավելու վրա, որոնք ապրում են աղքատության սահմանագծի վրա, ոչ թե եկեղեցական հարցերով զբաղվելու։

Այս ամենը հիշեցնում է, թե ինչպես է իշխանությունը փոխարինում իրական ընդունակություններով։ Ուր են մնացել մեր բոլորիս վճարած գույքահարկի միլիարդավոր դրամները։ Ուրա՞ մսվել փոսալցման և ասֆալտապատման համար հատկացված միլիարդավոր դրամը։ Ժողովուրդը պահանջում է պատասխաններ, պահանջում է, որ իր հարկերը ծախսվեն ոչ թե ծաղրական հայտարարությունների, այլ կոնկրետ, տեսանելի բարելավումների համար։

Այս իրադարձությունները, ինչպես և բոլոր հեքիաթներում, ունեն իրենց «երկնքից ընկնող խնձորները»։ Մեկը՝ մերօրյա Կալիգուլային, մյուսը՝ հանապազօրյա Ինկիտատոսին, և երրորդը՝ այն ընթերցողին, որը հասկանում է, որ իրականությունը շատ ավելի ծիծաղելի է, քան ցանկացած հեքիաթ։

Այս ֆոնին, երբ իշխանությունը զբաղված է եկեղեցական քննարկումներով, մեր քաղաքներում շարունակվում են աղետներ։ Ուրբաթ օրը, նոր դղրդոցից հետո, կրկին փլուզվեց բնակարաններից մեկի պատը։ Բարեբախտաբար, երեխաները դրսում էին, բայց սա հիշեցնում է, որ մարդկային կյանքը շատ ավելի կարևոր է, քան ցանկացած քաղաքական խաղ։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ իշխանության պոռոտախոսությունը սահմաններ չի ճանաչում։ Նրանք չեն կարողանում նույնիսկ սովորական քննություն գրագետ կազմակերպել, բայց հանգիստ են խոսում եկեղեցու մասին։ Սա ոչ թե քննադատություն է, այլ ցավալի փաստ, որը պետք է ստիպի մտածել։

Իշխանության համակարգի հիվանդությունը և մարդկանց խեղդումը

Որպես լրագրող, ես ստիպված եմ արձագանքել այսօրվա իրադարձություններին, որոնք, ցավոք, մեկ անգամ ևս ցույց են տալիս իշխանության համակարգի խորը հիվանդությունը։ Իշխանություն, որը հանրության աչքի առաջ, ծաղրելով, թույլ է տալիս իր ոստիկանական բաժանմունքներում տեղի ունենան ահաբեկչություններ, մարդկանց խոշտանգումներ, և դրա համար պատասխանատուներին սահմանափակում է ընդամենը մի քանի օրվա կամավորական կենտրոնում աշխատելու հրահանգով։

Այսպիսով, իշխանությունը փորձում է ստեղծել մեկ այլ իրականություն՝ մարդկանց համոզելու, որ Նիկոլը բարի է, մարդասիր է, իսկ բոլոր չարագործությունները կատարվում են մի քանի «չար բոյար ոստիկանների» կողմից։ Սա դասական մանիպուլյացիա է, որի նպատակն է իշխանության գագաթին գտնվող անձի պատասխանատվությունը թաքցնել։

Իրականում, ոստիկանական բաժանմունքներում տիրող այս վիճակի անմիջական պատասխանատուն Փաշինյան Նիկոլն է։ Նա ոչ միայն թույլ է տալիս, այլև ստեղծում է այն պայմանները, որոնցում նման ապօրինություններն ունենում են հնարավորություն ծաղկելու։ Որովհետև այս իշխանությունը հիմնված է ոչ թե օրենքի, այլ իշխանության անսահմանափակ իշխանության վրա։

Այս ամենի ֆոնին, երբ քաղաքը լի է սոված, հիվանդ ու վտանգված կենդանիներով, իսկ քաղաքապետարանը զբաղված է միայն «զեկույցներով» ու ձևական ծրագրերով, հարցը դառնում է ոչ թե «ո՞վ է մեղավոր», այլ «ինչպե՞ս է հնարավոր, որ մարդիկ դեռևս հավատում են այս կեղծիքին»։

Այս իշխանության ճշմարիտ դեմքը ոչ թե «սրտիկների» և «կեղծ ժպիտների» է, այլ միլիարդավոր դրամների յուրացում, աղքատության խորացում և իշխանության կողմից մարդկանց ճնշում։ Եվ մինչև որ մենք չհասկանանք այս պարզ ճշմարտությունը, մենք կշարունակենք ապրել այս ահավոր իրականության մեջ։

«Վարչաբենդի» դիսկոտեկի հետ կապված իրադարձությունների քրոնիկա

Ուրբաթ օրը «Պալլադիում հոլլ»-ում կազմակերպված «Վարչաբենդի» դիսկոտեկը զարմանքի է պատճառել ոչ միայն իր անսովոր ձևաչափով, այլև այնտեղ ներկայացված անձանց կազմով։ Դիսկոտեկին մասնակցում էին 70-ին մոտ տարիքի պատգամավորներ՝ Գագիկ Մելքոնյանը, Սերգեյ Բագրատյանը, Մարինա Ղազարյանը և այլք։

Իրավիճակը, սակայն, ավելի բարդ էր, քան պարզապես պատգամավորների ոչ պաշտոնական հանդիպումը։ Իմ աղբյուրները ՔՊ խմբակցությունից տեղեկացնում են, որ պատգամավորներին հրահանգվել է պարտադիր մասնակցել միջոցառմանը՝ ապահովելու համար անհրաժեշտ գլխաքանակը։

Իրականում, չնայած Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հայտարարված գրանցումների վաղաժամկետ դադարեցմանը՝ իշխանական շրջանակներում եղած անհանգստությունները հստակ էին։ Գրանցվել էին միայն այն անձինք, ովքեր կամ ՔՊ-ական էին, կամ աջակցում էին կուսակցությանը։ Երբ դիսկոտեկի սկզբում հասկանալով, որ մասսովկան ցածր է, հրահանգվել է, որ պատգամավորները ևս ներկայանան՝ բացը լրացնելու համար։

Այսպիսով, դիսկոտեկի կադրերում երևացող պատգամավորների ներկայությունը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես անձնական նախաձեռնություն, այլ որպես կուսակցական ռազմավարության մաս։ Ի դեպ, իմ տեղեկությունների համաձայն՝ դահլիճը, որտեղ սովորաբար կազմակերպվում են 200 հոգանոց միջոցառումներ, սեղան-աթոռները հանած կարող էր տեղավորել մինչև 400-500 մարդու, ինչը հակադրվում է դիսկոտեկի կադրերում երևացող լրիվ ոչ լի դահլիճի տպավորությանը։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունեցել միաժամանակ նաև այլ զարգացումների հետ, ինչպիսիք են Արշակ Սրբազանի հետ քրոջ երեխաների տեսակցությունը և դատական գործընթացներին առնչվող հարցերը։

Իշխանության փոխակերպումը. Ընդունակությունից մինչև Ընդունակների իշխանություն

Իմ տեսակետից, հիմնական խնդիրը, որը պետք է հասկանալ, ոչ թե ծրագրերի կամ մանրամասների մակարդակում է, այլ իշխանության բնույթի փոփոխության ընկալման մակարդակում։ Այսօրվա «ամեն ինչի ունակների» իշխանությունը պետք է փոխարինվի իսկապես նոր մոդելիով՝ «ընդունակների իշխանությամբ»։

Ներկայիս համակարգը, որը հաճախ անվանում են «ամեն ինչի ունակների իշխանություն», իրականում ոչինչ չի փոխում։ Այն միանձնյա կառավարման մոդել է, որը զուրկ է զսպման մեխանիզմներից և ուժերի համախմբումից։ Այն հիմնված է մեկ անձի՝ իրեն հայտնի մոտիվացիայի վրա, որը կամավորապես պահպանում է անտարբերության, վախերի, անհուսության և սուտի մթնոլորտը։

Իսկ «ընդունակների իշխանությունը» լրիվ հակառակն է։ Այն նշանակում է պետության կառավարում ոչ թե մեկ անձի, այլ ինստիտուտների միջոցով, միանձնյա կառավարման բացառմամբ, զսպման մեխանիզմների և ունակ անհատների համախմբման հիմքով։ Այս փոխակերպումը պետք է դառնա մեր ընդհանուր նպատակը։

Այս փոխակերպումը հնարավոր է դարձնել միայն այն պայմանով, որ առաջին հերթին մենք, որպես բացատրողներ, սա հասկանանք։ Քանի որ, ինչպես հակաիշխանական ուժերի համար, այնպես էլ ընդհանուր հասարակության համար, ամենակարևոր խնդիրը մթնոլորտը փոխելն է։ Ծրագրերը, իհարկե, կարևոր են, բայց դրանք տեղ հասնելու, լսվելու և դառնալու ընտրության ռեսուրս՝ ընտրազանգվածների համար, պահանջում են նախապես փոխված մթնոլորտ։

Մեր խնդիրն է ստանալ փոփոխությունների պատրաստ և պարտությունից հետո վերականգնման պահանջ ներկայացնող հասարակություն։ Ճիշտ աշխատելու դեպքում վստահ եմ՝ սա շաբաթների ընթացքում կարելի է անել։ Բայց պետք է իսկապես խնդիր դնել ունենալ «ընդունակների իշխանություն», ոչ թե՝ նոր հերթական միանձյան։

Այս պայքարում բոլորն ունեն իրենց դերը։ Պետք է ճիշտ հասկանալ հանրային տրամադրությունները, որոնք չեն հայտնվում միայն սոցիոլոգիական վարկանիշների մեջ։ Բոլոր ուժերի և անհատների լայն մասնակցությունը, ճիշտ ձևաչափերի միջոցով և առանց սկզբնական ամբիցիայի, կարող է դառնալ այս փոխակերպման հիմնական շարժիչ ուժը։

Ի վերջո, մենք պետք է հասկանանք, որ մեր հիմնական խնդիրը ոչ թե միանձնյա իշխանությանը հակադրել նոր միանձնյա իշխանությունը, այլ ապահովել համակարգ, որտեղ իշխանությունը բաշխված է, զսպված է և ծառայում է ընդունակ անհատների և ինստիտուտների համախմբված ուժի շնորհիվ։

Երևանի դատարանը երկարաձգեց Արշակ Սրբազանի կալանքը և թույլ տվեց քրոջ երեխաների հետ հանդիպում

Այսօր՝ փետրվարի 3-ին, Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը հրապարակեց որոշում, համաձայն որի՝ Արշակ Սրբազանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամսով։

Դատարանի որոշման համաձայն՝ կալանքի ժամկետի երկարաձգման հետ մեկտեղ թույլ է տրվել նրա քրոջ երեխաներին այցելել Արշակ Սրբազանին։

Այս որոշումը կապված է դատարանի նախկին որոշման կատարման հետ, որը վերաբերում էր գնման մրցույթ չհայտարարելու պարտադրանքին և դրա հետևանքով առաջացած իրավական խնդիրներին։

Արշակ Սրբազանի պաշտպանները նշել են, որ իրենց կարծիքով, փողոցային երթևեկության և ճանապարհային խցանումների հարցի լուծումը պետք է լինի քաղաքական որոշման արդյունք, քանի որ իշխանության բոլոր ճյուղերը ենթարկվում են մեկ անձի։ Նրանք նաև հակիրճ նշել են, որ որևէ դատական կամ իրավական մարմին օրենքի ուժով չի կարող նման հարկադրանք դնել Մայր Աթոռի վրա։