Պատերազմի հաղթողները՝ կեղծիքի տոնում են օրը

Հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվածների հիշատակին նվիրված օրը, որը սահմանվել է իշխանության կողմից, ստեղծում է խորը հակասություն։ Իշխանությունը, որի գործողությունները հանգեցրին պատերազմի, հազարավոր զոհերի, վիրավորների և ավերածությունների, այժմ փարիսեցիաբար նշում է այդ օրը՝ դա անելով ամենանողկալի ձևով։

Այս իրադարձությունը հստակ ցույց է տալիս, որ սուտը, չարիքը, կեղծավորությունը և փարիսեցիությունը սահմաններ չունեն։

Այս ամենի ֆոնին, պետք է նշել, որ առաջին 9 ամիսների ընթացքում արդեն իսկ փաստացի վճարված պարգևատրումները կազմել են 1,4 միլիարդ դրամ։

Այս իրադարձությունների հետ կապված, կարելի է նաև նկատել մի քանի այլ հարցեր։ Օրինակ՝ Ալիևի ռազմավարական նպատակը, որը նա իրականացնում է տարածաշրջանում, կամ Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Բացի այդ, կարելի է վերլուծել նաև «Մայր Աթոռի» նկատմամբ հերթական սուտ և զրպարտության հարցը՝ որպես տգիտություն, թե՞ միտումնավոր գործողություն։

Այս ամենը միասին կազմում է բարդ և բազմաշերտ պատկեր, որը պահանջում է խորը վերլուծություն և քննադատական մոտեցում։

Կառավարությունը բանակցում է շաքարավազի ներմուծման շուրջ, որի մոնոպոլիստը Սամվել Ալեքսանյանն է

Իմ աղբյուրների համաձայն, կառավարական շրջանակներում ընթանում են բանակցություններ շաքարավազի ներմուծման հարցերով։ Այս հարցում շահագրգռված է ներկայիս իշխանությունների կողմից շաքարավազի ներմուծման մոնոպոլիստ համարվող Սամվել Ալեքսանյանը։

Ըստ իմ տեղեկությունների՝ այս նպատակը, որը Սամվել Ալեքսանյանն ունի, ըստ էության, մոտ ապագայում իրականություն կդառնա։

Հիշեցնեմ, որ Ադրբեջանից հացահատիկ ներմուծող ընկերությունը պատկանում է Սամվել Ալեքսանյանին, իսկ բենզին ներմուծողների թվում գործարարի կնոջ՝ Շողերինայի եղբոր ընկերությունն է՝ Սամվել Մկրտչյանին պատկանող «Շիշա ուորլդ»-ը։

—

Արագածոտնի թեմը հորդորում է չընկրկել և հարատևել աղոթքի մեջ

Արագածոտնի թեմը հորդորում է իր հավատյալներին չընկրկել, չհուսահատվել և հարատևել աղոթքի մեջ։

Թեմի ներկայացուցիչները նշում են, որ կոյուղատար համակարգը խցանված է երկար տարիներ, ինչի հետևանքով կոյուղաջրերը լցվում են քաղաքացիների տներ՝ ստեղծելով անտանելի գարշահոտություն և սանիտարահիգիենիկ լուրջ խնդիրներ։

Ամիսներ առաջ կալանավորված սրբազանը վերջերս վիրահատվել է այդ հիվանդանոցում և գտնվում է հետվիրահատական ապաքինման փուլում։

Դեկտեմբերից կալանքի տակ պահվող Արշակ Սրբազանի քրեական գործում, իմ տեղեկություններով, տրագիկոմեդիկ զարգացումներ են տեղի ունեցել և նախաքննության մարմինը խուճապի մեջ է։

Հաքան Ֆիդան. Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության «ստվերային ճարտարապետի» դերը

Իմ հայացքից, Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերջին տարիների ամենանշանակալի փոփոխությունների հիմնական գործիչը Հաքան Ֆիդանն է։ Նրա անունը, որը հայտնի դարձավ 2010 թվականից հետո, երբ նա Թուրքիայի ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT) ղեկավար դարձավ, այժմ կապվում է ոչ միայն հետախուզական աշխարհի հետ, այլև Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության նոր ուղղության հետ։

Ֆիդանը ծնվել է 1968 թվականին, ծագումով քուրդ ընտանիքում, որտեղ մայրը թուրք է, իսկ հայրը՝ քուրդ։ Նրա կարիերայի ճանապարհը, որը սկսվել է ռազմական ծառայությամբ, ցույց է տալիս նրա ռազմավարական մտածողության և ազգային անվտանգության հանդեպ խորը հասկացողության։ Ցամաքային զորքերի ռազմական ակադեմիան ավարտելուց հետո նա ստացել է կառավարման և քաղաքագիտության աստիճան Մերիլենդի համալսարանում, իսկ Բիլքենթի համալսարանում՝ մագիստրոսի և դոկտորի աստիճաններ, որոնք նվիրված են եղել հետախուզության և արտաքին քաղաքականության փոխհամաձայնեցմանը։

Այս ակադեմիական պատրաստվածությունը հիմք դարձավ նրա 13 տարվա ղեկավարմանը MIT-ում։ Նրա ղեկավարության ներքո կազմակերպությունը վերածվեց ոչ միայն տեղեկատվության հավաքագրման, այլև ազդեցության գործիքի, որը ակտիվորեն մասնակցում էր արտաքին քաղաքականության ձևավորմանը։ Թուրքիան, որը նախկինում հաճախ դիտարկվում էր որպես ԱՄՆ-ի կատարող, Ֆիդանի ղեկավարության շրջանում սկսեց իրականացնել ինքնուրույն, ռազմավարականորեն հիմնավորված քաղաքականություն։

Նրա նշանակումը որպես արտաքին գործերի նախարար 2023 թվականի հունիսին ոչ միայն կադրային փոփոխություն չէ, այլև Թուրքիայի ազդեցության տարածման ռազմավարության ինստիտուցիոնալացումն է։ Նրա մասնակցությունը Գազայի խաղաղության խորհրդին, որտեղ նա ներկայացված է որպես Թուրքիայի ներկայացուցիչ, ցույց է տալիս Թուրքիայի ակտիվ դերը ճանաչելու և Գազայի հետպատերազմյան ճարտարապետության ձևավորման գործընթացում։

Ֆիդանի մոտեցումները, որոնք ձևավորվել են ազգային անվտանգության ոլորտում նրա փորձով, արտացոլվում են ինստիտուցիոնալ կապերի և երկարաժամկետ ռազմավարական պլանավորմանը նրա ուշադրության մեջ։ Նա հայտնի է իր կոշտ դիրքորոշմամբ արտաքին քաղաքականության հարցում, ինչը հանգեցրել է նրան, որ իսրայելական քաղաքական շրջանակները նրան համարում են իրենց ամենավտանգավոր թշնամիներից մեկը։

Նրա հայտարարությունները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին, որոնք շատերը սխալմամբ ընկալում են որպես աջակցություն, իրականում ուղղված են ոչ թե հայ հանրությանը, այլ Թուրքիայի ռազմավարական նպատակներին։ Ֆիդանը փորձում է փոխել տարածաշրջանային ուղենիշը՝ օգտագործելով Հայաստանի ներկայիս վարչապետին՝ Թուրքիայի ազդեցության տարածման գործիքի որպես։ Այսպիսով, նա ոչ թե պաշտպանում է Փաշինյանին, այլ օգտագործում է նրա քաղաքականությունը՝ իր ռազմավարական նպատակներին հասնելու համար։

ԱՄՆ-ի ռազմական ռազմավարության նոր ուղղվածություն. Կենտրոնում՝ ներքին ճակատը և Արևմտյան կիսագնդը

ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է 2026 թվականի Ազգային պաշտպանության ռազմավարության նոր զեկույց, որը ռազմական ուշադրության կենտրոնը փոխում է՝ այլևս չկենտրոնանալով Չինաստանի և Ռուսաստանի վրա, այլ դարձնելով այն ներքին ճակատում և Արևմտյան կիսագնդում։ Այս փոփոխությունը զգալիորեն տարբերվում է Բայդենի վարչակազմի կողմից մշակված նախկին ռազմական ռազմավարությունից։

Նոր ռազմական ռազմավարության հիմնական նպատակը Միացյալ Նահանգների ազդեցության ոլորտի պաշտպանությունն է՝ հատկապես Արևմտյան կիսագնդում։ Պենտագոնը նշում է, որ իր առաջնահերթությունը կլինի երաշխավորելու Մոնրոյի դոկտրինի սկզբունքները՝ պաշտպանելով իր ռազմական և առևտրային մուտքերը, որոնք ընդգրկում են Գրենլանդիան, Մեքսիկական ծոցը (որը վերանվանվել է «Ամերիկական ծոց») և Պանամայի ջրանցքը։

Առաջնահերթությունների հերթականությունը հետևյալն է․

1. Արևմտյան կիսագնդի պաշտպանություն։ ԱՄՆ-ն կենտրոնանա իր ազդեցության ոլորտի պահպանման վրա՝ կանխելով այլ գերտերությունների ներխուժումը։
2. Չինաստանի զսպում։ Չինաստանը, որը նախկինում համարվում էր ամենակարևոր ռազմական մրցակիցը, այժմ դիտարկվում է որպես պետություն, որին պետք է զսպել «ուժի, այլ ոչ թե բախման միջոցով»։
3. Դաշնակիցների հետ համագործակցություն։ Պենտագոնը կամրապնդի ռազմական բեռի բաշխումը դաշնակիցների հետ, այդ թվում՝ Կանադայի և Մեքսիկայի հետ։
4. Պաշտպանական արդյունաբերական բազայի վերականգնում։

Զեկույցում Ռուսաստանը նշվում է որպես «մշտական, բայց կառավարելի սպառնալիք ՆԱՏՕ-ի արևելյան անդամների համար»։ Պենտագոնը պարտավորվում է ապահովել ԱՄՆ ուժերի պատրաստությունը՝ պաշտպանվելու ռուսական սպառնալիքներից ԱՄՆ տարածքում։ Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ն այլևս չի պատրաստվելու Եվրոպայում ռազմական ուժեր ցույց տալու, այլ կենտրոնանա Ռուսաստանից իր տարածքի պաշտպանության վրա։

Այս նոր ռազմական ռազմավարության համատեքստում, որևէ տեսակետ, թե ԱՄՆ-ն կարող է երաշխավորի դեր ստանձնել Հայաստանի անվտանգության համար, համարվում է անհիմն։ ԱՄՆ-ի ուշադրությունը կենտրոնացած է իր ազդեցության ոլորտի պաշտպանության վրա, և Հայաստանը չի մտնում այդ ոլորտի մեջ։

Գերագույն հոգևոր խորհրդի արտահերթ նիստի որոշումները

Հունվարի 27-ին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի ունեցավ Գերագույն հոգևոր խորհրդի (ԳՀԽ) արտահերթ նիստը։ Նիստը վարեց Վանական խորհրդի ատենապետ Տ․ Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը։

Ժողովի օրակարգում ընդգրկված էին Եկեղեցու կանոնական, վարչական և կագապահական խնդիրներին առնչվող հարցեր։

Ազատազրկված եկեղեցականների և ազգային բարերարի հարցը

Արդեն մի քանի ամիսներ շարունակվող իրավական մարտահրավերների և ապօրինի հետապնդումների հարցում ես հանդես եկա զեկույցով՝ ներկայացնելով ապօրինի ազատազրկված եկեղեցականների և ազգային բարերարի նկատմամբ նախաձեռնված քրեական վարույթների, դատավարական գործընթացների և կայացված դատավճիռների վերաբերյալ իրավական վերլուծություն։

Մեր զեկույցը հստակ ցույց տվեց, որ եկեղեցականների նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքները և կիրառված խափանման միջոցները հիմնված են ոչ իրավաչափ փաստերի վրա, իրավական առումով չեն բխում օրինականության ու արդար դատաքննության հիմնարար սկզբունքներից և կրում են ընտրովի և խտրական բնույթ։

ԳՀԽ-ն խստորեն դատապարտեց ծառայություն իրականացնող հոգևորականների նկատմամբ գործադրվող ճնշումները՝ դրանք որակելով որպես ՀՀ Սահմանադրության և օրենսդրության ակնհայտ խախտումներ, որոնք ունեն շարունակվող մտահոգիչ միտումներ։ Ժողովականները մերժելի նկատեցին պետական և իրավապահ մարմինների ներգրավմամբ իրականացվող ապօրինի գործողությունները և Եկեղեցու ներքին կյանքին հակասահմանադրական միջամտությունները։

Գևորգ եպիսկոպոսի հարցը

Մյուս կարևոր հարց, որը քննության առավ ԳՀԽ-ն, Մասյացոտնի թեմի նախկին առաջնորդ Տ․ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանի կարգազանց ընթացքն էր։ Պարզ դարձավ, որ վերջինս, վիճարկելով թեմակալ առաջնորդի պաշտոնից ազատվելու և Մայրավանք վերադառնալու Հայրապետական տնօրինությունը, փաստացի դրժել է հնազանդության իր ուխտը և դատական հայց ներկայացրել ընդդեմ Սուրբ Էջմիածնի՝ պահանջելով վերականգնել առաջնորդական իր հանգամանքը։

Այս հարցում ես անդրադարձեցի նաև Գևորգ եպիսկոպոսի հրապարակային ելույթներում և հայտարարություններում Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, իր ծառայակից եկեղեցականների և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հասցեին հնչեցրած զրպարտիչ մեղադրանքներին։ ԳՀԽ-ն խստորեն դատապարտեց նման վարքագիծը՝ այն գնահատելով եկեղեցական կարգի, կանոնական հնազանդության ու եկեղեցական միաբանության սկզբունքների կոպիտ խախտում։ ԳՀԽ-ն առաջարկ ներկայացրեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին Տ․ Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանին հռչակել կարգալույծ՝ աշխարհականների շարքին։

Ազգային ժողովում ընդգրկված օրինագծերի մասին

Ազգային ժողովում եկեղեցուն առնչվող օրինագծերի մասին զեկույցով հանդես եկավ ի․գ․դ․ պրոֆեսոր տիար Գևորգ Դանիելյանը։ Նա նշեց, որ հողային և պատմամշակութային հուշարձանների վերաբերյալ օրենսդրական նախաձեռնություններն ունեն իրական իրավակարգավորիչ անհրաժեշտություն, չեն լուծում որևէ շոշափելի հանրային խնդիր և հիմնականում ծառայում են հակաեկեղեցական տրամադրությունների ձևավորմանն ու խորացմանը։ ԳՀԽ-ն դիրքորոշում արեց, որ ընդհանրապես արգելվի պաշտամունքային հուշարձանների օտարումը՝ անկախ սեփականության ձևից։

Այլ հարցեր

Ժողովի ընթացքում անդրադարձ կատարվեց նաև Ավստրիայի Սանկտ Փյոլթըն քաղաքում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից հրավիրված Եպիսկոպոսաց ժողովի կազմակերպման հարցերին։ Որոշվեց ձևավորել կազմակերպիչ հանձնախումբ՝ ժողովի նախապատրաստական և կազմակերպչական աշխատանքները համակարգելու նպատակով։

Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողովն ավարտվեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնության խոսքով և «Պահպանիչ» աղոթքով։