Գեղարքունիքի սահմանամերձ համայնքներում բնակչությունը հեռացել է ադրբեջանական վերահսկողության շրջանից

Սեպտեմբերի 13-14-ի Ադրբեջանի զինուժի կողմից Հայաստանի վրա հարձակումից հետո Գեղարքունիքի մարզի Ներքին Շորժա և Վերին Շորժա համայնքների բնակիչների մի մասը ստիպված է եղել լքել իրենց տները։

Ներքին Շորժայի վարչական ղեկավար Արամ Մինասյանի խոսքով՝ այս պահին համայնքի բնակիչներից ոչ ոք չի բնակվում Ներքին Շորժայում։ Բոլորը գտնվում են Վարդենիսում։ Նա նշեց, որ երբ գարունը բացվի, մարդիկ կվերադառնան իրենց տները։

Համայնքի ղեկավարը բացատրեց, որ բնակչության լքելու հիմնական պատճառը ճանապարհների անանցանելիությունն է։ Բացի դրանից, նա նշեց, որ ռիսկը շատ մեծ է, քանի որ համայնքի հողերը գտնվում են ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ։

Արամ Մինասյանը նաև նշեց, որ համայնքին պատկանող գյուղատնտեսական հողերի որոշ մասը գտնվում է ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ։ Նրա խոսքով՝ «Բարձունքներից, որտեղ հսկում են ադրբեջանցիները, ամեն ինչ տեսանելի է մեր սարից, և հակառակը։ 2 սարերի արանքում պոստեր են։ Էդ տարածքում մենք վարելահող չունենք, այն արոտավայր է։ Բայց մարդիկ ռիսկ չեն անում գնալ այդ հատվածը, որը հսկվում է երկու կողմերից»։

Վերին Շորժայի վարչական ղեկավար Արտեմ Երանոսյանը հրաժարվեց մեկնաբանել իրավիճակը՝ նշելով, որ հիվանդ է։ Իր հերթին, Այրք համայնքի ղեկավար Կամո Ղազարյանը խորհուրդ տվեց հարցումները ուղղել Վարդենիսի համայնքապետարան՝ նշելով, որ իրենք այդ հարցերով չեն զբաղվում։

Միքայել Սրբազանի խափանման միջոցը փոխվեց

Հայաստանի իրավաբանական համակարգում նախադեպային որոշում է կայացվել։ Քրեական գործով մեղադրվող Միքայել Սրբազանի նկատմամբ խափանման միջոցը փոխվել է՝ բանտային կալանքից դեպի տնային կալանք։

Այս որոշումը ընդգրկում է նաև Բագրատ Սրբազանի և մյուս անձանց, որոնց գործով դատական նիստերն անցկացվում են։ Նրանք ձերբակալվել են 2023 թվականի սեպտեմբերին՝ Արցախի հայաթափման ահավոր իրադարձությունների ժամանակ, և մինչև հիմա գտնվում էին Բաքվի բանտերում։

Խափանման միջոցի փոփոխությունը նշանակում է, որ նրանք կկարողանան անցկացնել իրենց օրերը ազատության ներքո՝ պահպանելով որոշակի սահմանափակումներ։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ հայկական հասարակությունը քննարկում է իր ապագայի ուղղությունը՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները։

«Վարչաբենդի» դիսկոտեկի հետ կապված իրադարձությունների քրոնիկա

Ուրբաթ օրը «Պալլադիում հոլլ»-ում կազմակերպված «Վարչաբենդի» դիսկոտեկը զարմանքի է պատճառել ոչ միայն իր անսովոր ձևաչափով, այլև այնտեղ ներկայացված անձանց կազմով։ Դիսկոտեկին մասնակցում էին 70-ին մոտ տարիքի պատգամավորներ՝ Գագիկ Մելքոնյանը, Սերգեյ Բագրատյանը, Մարինա Ղազարյանը և այլք։

Իրավիճակը, սակայն, ավելի բարդ էր, քան պարզապես պատգամավորների ոչ պաշտոնական հանդիպումը։ Իմ աղբյուրները ՔՊ խմբակցությունից տեղեկացնում են, որ պատգամավորներին հրահանգվել է պարտադիր մասնակցել միջոցառմանը՝ ապահովելու համար անհրաժեշտ գլխաքանակը։

Իրականում, չնայած Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հայտարարված գրանցումների վաղաժամկետ դադարեցմանը՝ իշխանական շրջանակներում եղած անհանգստությունները հստակ էին։ Գրանցվել էին միայն այն անձինք, ովքեր կամ ՔՊ-ական էին, կամ աջակցում էին կուսակցությանը։ Երբ դիսկոտեկի սկզբում հասկանալով, որ մասսովկան ցածր է, հրահանգվել է, որ պատգամավորները ևս ներկայանան՝ բացը լրացնելու համար։

Այսպիսով, դիսկոտեկի կադրերում երևացող պատգամավորների ներկայությունը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես անձնական նախաձեռնություն, այլ որպես կուսակցական ռազմավարության մաս։ Ի դեպ, իմ տեղեկությունների համաձայն՝ դահլիճը, որտեղ սովորաբար կազմակերպվում են 200 հոգանոց միջոցառումներ, սեղան-աթոռները հանած կարող էր տեղավորել մինչև 400-500 մարդու, ինչը հակադրվում է դիսկոտեկի կադրերում երևացող լրիվ ոչ լի դահլիճի տպավորությանը։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունեցել միաժամանակ նաև այլ զարգացումների հետ, ինչպիսիք են Արշակ Սրբազանի հետ քրոջ երեխաների տեսակցությունը և դատական գործընթացներին առնչվող հարցերը։

Երևանի դատարանը երկարաձգեց Արշակ Սրբազանի կալանքը և թույլ տվեց քրոջ երեխաների հետ հանդիպում

Այսօր՝ փետրվարի 3-ին, Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը հրապարակեց որոշում, համաձայն որի՝ Արշակ Սրբազանի կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամսով։

Դատարանի որոշման համաձայն՝ կալանքի ժամկետի երկարաձգման հետ մեկտեղ թույլ է տրվել նրա քրոջ երեխաներին այցելել Արշակ Սրբազանին։

Այս որոշումը կապված է դատարանի նախկին որոշման կատարման հետ, որը վերաբերում էր գնման մրցույթ չհայտարարելու պարտադրանքին և դրա հետևանքով առաջացած իրավական խնդիրներին։

Արշակ Սրբազանի պաշտպանները նշել են, որ իրենց կարծիքով, փողոցային երթևեկության և ճանապարհային խցանումների հարցի լուծումը պետք է լինի քաղաքական որոշման արդյունք, քանի որ իշխանության բոլոր ճյուղերը ենթարկվում են մեկ անձի։ Նրանք նաև հակիրճ նշել են, որ որևէ դատական կամ իրավական մարմին օրենքի ուժով չի կարող նման հարկադրանք դնել Մայր Աթոռի վրա։

Հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել Երևանի քաղաքապետարանի տրանսպորտի վարչության պետի նկատմամբ

Հետաքննչական կոմիտեն հայտնում է, որ Երևանի քաղաքապետարանի պաշտոնատար անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Դեպքը վերաբերում է դատական ակտը չկատարելու կամ դրա կատարմանը խոչընդոտելու դեպքի առթիվ նախաձեռնված քրեական վարույթին։

Քրեական հետապնդման որոշումը կայացվել է նախաքննության ընթացքում։ Պաշտոնատար անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը և պաշտոնավարման կասեցումը։

Դեպքը կապված է գնման մրցույթ չհայտարարելու՝ դատարանի որոշումը չկատարելու հետ։

Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ քրեական հետապնդման շրջանակներում արգելափակվել է Գերագույն Հոգևոր Խորհրդի եպիսկոպոս անդամների ելքը երկրից։ Այս որոշումը, ըստ աղբյուրների, կայացվել է այն նպատակով, որպեսզի ազդեցիկ հոգևորականները չմեկնեն Ավստրիա՝ մասնակցելու Եպիսկոպոսաց ժողովին։

Վաղարշապատի իշխանությունները նախագծում են իրենց աշխատավարձերի բարձրացման հարցը։

Հայաստանի պետական պարտքի անհանգստացնող աճը և դրա հետևանքները

Հայաստանի պետական պարտքի ծավալը վերջին տարիներին ցուցաբերել է անհանգստացնող աճի դինամիկա, որը դարձել է երկրի տնտեսական առանցքային խնդիրներից մեկը։ Այս աճը ոչ միայն ստեղծում է ֆինանսական ճնշում, այլև լուրջ սպառնում է երկրի տնտեսական անկայունությանը և ապագա զարգացման հեռանկարներին։

2025 թվականի դեկտեմբերի վերջի դրությամբ պետական պարտքը հասել է 14,5 միլիարդ դոլարի, ինչը ներառում է ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին պարտքի հանրագումարը։ Այս ցուցանիշը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 13,1 տոկոսով կամ շուրջ 1,7 միլիարդ դոլարով, իսկ 2018 թվականի համեմատ՝ ավելացել է մոտ 2,2 անգամ։

Այս աճի հիմնական գործոնը ներքին պարտքի կտրուկ բարձրացումն է։ 2024 թվականի վերջին այն կազմել է 7,5 միլիարդ դոլար՝ տարեսկզբից ավելանալով 1,1 միլիարդով կամ 17,3 տոկոսով։ Ներքին պարտքի հիմնական մասը ձևավորվում է ռեզիդենտների կողմից ձեռք բերված պետական գանձապետական պարտատոմսերով։

Պարտքի աճը զուգահեռ է նոր պարտքերի վերցմանը՝ հին պարտքերը մարելու համար։ 2025 թվականը հատկապես ծանր տարի էր այդ առումով, քանի որ մարտին Հայաստանը միջազգային կապիտալի շուկայում տեղաբաշխել է 750 միլիոն դոլար ծավալով եվրոբոնդեր, որոնք նոր և ավելի թանկ պարտք են հանդիսացել՝ արտաքին պարտքի կառուցվածքում մեծացնելով ծանրաբեռնվածությունը։

Այսպիսով, պետությունը ստիպված է ավելի բարձր տոկոսադրույքներով պարտավորություններ ստանձնել, ինչը հանգեցրել է ընդհանուր պարտքի բեռի աճին։ Ֆինանսների նախարարության հրապարակած՝ 2026 թվականի փոխառությունների ծրագիրը ցույց է տալիս, որ բյուջեի պակասուրդը կկազմի 537 միլիարդ դրամ, որը կֆինանսավորվի 210 միլիարդով ներքին և 327 միլիարդով արտաքին աղբյուրներից։ Այս պլանավորումը նաև նախատեսում է պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցության 3,3 տոկոսային կետով ավելացում։

Այս թվերը հստակ ցույց են տալիս պարտքի աճի անկայուն դինամիկան, որտեղ կառավարությունը շարունակում է հենվել պարտքային ֆինանսավորման վրա՝ առանց բավարար միջոցներ ապահովելու բյուջեի կայունացման կամ եկամուտների բարձրացման ուղղությամբ։

Հայաստանի պարտքային վիճակը հատկապես անբարենպաստ է տարածաշրջանային համատեքստում։ Ըստ ԱՄՀ տվյալների՝ այն կազմում է ՀՆԱ-ի նկատմամբ 53,4 տոկոս, ինչը զգալիորեն գերազանցում է հարևանների ցուցանիշները. օրինակ՝ Վրաստանում այն 34,2 տոկոս է, Իրանում՝ 35,6 տոկոս, Ռուսաստանում՝ ընդամենը 23,1 տոկոս, իսկ Թուրքիայում և Ադրբեջանում՝ համապատասխանաբար, 24,3 և 22,4 տոկոս։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանը կրկնակի, նույնիսկ եռակի ավելի ծանրաբեռնված է պարտքերով, քան իր հարևանները։

Պարտքի այս բարձր մակարդակը հանգեցնում է նրան, որ տնտեսությունից հավաքված հարկերի գրեթե 14 տոկոսը ծախսվում է միայն տոկոսների վճարման վրա։ Վերջին տարիներին պարտքի սպասարկման ծախսերը տարեկան հասնում են 1 միլիարդ դոլարի, ինչը նախկինում 2-3 անգամ ցածր էր։

Պետական համակարգում կաշառքի երկրորդ փուլը, պարտքի խայտառակ աճը և իշխանության բարեվարքության նոր սանդղակը

Հայաստանի պետական համակարգում սպասվում է պարգեւավճարների երկրորդ փուլ, որը, ըստ տեղեկությունների, կբաժանվի մոտ օրերս։ Այս գործընթացը, որը սկսվեց դեկտեմբերին, պիլոտային ծրագրի շրջանակներում բարձրաստիճան պաշտոնյաներին միլիարդավոր գումարներ բաժանելուց հետո, նախատեսվում է շարունակել։

Տեղեկացված աղբյուրների համաձայն՝ վարչության պետերը և նրանց վերադասները արդեն ցուցակագրումներ են կատարում՝ պաշտոնական պատրվակով աշխատակիցների արդյունավետության ինդեքսը որոշելու համար, սակայն իրականում՝ ապահովելու յուրայիններին և հնազանդներին կաշառք։ Այս իրավիճակը խլրտոց է գցել պետական ապարատի ստորին օղակներում, որոնք զրկված են այս պետական կաշառքից օգտվելու հնարավորությունից։ Նրանք հայտարարում են, որ եթե այս անգամ էլ իրենց դուրս թողնեն կամ գրոշներ տան, իսկ բարձր պաշտոններ զբաղեցնող քաղաքականներին միլիոններ տան, կլռեն։

Միջնորդությունը դատարանում դռնփակ նիստով քննվելու է փետրվարի 3-ին։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ Վաղարշապատում ՔՊ-ական իշխանության առաջին քայլերից մեկն իրենց աշխատավարձերը բարձրացնելն էր։

Միևնույն ժամանակ, մանիպուլյացիայի զոհ դարձած այն քաղաքացիները, ովքեր հայտարարագիր են լրացրել, սակայն հարկադիրում պարտք են ունեցել, ավտոմատ խոստացված 100 հազար դրամը բռնագանձվել է։

Այս ամենի ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը, ըստ որոշ գնահատականների, կառուցում է բարեվարքության նոր սանդղակ, որի համաձայն՝ որքան անկիրթ, բռի և քրեածին է իշխանությունը, այնքան ավելի ողջունելի է դառնում։

Հայաստանի պետական պարտքի խայտառակ մեծացումը վերջին տարիներին դարձել է տնտեսության առանցքային խնդիրներից մեկը, որը ոչ միայն ֆինանսական ճնշում է ստեղծում, այլև լրջորեն սպառնում է երկրի տնտեսական անկայունությանը և ապագա զարգացման հեռանկարներին։

1003 ընտանիք դուրս է մղվել սոցիալական նպաստի համակարգից՝ նախարար Թորոսյանի պաշտոնավարման առաջին ամիսներին

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանի պաշտոնավարման շրջանում՝ 2025 թվականի սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում, 1003 ընտանիք զրկվել է ընտանեկան նպաստ ստանալու իրավունքից։ Այս տվյալը ստացվել է Սոցիալական պաշտպանության նախարարությանը ուղարկված գրավոր հարցման արդյունքում։

Այսպիսով, փաստացի, նախարարի պաշտոնավարման առաջին ամիսներին ավելի քան հազար ընտանիք դուրս է մղվել սոցիալական աջակցության համակարգից։

Հակադրությունը նկատելի է այն իրողության հետ, որ նույն ժամանակահատվածում Երևան քաղաքում և ՀՀ մյուս 8 մարզերում ընտանեկան նպաստ ստացող ընտանիքների ընդհանուր թիվն ավելացել է ընդամենը 17-ով։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեն հրապարակում է մեր երկրի սոցիալական-տնտեսական վիճակին վերաբերող տվյալներ, որոնցից առավել ուշագրավն են աղքատության մակարդակը (21.7 տոկոս) և ծայրահեղ աղքատության մակարդակը (0.6 տոկոս)։

Հիշեցնենք, որ ընտանեկան նպաստ ստանալու իրավունք ունի այն ընտանիքը, որի անապահովության միավորը բարձր է ՀՀ կառավարության կողմից սահմանված սահմանային միավորից։ Այս տարվա համար այդ միավորը կազմում է 28.00-ը։

Մասյացոտնի թեմում տեղի ունեցավ քահանայից երկրորդ ժողովը

Այսօր Մասյացոտնի թեմում տեղի ունեցավ քահանայից երկրորդ ժողովը, որը նախագահում էր առաջնորդական տեղապահ Հոգեշնորհ Տեր Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը։

Ժողովի մեկնարկից առաջ կատարվեց աղոթք՝ Հանգստյան ժամերգությունից, որի նպատակն էր ապահովել թեմի հովվական ծառայության անխոչընդոտ և խաղաղ ընթացքը։

Ինչպես արդեն ավանդաբար, ժողովի օրակարգում ընդգրկված էին թեմի ներքին կյանքին վերաբերող հովվական, տոնածիսական և վարչական հարցեր։ Կատարվեցին մանրամասն քննարկումներ երիտասարդական ծրագրերի կազմակերպման և ակտիվացման շուրջ։ Այս ծրագրերը համարվում են Եկեղեցու առաքելության զորացման և շարունակականության կարևոր ուղղություններից մեկը։

Ժողովի ընթացքում անդրադարձ եղավ նաև վերջին օրերին արձանագրված մտահոգիչ երևույթներին, որոնք կապված են տարբեր համայնքներում փորձեր կատարելու հետ՝ խոչընդոտելու մի շարք քահանա հայրերի ծիսական և հովվական ծառայությունը։ Առաջնորդական տեղապահը լսեց քահանաների բարձրացրած հարցերը և հանգեցրեց համապատասխան եզրահանգումների։

Ժողովն ավարտվեց բուռն քննարկումներով և մտքերի փոխանակմամբ։

Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության ստեղծումը

Այսօր Հայոց բանակի կազմավորման 34-րդ տարեդարձն է։ 1992 թվականի հունվարի 28-ին Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը հրապարակեց «Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության մասին» որոշումը, որով իրավականորեն ազդարարվեց Հայոց ազգային բանակի ստեղծումը։

Նորաստեղծ նախարարության ենթակայությանը հանձնվեցին Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության պարեկապահակային գունդը, հատուկ նշանակության օպերատիվ գունդը, քաղաքացիական պաշտպանության գունդը և հանրապետական զինվորական կոմիսարիատը։ Շատ չանցած՝ հիմնվեցին Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական ապարատը՝ Գլխավոր շտաբը, վարչություններն ու առանձին բաժինները։

1992 թվականի մայիսին պաշտպանության նախարարությունը սկսեց առաջին զորակոչը հանրապետության տարածքում։