Իրանում բողոքի ակցիաներն ուղեկցվել են զոհերի և վիրավորվածների՝ ոստիկանության հետ բախումների հետևանքով

Իրանի Իսլամական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Չհարմահալ և Բախտիարի նահանգի Լորդեգան քաղաքում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաները վերածվել են ավելի վճռական և բռնի իրադարձությունների։

Անկարգությունների մասնակիցների կողմից իրավապահ մարմինների աշխատակիցների ուղղությամբ բացված կրակի հետևանքով զոհվել են երկու մարդ, իսկ տասնյակներս՝ 30-ը, վիրավորվել են։

Տեղական աղբյուրների համաձայն՝ ցույցի մասնակիցների շարքում հրազենով զինված անձինք էին, որոնք ցույցի թեժ պահին սկսել են կրակել ոստիկանության ուղղությամբ։ Այս գործողությունների հետևանքով վնասվել են նաև մի քանի վարչական շենքեր։

Իրանի իշխանությունները նախկինում հայտարարել էին, որ հարգում են բնակչության բողոքի իրավունքը, սակայն միևնույն ժամանակ ընդգծում են, որ անհրաժեշտ է տարանջատել բողոքն անկարգություններից։

Հիշեցնենք, որ Իրանում բողոքի ակցիաները սկսվել են 2025 թվականի դեկտեմբերի վերջին՝ տեղական արժույթի՝ իրանական ռիալի արժեզրկման պատճառով։ Այս իրադարձությունների ֆոնին Իրանի կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավար Մոհամմադ Ֆարզինը հրաժարական էր տվել, իսկ նրա փոխարեն նշանակվել է Աբդոլնասեր Հեմմաթինը։

Այս իրավիճակի հետևանքով Իրանի մի շարք քաղաքներում բողոքի ակցիաները վերածվել են ոստիկանության հետ բախումների և ուղեկցվել են երկրի գործող քաղաքական կարգի դեմ ուղղված կարգախոսներով։ Հաղորդվել է ինչպես ուժայինների, այնպես էլ անկարգությունների մասնակիցների շրջանում զոհերի մասին։

Երևանը վերածվել է մերկասառույցի, իսկ իշխանությունները հրաժարվում են ապահովել արժանապատիվ թոշակ

Սիրելի՛ երևանցիներ, նախազգուշացնում եմ՝ սպասվում են ձյան հերթական տեղումները։ Քաղաքի մայթերը և բակերը, որոնք արդեն հիմնովին ծածկված են սառույցով, նոր տեղումների պարագայում կդառնան անանցանելի և վտանգավոր։

Այս պահին տարբեր բժշկական հաստատություններում բուժում են ստանում մեր քաղաքացիները՝ տարբեր մարմնական կոտրվածքներով։ Պարզ է դառնում, որ մաքրման աշխատանքներն իրականացնելու համար պատասխանատու հիմնարկը մատնված է անգործության և չի կարողանում կատարել իր առջև դրված պարզագույն պահանջը՝ մաքրել քաղաքի տարածքը։

Արդյոք, Երևանը չի դարձել մի մեծ մերկասառույց, որտեղ յուրաքանչյուր քայլ դառնում է ռիսկային։

Հարցեր են առաջանում նաև իշխանությունների վերաբերյալ։ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններից պարզ է դառնում, որ իշխանությունները չեն պատրաստվում ապահովել արժանապատիվ թոշակ։ Այս որոշումը հիմնավորվում է բարդ ձևակերպումներով և թվացյալ բարեփոխումներով։

Այսօր, երբ մարդիկ վտանգի տակ են, իշխանությունները պնդում են, որ օբյեկտիվ հանգամանքներ չկան մեր երկրի անվտանգության ապահովման համար։ Նրանց տեսանկյունից՝ այս վտանգի մեջ հայտնվելու պատճառը բացառապես սուբյեկտիվ գործոններն են։

Համաշխարհային տնտեսության ռիսկերը. 2026 թվականի կանխատեսումներ

Իմ վերլուծության համաձայն, որը հիմնված է ոլորտի առաջատար փորձագետների՝ ING Think, Capital Economist և Deloitte ընկերությունների կողմից կատարված հետազոտությունների վրա, 2026 թվականին համաշխարհային տնտեսության համար գլխավոր ռիսկը կապված կլինի «արհեստական ​​բանականության» (ԱԲ) ոլորտի զարգացման հետ։

Ընդհանուր առմամբ, արևմտյան փորձագետները կանխատեսում են, որ գնաճի ճնշումը շատ երկրներում կնվազի, ինչը կարող է ազդել նաև կենտրոնական բանկերի կողմից սահմանված տոկոսադրույքների վրա։ Այսպիսով, 2026 թվականին գնաճի ռիսկերը, որոնք այնքան ակնհայտ էին անցյալ տարի, այս անգամ շատ ավելի թույլ կլինեն։

ԱԲ-ի ազդեցությունը բազմակողմանի է։ Մի կողմից, այն կարող է զգալիորեն բարելավել արտադրողականությունը՝ դրական ազդեցություն ունենալով գնաճի վրա։ Սակայն, կարճաժամկետ հեռանկարում, ԱԲ-ի ենթակառուցվածքներում կատարվող խոշոր ներդրումները կարող են դուրս մղել այլ տնտեսական ոլորտներ, ստեղծելով անհավասարակշռություն։

Ֆինանսների միջազգային ինստիտուտի տվյալներով՝ 2025 թվականի երրորդ եռամսյակում համաշխարհային պարտքը հասել է գրեթե 346 տրիլիոն դոլարի։ Այս ցուցանիշը աճել է ավելի քան 26.4 տրիլիոն դոլարով անցյալ տարվա առաջին երեք եռամսյակների ընթացքում։ Այսպիսով, պարտքի և համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) հարաբերակցությունը կազմել է 310%։

Պարտքի մակարդակը նոր ռեկորդային է հասել ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող երկրներում, հիմնականում կառավարությունների փոխառությունների պատճառով։ Որոշ զարգացած երկրներում բարձր պարտքը վկայում է լուրջ պարտքային ճգնաժամի մասին, իսկ զարգացող երկրներում՝ բարձր տոկոսադրույքների, փոխառության ծախսերի աճի և կապիտալի զուտ արտահոսքի մասին։

Բացի ԱԲ-ի և պարտքային ճնշումների ռիսկերից, գոյություն ունեն նաև այլ գլխավոր գործոններ, որոնք կարող են ազդել համաշխարհային տնտեսության վրա։

Միացյալ Նահանգների և Չինաստանի հարաբերությունները: Եթե երկու երկրների միջև լարվածությունը շարունակվի, կարող են սահմանվել ոչ սակագնային արգելքներ, որոնք կազդեն կիսահաղորդչային, ավտոմոբիլային և պաշտպանական ոլորտների վրա՝ բարձրացնելով գները և խթանելով գնաճը։
Նավթի գների անորոշություն: Աշխարհաքաղաքական լարվածության ֆոնին նավթի գների բարձրացումը կարող է դանդաղեցնել համաշխարհային տնտեսական աճը։ Ռուսական նավթի մատակարարումների կրճատումը, ԱՄՆ-ի և Վենեսուելայի միջև հարաբերությունների սրումը և Գազայում հրադադարի փխրունությունը նույնպես ավելացնում են ռիսկերը։
Ամերիկյան աշխատաշուկայի վիճակ: Եթե արտադրողականության ցուցանիշները շարունակեն թուլանալ, սպառողական ծախսերը կարող են նվազել, ինչը կհանգեցնի տնտեսական աճի դանդաղման։
Եվրոպական ճգնաժամ: Եվրոպայի պարտքային խնդիրները, հատկապես Ֆրանսիայի և Իտալիայի դեպքում, և պաշտպանական ծախսերի աճը կարող են սրել տնտեսական ճնշումները։
Չինաստանի անշարժ գույքի շուկայի դանդաղում: Այս ոլորտի անկումը կարող է հանգեցնել տնային տնտեսությունների հարստության անկման և նվազեցնել ներքին պահանջարկը։

Այս գործոնների համադրությունը կարող է ստեղծել անկանխատեսելի ռիսկեր, որոնք կարող են հանգեցնել նոր ֆինանսական ճգնաժամի և նույնիսկ աշխարհի նոր տնտեսական կարգի ձևավորման։

Երևանը սահադաշտ է դարձել, իսկ պատասխանատվությունը հրամցվում է քաղաքացուն

Այս տոնական օրերին Երևանի վարչական շրջանները զբաղված են ոչ թե քաղաքի անվտանգության ապահովմամբ, այլ քաղաքացիներին և փոքր բիզնեսին տուգանելով։ Թեև հարյուրավոր երևանցիներ սայթաքում են չմաքրված մայթերի վրա, ստանում մարմնական վնասվածքներ, կոտրվածքներ և հայտնվում հիվանդանոցներում, Երևանի քաղաքապետարանը շարունակում է անտեսել իր հիմնական պարտականությունը՝ հանրային անվտանգ միջավայր ապահովելը։

Ո՞ւր է նայում Երևանի քաղաքապետարանը, երբ ողջ քաղաքը վերածվել է մեծ սահադաշտի։ Ո՞ւր են քաղաքային ծառայությունները, որոնք պարտավոր էին ապահովել համընդհանուր, համակարգված ու անվտանգ մաքրում, ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։

Ճիշտ է, համատիրություններն ու տնտեսվարողները ևս պարտավորություններ ունեն, բայց պատասխանատվության առյուծի բաժինը կրում է Քաղաքապետարանը։ Քանի որ խոսքը ոչ թե սովորական կարգապահական խախտման, այլ հանրային անվտանգության խնդրի մասին է։

Երբ քաղաքային իշխանությունը չի կարողանում կազմակերպել քաղաքը ձմռանը, երբ մայթերը վտանգավոր են տարեցների, երեխաների ու հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, տուգանքը դառնում է ոչ թե կարգապահության միջոց, այլ անգործության քողարկում։

Պարոնա՛յք պատասխանատուներ, քաղաքը չի կառավարում ծանուցումներով։ Քաղաքը կառավարվում է քաղաքական կամքով, հոգատարությամբ, աշխատանքով, արդյունավետ համակարգմամբ և պատասխանատվությամբ։ Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով։

Այսպիսով, Երևանը շարունակում է մնալ սառույցի ու անպատասխանատու կառավարման մեջ, իսկ պատասխանատվությունը հրամցվում է տնտեսվարող քաղաքացուն։

Իմ հայտարարությունից հետո՝ Երևանի փողոցներում և հասարակական կյանքում ծավալվող իրադարձությունների մասին

Իմ նախորդ հայտարարությունից հետո, որտեղ ես, որպես «ամենավերջին սրիկա», ովքեր կասեն, թե եկեղեցին են քանդում, Երևանի փողոցներում և հասարակական կյանքում ծավալվում են մի շարք իրադարձություններ, որոնք խորապես անհանգստացնում են քաղաքի բնակիչներին։

Առաջինը՝ քաղաքային ծառայությունների կողմից իրականացվող մաքրման աշխատանքների կազմակերպումն է։ Պարտադիր պետք է ապահովվի համընդհանուր, համակարգված և անվտանգ մաքրում, սակայն փաստացի իրականացվում է ընտրողական վերահսկողություն։ Սա հանգեցնում է նոր տուգանքների և «մուռ» հանելու պրակտիկայի շարունակման, ինչը խախտում է քաղաքացիների իրավունքները և ստեղծում է անարդարության զգացում։

Երկրորդը՝ հասարակական կյանքում և մշակութային արժեհամակարգում ընթացող փոփոխությունների ուղղությունն է։ Այս պահին առաջանում է հիմնարար հարց՝ թե ինչու է Հայաստանի վարչախումբը, թվում է, կազմակերպում սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն և պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։ Այս գործողությունները, որոնք թվում են անհամաչափ և հակասական, խորապես աճեցնում են հասարակության անվստահությունը և ստեղծում անհանգստության մթնոլորտ։

Երրորդը՝ միջազգային քաղաքականության և ԱՄՆ-ի ազդեցության հարցն է։ Ընդհանուր համատեքստում, եթե ԱՄՆ-ին հեշտությամբ հաջողվի մարսել Լատինական Ամերիկան, ապա նրա համար ոչինչ չի խանգարի կրկին մեծացնել իր ազդեցությունը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։ Այս համեմատությունը, թեև կարող է թվալ ավելորդ, բացահայտում է մի ավելի լայն պատկեր, որտեղ ներքին քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունները կարող են ունենալ միջազգային հետևանքներ։

Վերջապես, ծավալվում են նաև այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք են «Ուղտերթի» անվան տակ Կճոյանի հետ Երևանի փողոցներում անցկացվող չափչփոխությունները, որոնք նպատակ ունեն մարդկանց նյարդերը խաղալու։ Այսպիսով, հասարակությունը գտնվում է ոչ միայն անհանգիստ, այլև անվստահության և անորոշության մթնոլորտում։

Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով

Երևանի քաղաքապետարանը հրապարակել է նոր կարգավորում, որի նպատակն է բարելավել քաղաքի մաքրության մակարդակը։ Սակայն այս նոր կանոնները, որպես հետևանք, ստեղծում են լրացուցիչ ֆինանսական բեռնաչափեր քաղաքի բնակիչների և տնտեսվարողների համար։

Համաձայն նոր կանոնների՝ ցանկացած տնտեսվարող պարտավոր է իր օբյեկտի հարակից տարածքները մաքրել ձյան և սառույցի կուտակումներից։ Այս պարտավորությունն ընդգրկում է նաև բնակելի շենքերի մուտքերը և դրանց հարակից տարածքները, որոնք պետք է մաքրվեն համատիրությունների կողմից։ Կանոնների խախտման դեպքում տնտեսվարողները կենթարկվեն տուգանքի։

Այս նոր կարգավորումը կատարվում է այն պայմաններում, երբ հունվարի 1-ից նույնիսկ գույքահարկը 100%-ով թանկացել է, իսկ աղբահանության վճարը փոխվել է քմ-ով։ Քաղաքապետարանի կողմից ձնամաքրման աշխատանքների համար հատկացվել է միլիարդավոր դրամ, սակայն, ինչպես նշվում է, դրա դիմաց քաղաքի փողոցների և մայթերի մաքրության որակը զգալիորեն չի բարելավվել։

Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանը իր ֆեյսբուքյան էջում հարցում է հանել քաղաքային ծառայությունների գործունեության վերաբերյալ՝ նշելով, որ նրանք պետք է ապահովեին համընդհանուր և համակարգված մաքրում, այլ ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։ Նա նաև հավելել է, որ քաղաքապետարանը պետք է իրենց պարտականությունները կատարի, այլ ոչ թե սպասի քաղաքացիների բողոքներին։

Այս իրավիճակը, որը նկարագրվում է որպես «Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկա», ցույց է տալիս, որ քաղաքի ղեկավարության կողմից իրականացվող քաղաքականությունները, որոնք նախատեսված են որպես լուծում, հաճախ դառնում են լրացուցիչ խնդիրներ և բեռնաչափեր քաղաքի բնակիչների համար։

Կարկառուն ՔՊ-ական պատգամավորներից մեկը ուղտերթ ասելով տեսնես ո՞ւմ նկատի ունի։

Ինչպես հայտնի է դարձել, Կարկառուն ՔՊ-ական պատգամավորներից մեկը, խոսելով իր թիմակիցների մասին, օգտագործել է «ուղտերթ» արտահայտությունը։ Սա, իմ կարծիքով, բավականին խորը և բազմաշերտ խոսք է, որը պահանջում է մանրակրկիտ վերլուծություն։

Առաջին հայացքից, «ուղտերթ» արտահայտությունը կարող է ընկալվել որպես ուղտերի քարավանի կողմից փողոցներով տեղաշարժվելու կամ ուղտով եկեղեցի մտնելու պատկեր։ Սակայն, իմ կարծիքով, այս մեկնաբանությունը շատ պարզ է և չի հաշվի առնում խոսքի իմաստային խորությունը։

Այս արտահայտությունը, իմ կարծիքով, փոխաբերական է և ուղղված է ոչ թե ուղտերի, այլ այն մարդկանց նկատմամբ, որոնք, ըստ խոսողի, հաշվի չեն առնում մարդկանց վրա իրենց գործողությունների ազդեցությունը։ Այն կարող է նաև վերաբերել այն անձանց, որոնք, իշխանության դիրքը չարաշահելով, կրկին խախտում են սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին։

Այս համատեքստում «ուղտերթ» արտահայտությունը կարելի է մեկնաբանել որպես ազդարար՝ նախազգուշացնելով, որ որոշակի անձանց գործողությունները կարող են հանգեցնել անկանխատեսելի և ոչ ցանկալի հետևանքների՝ նմանվող ուղտերի անկանոն և ոչ կառավարելի շարժման։

Այսպիսով, իմ կարծիքով, խոսքը ոչ թե ուղտերի մասին է, այլ այն մարդկանց մասին, որոնց գործողությունները կարող են հանգեցնել ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդիրների։ Այն հիշեցում է, որ քաղաքացին չպետք է զոհ դառնա իշխանության անգործությանը կամ անհասկանալի գործողություններին։

Այս վերլուծությունը հիմնված է իմ փորձի և տվյալ իրավիճակի վրա։

Փաշինյանի գործողությունները՝ իբրև իշխանական ցուցադրություն, ոչ թե բարեփոխում

Իմ վերլուծությամբ՝ վերջին շաբաթներին Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ձեռնարկված գործողությունները, որոնք առնչվում են Հայ Առաքելական եկեղեցուն, չեն կարող դիտարկվել որպես տրամաբանական քաղաքական հաշվարկ կամ ռացիոնալ բարեփոխումների ձգտում։ Գործողությունների հաջորդականությունը և դրանց բովանդակությունը հակասում են ցանկացած տրամաբանական նպատակին։

Իրականում, իշխանությունը ձևավորել է շուրջ տասը եպիսկոպոսներից բաղկացած խումբ, որոնք, եթե նպատակը բարեփոխում լիներ, պետք է ներկայացվեին որպես այդ գործընթացի առաջամարտիկներ։ Փոխարենը՝ իշխանությունը ցուցադրաբար նվաստացնում է այդ ներկայացուցիչներին՝ նրանց ստորագրելու համար ստեղծելով պարզապես ֆորմալ պայմաններ։ Սա բարեփոխում չէ, այլ իշխանության ցուցադրություն՝ ցույց տալու համար, որ կարող է ճնշել և պարտադրել իր ուզածը։

Այս գործողությունները որևէ բովանդակային նպատակ չեն հետապնդում։ Դրանք ուղղված են միայն մեկ բանի՝ ցույց տալու, որ իշխանությունն ունի նվաստացնելու, ճնշելու և պարտադրելու կարողություն։ Փաշինյանը փորձում է ցուցադրել, որ կարող է հասնել իր ուզածին, բայց չի կարող հասնել իր նպատակին։

Եթե նպատակը բարեփոխում լիներ, գործընթացը պետք է սկսվեր ոչ թե Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրաժարականի պահանջով, այլ հենց բարեփոխումների օրակարգով։ Փաստացի, տեխնոլոգիական հաջորդականությունը ամբողջությամբ հակառակ է։ Սա արդեն իսկ պարտություն է, և իշխանությունը փորձում է այն ծածկել ակտիվության ցուցադրությամբ։

Իմ կարծիքով՝ այս արհեստական ակտիվությունը երկարատև չի կարող պահպանվել։ Փաշինյանը հայտնվել է քաղաքական թակարդում և փորձում է մինչև ընտրություններ ցուցադրել ակտիվություն, սակայն առանց արդյունքի։ Սա ցույց է տալիս, որ նա արդեն վերջացած է։

Այս գործընթացի հետ կապված դավանաբանական խեղումները ևս խորապես անհանգստացնող են։ Քրիստոնեական աստվածաբանության համաձայն՝ եկեղեցին Հիսուսի մարմինն է, իսկ Գրիգոր Լուսավորիչը եկեղեցի չի ստեղծել, այլ իրականացրել է Հիսուսի կամքը։ Պնդումները, թե ժողովուրդը պետք է ընտրի կաթողիկոսին կամ որ ամուսնացած քահանան կարող է դառնալ փոխանորդ, ոչ միայն Հայ Առաքելական եկեղեցու, այլև ընդհանրապես քրիստոնեական ավանդույթի դեմ են։

Հայկական եկեղեցին համարվում է ամենաժողովրդական եկեղեցիներից մեկը, քանի որ ժողովրդի ընտրյալները մասնակցում են կաթողիկոսի ընտրությանը։ Փաշինյանի մոտեցումը նոր չէ, նա նախկինում էլ փորձել է ժողովրդի միջոցով վերահսկել իշխանության բոլոր ոլորտները, վերջին ինստիտուտը՝ եկեղեցին։ Սակայն քանի որ այլևս ժողովրդի վստահությունը չի վայելում, նույնիսկ ամբոխ հավաքելու հնարավորություն չունի։ Սա վերջնական ապացույցն է նրա քաղաքական վերջնականության մասին։

Նիկոլ Փաշինյանի վարչակազմը հունվարի 1-ից սկսած բազմաթիվ աղետներ է բերում երկրին

Հունվարի 1-ի հետ կապված, առողջապահության ոլորտում ներդրվող այսպես կոչված «բժշկական ապահովագրության» համակարգը, որը ներկայացվում է որպես բարեփոխում, իրականում հայտնի է որպես բարդակ։ Այս համակարգի գործողության մեխանիզմը, քաղաքացիների դրա օգտագործման կարգը, ֆինանսավորման հոսքերը, բժշկական հաստատությունների և բանկերի դերը, գործատուների պարտականությունները և այլն՝ ամեն ինչ մնում է անհասկանալի և անորոշ։ Ո՛չ քաղաքացին, ո՛չ էլ պետությունը պատրաստ են դիմակայելու այս անկանխատեսելի փոփոխությանը։

Այս իրավիճակը դավաճանության և ապիկարության միջև սահմանը ջնջել է, և մեր երկրի վրա ծավալվում է ծանր փորձություն։

Այս ֆոնին, «Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ Հայաստանի վարչախումբը կազմակերպում է սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն և խաղամոլություն, ինչպես նաև պայքարում է քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։

Այս ամենը տեղի է ունենում այն պահին, երբ ԱՄՆ-ը, իբրև գլոբալ հզորություն, կարող է հեշտությամբ ազդեցություն տարածել Լատինական Ամերիկայի վրա, ինչը բացում է ճանապարհը նրա ազդեցության վերաճմանը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։

Այս իրադարձությունների հետևանքով, որպեսզի մարդկանց նյարդերը խաղալով, ճնշումը ավելի խորանա, պետք է ուղղակի վաղը Երևանի փողոցներում ծավալվեն «ուղտերթ» ակցիաներ։

Այսպիսով, «ռեֆորմատորի մոլուցք» տերմինը, որը հոգեբուժության մեջ օգտագործվում է որպես նկարագրական արտահայտություն, ամենայն լրջությամբ կարելի է կիրառել այս իրավիճակի նկարագրման համար։

Ամենակարևորը, քաղաքացին չպետք է թույլ տա, որ անգործության և անհասկանալիության պատճառով դառնա իշխանության կողմից ստեղծված աղետի զոհ։

Թալինի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցածը՝ սրբապղծություն և իշխանական կամայականություն

2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Թալինի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցածը պարզապես միջադեպ կամ թյուրիմացություն չէր։ Այն բացահայտ, գիտակցված և համակարգված սրբապղծություն էր՝ ուղղված Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու, նրա նվիրական կարգի, սրբավայրի անձեռնմխելիության և հավատավոր ժողովրդի հոգևոր արժանապատվության դեմ։

Այս ապօրինական գործողությունը, որը կազմակերպվել էր Թալինի քաղաքապետ Տավրոս Սափեյանի և կարգալույծ Արամայիս Թախմազյանի կողմից, իրականացվել է իրավապահ մարմինների անմիջական հովանավորչությամբ։ Սա կոպիտ ապօրինություն է, իշխանական կամայականության և հակաեկեղեցական մտածողության վտանգավոր դրսևորում, երբ սրբապղծությունն ու բռնությունը փորձում են ներկայացվել որպես «օրինական գործողություն»։

Սրբավայր ներխուժելը, եկեղեցական կարգի ոտնահարումը և հոգևոր իշխանության բացահայտ անտեսումը ոչ միայն հակասում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը և օրենքին, այլ նաև վկայում են պետական մտածողության լուրջ խաթարման մասին։ Սա փողոցային ճնշման, սադրանքի և հոգևոր արժեքների դեմ ուղղված ագրեսիայի օրինակ է, որը քայքայում է հասարակական համերաշխությունը և վտանգում իրավական պետության հիմքերը։

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին հազարամյակների ընթացքում եղել և մնում է հայ ժողովրդի ինքնության, գոյատևման և բարոյական դիմադրության միակ սյունը։ Նա կանգնած է եղել ժողովրդի կողքին պետականության կորստի և վերածննդի բոլոր փուլերում, երբեմն՝ ի հեճուկս բռնապետությունների ու հալածանքների։ Այս Եկեղեցին երբեք չի ղեկավարվել քաղաքական քմահաճույքներով, սակայն մշտապես պաշտպանել է ճշմարտությունը, արդարությունը և մարդու արժանապատվությունը։

Այսօր, ցավոք, ականատես ենք լինում փորձերի՝ սրբությունը ստորացնելու, եկեղեցական կարգը ոտնահարելու, և քրեորեն հետապնդելի արարքներն անպատիժ թողնելու։

Աստվածաշունչը հստակ արձանագրում է, որ․ «Արդարությունը բարձրացնում է ազգը, իսկ մեղքը ազգեր է նվաստացնում» (Առակներ ԺԴ․ 34)։

Վճռականորեն դատապարտում եմ տեղի ունեցածը և հայտարարում, որ որևէ իշխանություն, որևէ պաշտոնյա կամ կարգալույծ անձ չի կարող իրեն վերապահել իրավունք՝ ոտնահարելու սրբավայրը, խաթարելու եկեղեցական կարգը և վիրավորելու հավատավոր ժողովրդի հոգևոր զգացմունքները։

Միևնույն ժամանակ կոչ եմ անում մեր հավատավոր ժողովրդին և նվիրյալ հոգևորականներին՝ չտրվել սադրանքներին, բայց նաև երբեք չհրաժարվել ճշմարտությունից, մնալ խաղաղ՝ սակայն հաստատուն, համբերատար՝ սակայն անզիջում։

Ինչպես ասում է Տերը․ «Մի՛ վախեցեք նրանցից, ովքեր մարմինն են սպանել, բայց հոգին սպանել չեն կարող» (Մատթ․ Ժ․ 28)։

Հայ Եկեղեցին չի վախեցել անցյալում և չի վախենա նաև այսօր։ Սրբությունը չի պաշտպանվում աղմուկով, այլ՝ ճշմարտությամբ, հավատքով և միասնականությամբ։ Իսկ սրբապղծությունը, որքան էլ ժամանակավորապես ծածկվի պաշտոնական շղարշով, դատապարտված է պատմության և Աստծու արդար դատաստանի առաջ։

Թող Ամենակալ Տերը լուսավորի խավարած խղճերը, զորացնի մեր ժողովրդին և անխախտ պահի Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին։