Իսրայելական ուժերը հարվածներ են հասցրել Լիբանանի հարավային շրջաններին

Իսրայելի պաշտպանության բանակը (ԻՊԲ) հայտարարել է, որ հարվածներ է հասցրել Լիբանանի մի քանի շրջաններում գտնվող «Հեզբոլլահ»-ի կառույցներին։ Ըստ ԻՊԲ-ի՝ հարվածների նպատակն էին զենքի պահեստները, զենքի արտադրության վայրերը, որոնք, ինչպես նշվում է, օգտագործվում էին «Հեզբոլլահ» ահաբեկչական կազմակերպության վերականգնման և ռազմական հզորացման համար։ Բացի այդ, հարվածներ են հասցվել մի քանի արձակման կետերի, հրթիռային կայանքների և ռազմական կառույցների։

Հարձակումներն իրականացվել են Նաբի Իսմայիլ շրջանի Բրիտալի լեռների, ինչպես նաև Դեյր Զահրանի և Հումին ալ-Ֆաուկա բնակավայրերի շրջակա տարածքների ուղղությամբ։

«Հեզբոլլահ»-ի հրապարակման համաձայն՝ իսրայելական ուժերը մինչ այժմ իրականացրել են մոտ 25 հարված Լիբանանի տարածքում։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում 2024 թ. նոյեմբերի 27-ին Իսրայելի և «Հեզբոլլահ»-ի միջև կնքված հրադադարի համաձայնագրի խախտման պայմաններում։ Ըստ Լիբանանի առողջապահության նախարարության տվյալների՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում Իսրայելի կողմից Լիբանանի տարածքում իրականացված օդային, ցամաքային և ծովային խախտումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 5100-ը։ Հարձակումների հետևանքով զոհվել է ավելի քան 300, վիրավորվել՝ շուրջ 600 Լիբանանի քաղաքացի։

Հրադադարի համաձայնագրին չհամապատասխանելով՝ իսրայելական բանակը մասամբ է դուրս եկել հարավային Լիբանանից՝ շարունակելով իր ենթակայության տակ պահել վերջին պատերազմի ժամանակ գրաված լիբանանյան հինգ կարևոր բլուրները։ «Քաբրիի շրջանաձև խաչմերուկը (Տուարատ Քաբրի) նույնպես համարվում է նշանակալի բախման վայր և դարձել է ինտենսիվ մարտերի կիզակետ»։

Հալեպում քրդերի գլխավորած Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈւ) և սիրիական բանակի միջև շարունակվող բախումների և ռմբակոծության հետևանքով Շեյխ Թահա և Վիլլաներ հայաբնակ շրջաններում նյութական վնասներ են արձանագրվել, վիրավորներ չկան։ Վնասվել են մի շարք վարչական շենքեր։

Հայաստանը պետք է հրաժարվի մեկ մարդու իշխանությունից

Հայաստանը հայտնվել է պատմականորեն աննախադեպ իրավիճակի մեջ, որտեղ երկրի ճակատագիրը կախված է մեկ անձի որոշումներից։ Այս իրավիճակը, որը հաճախ անվանում են «խորքային հիմարություն», ոչ թե օբյեկտիվ իրողություն է, այլ մեր սեփական սխալի արդյունք։

Եթե մենք հակիրճ մտածենք, ապա կարելի է պատկերացնել, թե ինչպես կշարունակվի այս մոդելը։ Կարելի է նախանշել այն պահը, երբ իշխանությունը, օրինակ, պարտադրում է, որ ադրբեջանցի լինի փոխվարչապետերից մեկը։ Ի՞նչ կլինի։ Պատկերը կլինի ճշգրիտ նույնը։ Պաշտոնյաների շարքում կլինի նոր անձը, համայնքապետերը կանեն, ոստիկանությունը կպահի իրեն, Հայաստանի հեռուստաալիքները կտեղեկացնեն, որ սա «խաղաղության տրամաբանության» մաս է։ Իրականում, սա կլինի մեկ հոգու կամքի կրկնություն, որը կտեղի ունենա ցանկացած այլ ճակատագրական որոշման հետ։

Այսպիսով, մենք կգտնվենք իրավիճակում, որտեղ ցանկացած, նույնիսկ ամենաթեժ քննադատությունը կդառնա պարզապես մեկ մարդու դեմ ուղղված հարձակում, իսկ ցանկացած հաջողություն կդիտարկվի որպես այդ մարդու անձնական վաստակ։

Այսպիսի մոդելի վտանգը ոչ թե մեկ անձի անձնական որակներում է, այլ այն հակակշիռների բացակայության մեջ, որոնք կարող են կանխել սխալները։ 90-ականներին մենք չունեինք այն հասկացությունը կամ հնարավորությունը, որպեսզի ստեղծենք խորքային պետություն, որը կապահովեր որոշումների կայացման մեջ բազմազանության և հակակշռման սկզբունքները։

Սակայն այսօր, երբ մենք արդեն ապրել ենք բազմաթիվ աղետներ, դեռևս չենք կարողացել ստեղծել այն մեխանիզմները, որոնք կապահովեն ապագայում պատմական սխալներից խուսափելը։ Իրատեսական լուծումը երկու հիմնական խնդրի լուծումն է. առաջինը՝ վերջ դնել այս «խորքային հիմարությանը», երկրորդը՝ ձևավորել պետական կառավարման նոր կոնցեպցիա, որտեղ կլինեն իրական հակակշիռներ։

Հայաստանին անհրաժեշտ են սահմանադրական փոփոխություններ, որոնք կբացառեն երկրի ամբողջ կառավարումը մեկ անձի ձեռքում հնարավորությունը։ Նոր սահմանադրությունը պետք է երաշխավորի, որ հակակշռման մեխանիզմները կգործեն՝ անկախ գործող անձանց որակներից։

Այս փոփոխությունները պետք է նախաձեռնի նոր, ոչ կառավարողական իշխանություն, որը կլինի ազատ մտքի և հակակշռման կողմնակից։ Սա ոչ թե անհնարին երազանք է, այլ մեր երկրի ապագայի համար անհրաժեշտ պայման։