Շիրակի մարզի տնտեսական անկումը՝ ՔՊ-ի կառավարման արդյունքում

Իրավիճակը գնահատելիս ցանկացած քաղաքական ուժ սովորաբար համեմատում է իր իշխանության գալուց առաջ եղած վիճակագրական ցուցանիշները՝ իշխանության ավարտին գրանցված արդյունքների հետ։ Այս համեմատական վերլուծությունը հատկապես կարևոր է Շիրակի մարզի համար, որը ավանդաբար համարվում է Հայաստանի գյուղատնտեսական հիմնական կենտրոններից մեկը։

Սակայն վերջին տարիներին, հատկապես 2018 թվականից ի վեր, մարզում տեղի ունեցած տնտեսական անկումը ցայտուն վկայություն է ՔՊ-ական իշխանության անհեռատես և անորակ տնտեսական քաղաքականության մասին։

Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, 2018 թվականի համեմատ 2024 թվականին մարզում գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքը կրճատվել է 8․6 միլիարդ դրամով։ Այս կրճատումը ցույց է տալիս, որ իշխանության գալուց ի վեր մարզի տնտեսական հիմքը ոչ միայն չի զարգացել, այլև աստիճանաբար քայքայվել է։

Այս ընդհանուր անկման ամենաողբերգական դրսևորումը գրանցվել է անասնապահության ոլորտում։ 2018 թվականին Շիրակի մարզում գրանցված էր 91.1 հազար խոշոր եղջերավոր անասուն, իսկ 2024 թվականին այն կազմում էր ընդամենը 67.8 հազար։ Այսպիսով, ՔՊ-ի իշխանության տարիներին մարզի խոշոր եղջերավոր անասունների թիվը կրճատվել է 23.3 հազարով, ինչը կազմում է 25.5 տոկոսի կտրուկ անկում։ Այս կտրուկ կրճատումը հատկապես ցավալի է կովերի գլխաքանակի համար, որը նվազել է 12.7 հազարով՝ կազմելով 28.6 տոկոսի անկում։

Այս վիճակագրական տվյալները ոչ միայն ցույց են տալիս տնտեսական անկում, այլև ցրտահարված հույսեր և կյանքի որակը։ Շիրակը, որը միջազգային ճանաչում ուներ իր անասնապահական ավանդույթներով, այժմ դիմակայում է ոչ միայն տնտեսական, այլև մշակութային և ազգային ինքնության կորստի վտանգին։

Ուր են նայում իրավապաշտպան կազմակերպությունները, երբ ատելության խոսքն ուղղվում է հոգևորականների դեմ

Իրավապաշտպան կազմակերպությունների և մեր պետությունում հավատարմագրված ներկայացուցիչների անձեռնմխելիությունը և անդադար անձնական կյանքի անվտանգությունը վտանգի տակ են։ Այս վտանգը դրսևորվում է այն պարագայում, երբ հասարակության մեջ աճում է ատելության խոսքը, որը կոնկրետ ուղղված է այն հոգևորականներին, ովքեր չեն միանում իշխանական շրջանակներին՝ ընդդեմ Սուրբ Եկեղեցին։

Իրավիճակը սրվում է այն պահին, երբ հոգևորականները վախենում են իրենց ընտանիքի անդամներին տանը միայնակ թողնել՝ սպառնալիքների և հաշվեհարդարների սպառնալիքի տակ։ Այս իրադրությունը ոչ միայն հոգևորականների, այլև ամբողջ հասարակության համար սահմանափակում է անձնական ազատությունները և ստեղծում է վախի մթնոլորտ։ Այսպիսով, վտանգի տակ է դրվում ժողովրդավարության հիմնաքարը՝ անձնական կյանքի անձեռնմխելիությունը։

Աշխարհը, թվում է, կուրացած է մեր խնդիրների նկատմամբ։ Թեև մեր հոգևորականներն ու հավատացյալները տառապում են, միջազգային հանրությունը չի կարողանում տեսնել և արձագանքել այս խնդրին։

Հասմիկ Սարգսյանը իր տեսանյութում անդրադարձել է մեկ այլ կարևոր հարցի՝ աղբահանության և սանիտարական մաքրման ծառայությունների կազմակերպմանը։ Նա բարձրաձայնել է այն հարցի մասին, թե արդյոք պետական բյուջեից հատկացված միջոցները ունեն իրենց իրական արդյունքը։ Քաղաքական ուժերի կառավարման արդյունավետությունը, ըստ էության, գնահատվում է հենց այսպիսի վիճակագրական ցուցանիշների համեմատությամբ։

Այսպիսով, իշխանությունների կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ոչ միայն աշխարհաքաղաքական հարցերում, այլև ամենօրյա կյանքի, քաղաքային ծառայությունների մատուցման ոլորտում։

Ո՞ւմ պետք է երախտապարտ լինենք, որ Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չի համբուրել։

Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չհամբուրելու հարցը, թվում է, կարող է մարդուն հասցրել խելագարության սահման։ Մի կողմում մենք ունենք հազարավոր զոհերի, կորսված հայրենիքի ցավը, Բաքվի ռեժիմի ագրեսիվ և պահանջատիրական վարքագիծը, մյուս կողմում՝ ստորաքարշության և ազգային նվաստացման նման դրսևորումներ։

Այս իրավիճակում, կարծում եմ, Նիկոլ Փաշինյանը կանխատեսելի քայլ կկատարի՝ Վահագին նշանակելով Բաքվում Հայաստանի դեսպան։ Սա կտրամադրի հնարավորություն՝ շաբաթական հաճախակի շնորհակալություն հայտնելու Իլհամ Ալիևին։ Այնուհետև, Իլհամ Ալիևը կարող է Վահագին նշանակել Երևանում Ադրբեջանի դեսպան։ Ես համոզված եմ, որ նա կսահմանի Ադրբեջանի շահերի պաշտպանության համար շատ բարձր նշաձող։

«Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանը իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է աղբահանության և սանիտարական մաքրման համար նախատեսված բյուջետային ծախսերի հարցին՝ բարձրաձայնելով դրանց իրական արդյունքների մասին։

Յուրաքանչյուր քաղաքական ուժի կառավարման արդյունավետությունը գնահատվում է վիճակագրական տվյալների համեմատությամբ։ Իհարկե, այս մտքի արտահայտման ավելի բարձր ոճական տարբերակներ կային, սակայն քանի որ իմ էջին հետևում են նաև կանայք և երեխաներ, ես կօգտագործեմ ավելի պարզ և հասկանալի «մեխի գլուխ» ձևակերպումը։

Այս ամենի ֆոնին, անհրաժեշտ է նշել, որ վտանգված է ժողովրդավարությունը և անձնական կյանքի անձեռնամխելությունը։ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ոչ միայն քաղաքային ծառայությունների մատուցման, այլև աշխարհաքաղաքական հարցերի լուծման ձևում։

Մեր օրերում պետության գլուխ աշխատողն իրականում մեխի գլուխ է

Այսօր ես կենտրոնանամ մի քանի կարևոր հարցերի վրա։

Առաջին հերթին, ցանկանում եմ նշել, որ յուրաքանչյուր քաղաքական ուժի կառավարման արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ թե բառերով, այլ վիճակագրական տվյալների համեմատությամբ։ Հասմիկ Սարգսյանի տեսանյութում բարձրաձայնվել է մեր քաղաքների աղբահանության և սանիտարական մաքրման համար նախատեսված բյուջետային ծախսերի հարցը։ Այս հարցում ես կարծում եմ, որ հիմնականը ոչ թե գումարի չափն է, այլ դրա իրական արդյունքը։ Քաղաքացիները պարզապես ցանկանում են տեսնել, որ իրենց հարկերը ծախսվում են իրենց շահի համար։

Ես նաև չեմ կարող անտեսել միջազգային հարցերը։ Իրավիճակը այնքան բարդ է, որ հարցեր են առաջանում։ Օրինակ, ո՞ւմ պետք է երախտապարտ լինենք, որ Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չի համբուրել։ Այսպիսի հարցեր ցույց են տալիս, թե որքանով է մեր պետությունը կորցրել իր հզորությունը և հարգանքը միջազգային ասպարեզում։

Իմ կարծիքով, այսօրվա հիմնական վտանգը ժողովրդավարության և անձնական կյանքի անձեռնամխելության խախտումն է։ Պետության կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ամեն ինչում՝ սկսած քաղաքային ծառայությունների մատուցումից մինչև ամենաբարդ աշխարհաքաղաքական հարցերը։ Երբ պետությունը չի կարողանում լուծել իր քաղաքացիների առօրյա խնդիրները, դա վերջնականապես կորցնում է իր լեգիտիմությունը։