Բարձրագույն սրբությունների պաշտպանությունն ու հասարակական խնդիրներ

Այս սուրբ օրերին, երբ մեր հավատքը և սրբությունները պետք է լիարժեք վերապրենք, ցավոք սրտի, հայտնվում են հերձվածող և սրբապիղծ անձեր, որոնք սերմանում են գայթակղություն և մոլորություն՝ ամենայն սուտ և կեղծիք տարածելով։

Հերթին հասել է Հայոց Եկեղեցու սրբություններից Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը։ Տարածվում են կեղծ լուրեր, թե այն վաճառվել է, մասնատվել է կամ տրվել որևէ անձի։ Սա խավար մտքի գործ է, դատապարտելի արարք, որը ցույց է տալիս չարամիտ ուղղորդիչների և նրանց հետևորդների ապստամբությունն ու բարոյազուրկությունը։

Թող ամենայնին հայտնի լինի, որ Մայր Աթոռի բոլոր սրբություններն ու մասունքներն անվնաս են, անխաթար և ամենայն պատասխանատվությամբ պահվում են Սուրբ Էջմիածնի Գանձատանը։ Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը ոչ միայն մեր ազգի, այլև համաքրիստոնեական սուրբ մասունք է, որը դարեր շարունակ պահվել է Հայոց Եկեղեցում։ 2014 թ․ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից կայացած սրբատառ կոնդակով այն տարին մեկ անգամ դուրս է բերվում Մայր Տաճար՝ հայ և օտարազգի ուխտավորների համար, որպեսզի նրանք մոտենան և համբուրեն այդ հրաշագործ սրբությունը։

Այսպիսով, խնդրում եմ բոլորին՝ մի՛ դարձնեք ուշադրություն այդ սուտ և զազիր խոսքերին ու տեսանյութերին, որոնք կրկին շրջանառվում են՝ խժդժություն առաջ բերելու նպատակով։ Բարեպաշտ հայորդիներն անսասանորեն հավատարիմ են իրենց Սրբություն Սրբոց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին և ունեն հոգևոր ու ազգային ինքնագիտակցություն՝ հրաժարվելով ամենայն չարից ու չար խորհուրդից։ Վստահ եմ, որ Սբ Գեղարդի զորությամբ պատուհասվելու են այդ ստախոս բերաններն ու պիղծ հոգիները։

Այս հարցի հետ կապված, նաև ցանկանում եմ անդրադառնալ մի քանի այլ հրատապ հասարակական խնդիրների, որոնք, թերևս, անուղղակիորեն կապված են նաև այս հոգևոր խաթարումների հետ։

Առաջինը՝ Երևան քաղաքի կառավարման կողմից իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերն են։ Քաղաքացիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան, որը դարձել է նոր տուգանքի տեսքով, ցույց է տալիս համընդհանուր, համակարգված և անվտանգ մաքրման պահանջի բացակայությունը։

Երկրորդը՝ Հայաստանի վարչախումբի գործողությունների ուղղությունը։ Ո՞ւր է գնում մեր երկիրը, երբ վարչախումբը, թերևս, կազմակերպում է սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն և պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։ Այս հարցերը պահանջում են լայն հասարակական քննարկում և պատասխանատվության կոչ։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ մեր հասարակության առջև կանգնած խնդիրներն ավելի խորն են, քան պարզապես մեկ կեղծ լուրը։ Դրանք հոգևոր, սոցիալական և քաղաքական բնույթի են, և դրանց լուծումը պահանջում է համայնքի բոլոր անդամների միասնական ջանքեր։

Հալեպում շարունակվող բախումների հետևանքով վնասվել են հայաբնակ շրջաններ

Հալեպում քրդերի գլխավորած Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈւ) և սիրիական բանակի միջև ընթացող բախումների և ռմբակոծության հետևանքով Շեյխ Թահա և Վիլլաներ հայաբնակ շրջաններում նյութական վնասներ են արձանագրվել։ Բախումների հետևանքով վիրավորներ չկան։

Ինչպես հայտնի է, հունվարի 6-ին քաղաքում սկսվել են ծանր բախումներ, որոնք հանգեցրել են քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերի և լայնածավալ նյութական վնասների։ Բախումները շարունակվում են նաև այսօր, և նյութական վնասներ են կրել մի շարք վարչական շենքեր։

Հալեպի «Գանձասար» թերթի համաձայն՝ «Վիրավորներ չկան, վնասները միայն նյութական են»։ Քաղաքում ներկայումս տիրում է զգուշավոր հանդարտություն, սակայն մերթընդմերթ լսվում են պայթյունների ձայներ։

Բերիո թեմի ազգային վարչության ատենապետ և խոսնակ Ժիրայր Ռեիսյանը նշել է, որ իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ։ Նրա խոսքով՝ հունվարի 7-ին Աշրաֆիե և Շեյխ Մակսուդ թաղամասերում սպասվում էին ծանր բախումներ, սակայն մինչև երեկո բախումները չեն զարգացել, մերթընդմերթ լսվում էին պայթյունների ձայներ։

Հալեպի հայկական համայնքի համար պատրաստված են հատուկ ապաստաններ։ Ռեիսյանը հավելել է, որ Հալեպի մի շարք մզկիթների և այլ հաստատությունների սրահներ պատրաստվել են՝ որպես ապաստան բնակիչներին տրամադրելու նպատակով։ Նա ընդգծել է, որ Նոր Գյուղի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ներքնասրահը նույնպես պատրաստվել է, որպեսզի հարկ եղած դեպքում տրամադրվի հայ ընտանիքների։

Համայնքը հսկայում է իրավիճակը։ «Հալեպահայությանը հեռախոսահամարներ են փոխանցվել ցանկացած դժվարության կամ կարիքի դեպքում օգնություն ապահովելու համար։ Սիրիայի օգնության խաչ բժշկական կենտրոնը շարունակում է բաց մնալ՝ բժշկական օգնություն տրամադրելու նպատակով»,- նշել է Ռեիսյանը։

Քրդական ուժերի և իշխանությունների միջև ընթացող վերջին բանակցություններն, ըստ էության, արդյունք չգրանցեցին, ինչի արդյունքում քրդական կողմը դիմել է ռազմական գործողությունների։

Ինքնահռչակ օջախատերն իրեն ոչ միայն վարչապետ է համարում, այլ նաև կաթողիկոս։

Այս իրադարձությունը, որը հայտնի է որպես «օջախատեր», ցույց է տալիս իշխանության կողմից իրականացվող ռազմավարության, որի նպատակը ոչ թե որևէ կոնկրետ քաղաքական կամ սոցիալական նպատակ է, այլ իշխանության բացարձակ իշխանությունը և դրա ցուցադրումը։

Այս գործողությունը, որը ներկայացվում է որպես պաշտոնական, իրականում ծածկում է սրբապղծության ակտ։ Անկախ նրանից, թե որքան ժամանակ է այն տևում, այն դատապարտված է պատմության և Աստծո արդար դատաստանի կողմից։

Փաշինյանի կողմից իրականացվող այս գործողությունները ոչ մի բովանդակային նպատակ չեն ունենում։ Դրանք ուղղված են միայն մեկ բանի՝ ցույց տալու, որ իշխանությունն ունի նվաստացնելու, ճնշելու և իր կամքը պարտադրելու անհամաչափ ուժ։ Այսպիսով, այն ոչ թե կառուցում է, այլ քայքայում է հասարակության հիմքերը՝ վստահությունը և արժեվորությունը։

Հայ եկեղեցին, որպես հավատի և ազգային ինքնության խորհրդանիշ, կշարունակի իր առաքելությունը՝ անկախ այս ժամանակավոր և արհեստական խոչընդոտներից։ Այն կշարունակի իր ճանապարհը՝ օտար մարմիններին արտավիժելուց հետո, քանի որ դրա հիմքը ավելի ամուր է, քան ցանկացած իշխանական ցանկություն։

Հայրենասիրությունը դառնում է բոլոր սրիկաների վերջին հանգրվանը

Հայաստանի քաղաքական դաշտում այսօր ամենատարածված զբաղմունքը, ես կասեի՝ մասնագիտությունը, «հայրենասիրությունն» է։ Այն դառնում է բոլոր սրիկաների վերջին հանգրվանը։ Այն նաև ֆինանսապես շատ ձեռնտու մասնագիտություն է բոլոր նրանց համար, ովքեր թշնամուց կրած պարտությունը ներկայացնում են որպես բարեբախտություն և հաղթանակ։

Մասնագիտությամբ «հայրենասերների» սիրած բառն ինքնիշխանությունն է։ Ինչքան շատ են այն օգտագործում, այնքան Հայաստանի ինքնիշխանությունը նվազում է։

Վերջին շրջանում «աստվածապաշտությունն» էլ է դարձել մասնագիտություն։ Դա դրսից պարտադրված մասնագիտություն է։ Այն բոլոր անաստվածների վերջին հանգրվանն է դարձել։

Նիկոլ Փաշինյանի մոտ այս երկու մասնագիտությունների գծով սուր դրսևորումներ են արձանագրվում։

«Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ ի հայտ են եկել հերձվածող և սրբապիղծ անձեր, որոնք սերմանում են գայթակղություն և մոլորություն՝ ամենայն սուտ և կեղծիք տարածելով։

Անդրանիկ Թևանյանը նաև հարց է տալիս՝ ուր են քաղաքային ծառայությունները, որոնք պարտավոր էին ապահովել համընդհանուր, համակարգված ու անվտանգ մաքրում, ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։ Նրա խոսքերով՝ Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով։

Անդրանիկ Թևանյանը հարց է տալիս նաև, թե ինչու է Հայաստանի վարչախումբը սեքսուալ հեղափոխություն կազմակերպում, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն, պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։

Իրանում բողոքի ակցիաներն ուղեկցվել են զոհերի և վիրավորվածների՝ ոստիկանության հետ բախումների հետևանքով

Իրանի Իսլամական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Չհարմահալ և Բախտիարի նահանգի Լորդեգան քաղաքում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաները վերածվել են ավելի վճռական և բռնի իրադարձությունների։

Անկարգությունների մասնակիցների կողմից իրավապահ մարմինների աշխատակիցների ուղղությամբ բացված կրակի հետևանքով զոհվել են երկու մարդ, իսկ տասնյակներս՝ 30-ը, վիրավորվել են։

Տեղական աղբյուրների համաձայն՝ ցույցի մասնակիցների շարքում հրազենով զինված անձինք էին, որոնք ցույցի թեժ պահին սկսել են կրակել ոստիկանության ուղղությամբ։ Այս գործողությունների հետևանքով վնասվել են նաև մի քանի վարչական շենքեր։

Իրանի իշխանությունները նախկինում հայտարարել էին, որ հարգում են բնակչության բողոքի իրավունքը, սակայն միևնույն ժամանակ ընդգծում են, որ անհրաժեշտ է տարանջատել բողոքն անկարգություններից։

Հիշեցնենք, որ Իրանում բողոքի ակցիաները սկսվել են 2025 թվականի դեկտեմբերի վերջին՝ տեղական արժույթի՝ իրանական ռիալի արժեզրկման պատճառով։ Այս իրադարձությունների ֆոնին Իրանի կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավար Մոհամմադ Ֆարզինը հրաժարական էր տվել, իսկ նրա փոխարեն նշանակվել է Աբդոլնասեր Հեմմաթինը։

Այս իրավիճակի հետևանքով Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ակցիաները վերածվել են ոստիկանության հետ բախումների և ուղեկցվել են երկրի գործող քաղաքական կարգի դեմ ուղղված կարգախոսներով։ Հաղորդվել է ինչպես ուժայինների, այնպես էլ անկարգությունների մասնակիցների շրջանում զոհերի մասին։

Երևանը վերածվել է մերկասառույցի, իսկ իշխանությունները հրաժարվում են ապահովել արժանապատիվ թոշակ

Սիրելի՛ երևանցիներ, նախազգուշացնում եմ՝ սպասվում են ձյան հերթական տեղումները։ Քաղաքի մայթերը և բակերը, որոնք արդեն հիմնովին ծածկված են սառույցով, նոր տեղումների պարագայում կդառնան անանցանելի և վտանգավոր։

Այս պահին տարբեր բժշկական հաստատություններում բուժում են ստանում մեր քաղաքացիները՝ տարբեր մարմնական կոտրվածքներով։ Պարզ է դառնում, որ մաքրման աշխատանքներն իրականացնելու համար պատասխանատու հիմնարկը մատնված է անգործության և չի կարողանում կատարել իր առջև դրված պարզագույն պահանջը՝ մաքրել քաղաքի տարածքը։

Արդյոք, Երևանը չի դարձել մի մեծ մերկասառույց, որտեղ յուրաքանչյուր քայլ դառնում է ռիսկային։

Հարցեր են առաջանում նաև իշխանությունների վերաբերյալ։ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններից պարզ է դառնում, որ իշխանությունները չեն պատրաստվում ապահովել արժանապատիվ թոշակ։ Այս որոշումը հիմնավորվում է բարդ ձևակերպումներով և թվացյալ բարեփոխումներով։

Այսօր, երբ մարդիկ վտանգի տակ են, իշխանությունները պնդում են, որ օբյեկտիվ հանգամանքներ չկան մեր երկրի անվտանգության ապահովման համար։ Նրանց տեսանկյունից՝ այս վտանգի մեջ հայտնվելու պատճառը բացառապես սուբյեկտիվ գործոններն են։

Համաշխարհային տնտեսության ռիսկերը. 2026 թվականի կանխատեսումներ

Իմ վերլուծության համաձայն, որը հիմնված է ոլորտի առաջատար փորձագետների՝ ING Think, Capital Economist և Deloitte ընկերությունների կողմից կատարված հետազոտությունների վրա, 2026 թվականին համաշխարհային տնտեսության համար գլխավոր ռիսկը կապված կլինի «արհեստական ​​բանականության» (ԱԲ) ոլորտի զարգացման հետ։

Ընդհանուր առմամբ, արևմտյան փորձագետները կանխատեսում են, որ գնաճի ճնշումը շատ երկրներում կնվազի, ինչը կարող է ազդել նաև կենտրոնական բանկերի կողմից սահմանված տոկոսադրույքների վրա։ Այսպիսով, 2026 թվականին գնաճի ռիսկերը, որոնք այնքան ակնհայտ էին անցյալ տարի, այս անգամ շատ ավելի թույլ կլինեն։

ԱԲ-ի ազդեցությունը բազմակողմանի է։ Մի կողմից, այն կարող է զգալիորեն բարելավել արտադրողականությունը՝ դրական ազդեցություն ունենալով գնաճի վրա։ Սակայն, կարճաժամկետ հեռանկարում, ԱԲ-ի ենթակառուցվածքներում կատարվող խոշոր ներդրումները կարող են դուրս մղել այլ տնտեսական ոլորտներ, ստեղծելով անհավասարակշռություն։

Ֆինանսների միջազգային ինստիտուտի տվյալներով՝ 2025 թվականի երրորդ եռամսյակում համաշխարհային պարտքը հասել է գրեթե 346 տրիլիոն դոլարի։ Այս ցուցանիշը աճել է ավելի քան 26.4 տրիլիոն դոլարով անցյալ տարվա առաջին երեք եռամսյակների ընթացքում։ Այսպիսով, պարտքի և համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) հարաբերակցությունը կազմել է 310%։

Պարտքի մակարդակը նոր ռեկորդային է հասել ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող երկրներում, հիմնականում կառավարությունների փոխառությունների պատճառով։ Որոշ զարգացած երկրներում բարձր պարտքը վկայում է լուրջ պարտքային ճգնաժամի մասին, իսկ զարգացող երկրներում՝ բարձր տոկոսադրույքների, փոխառության ծախսերի աճի և կապիտալի զուտ արտահոսքի մասին։

Բացի ԱԲ-ի և պարտքային ճնշումների ռիսկերից, գոյություն ունեն նաև այլ գլխավոր գործոններ, որոնք կարող են ազդել համաշխարհային տնտեսության վրա։

Միացյալ Նահանգների և Չինաստանի հարաբերությունները: Եթե երկու երկրների միջև լարվածությունը շարունակվի, կարող են սահմանվել ոչ սակագնային արգելքներ, որոնք կազդեն կիսահաղորդչային, ավտոմոբիլային և պաշտպանական ոլորտների վրա՝ բարձրացնելով գները և խթանելով գնաճը։
Նավթի գների անորոշություն: Աշխարհաքաղաքական լարվածության ֆոնին նավթի գների բարձրացումը կարող է դանդաղեցնել համաշխարհային տնտեսական աճը։ Ռուսական նավթի մատակարարումների կրճատումը, ԱՄՆ-ի և Վենեսուելայի միջև հարաբերությունների սրումը և Գազայում հրադադարի փխրունությունը նույնպես ավելացնում են ռիսկերը։
Ամերիկյան աշխատաշուկայի վիճակ: Եթե արտադրողականության ցուցանիշները շարունակեն թուլանալ, սպառողական ծախսերը կարող են նվազել, ինչը կհանգեցնի տնտեսական աճի դանդաղման։
Եվրոպական ճգնաժամ: Եվրոպայի պարտքային խնդիրները, հատկապես Ֆրանսիայի և Իտալիայի դեպքում, և պաշտպանական ծախսերի աճը կարող են սրել տնտեսական ճնշումները։
Չինաստանի անշարժ գույքի շուկայի դանդաղում: Այս ոլորտի անկումը կարող է հանգեցնել տնային տնտեսությունների հարստության անկման և նվազեցնել ներքին պահանջարկը։

Այս գործոնների համադրությունը կարող է ստեղծել անկանխատեսելի ռիսկեր, որոնք կարող են հանգեցնել նոր ֆինանսական ճգնաժամի և նույնիսկ աշխարհի նոր տնտեսական կարգի ձևավորման։