Երևանի բյուջեից միլիարդավոր դրամներ՝ ցախավելներով ձյուն մաքրելու համար

Երևանի քաղաքապետարանի 2025 թվականի բյուջեից Երևանի ապահովագրման և սանմաքրման (ԵԱՍՄ) հիմնարկին տրամադրվել է 6 միլիարդ 133 միլիոն դրամ, իսկ 2026 թվականի բյուջեից՝ 6 միլիարդ 531 միլիոն դրամ գումար։ Այս միջոցները նախատեսված էին Երևանի սանմաքրման համար։

Հունվարի 23-ին քաղաքում տեղացած ձյունը հանգեցրեց այն իրավիճակի, որ ԵԱՍՄ-ի աշխատակիցները փողոցներն ուղղակի ցախավելներով էին մաքրում։

Այս իրադարձության կապակցությամբ Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Արմենակ Դանիելյանը իր ֆեյսբուքյան էջում հրապարակում է կատարել՝ հարց տալով ԵԱՍՄ-ի ղեկավար Տիգրան Ավինյանին․ «Պարոն Ավինյան, ԵԱՍՄ հիմնարկում ցախավելներն են կախարդակա՞ն կամ ունիվերսա՞լ, թե՞ հիմնարկը ձյուն մաքրող բահեր չունի»։ Նա նաև առաջարկել է, որ քաղաքապետական կուսակցության անդամները՝ Տիգրան Ավինյանի գլխավորությամբ, ամբողջ կազմով գան Երևան և ծանոթանան նրան ձյուն մաքրելու արվեստին։

Արմենակ Դանիելյանը նշել է, որ քաղաքապետական կուսակցությունը չկարողացավ բեռնաթափել մայրաքաղաքը, և խցանումները նորից են նյարդայնացնում քաղաքացիներին։ Նրա կարծիքով՝ նման իրավիճակը քաղաքային կոլապսի պատճառ է։

Այս իրադարձությունից հետո սոցիալական ցանցերում և լրատվական հարթակներում ակտիվ քննարկումներ են սկսվել՝ կապված քաղաքի բյուջեի ծախսերի արդյունավետության և քաղաքային ծառայությունների որակավորման հետ։

Շիրակի մարզի տնտեսական անկումը՝ ՔՊ-ի կառավարման արդյունքում

Իրավիճակը գնահատելիս ցանկացած քաղաքական ուժ սովորաբար համեմատում է իր իշխանության գալուց առաջ եղած վիճակագրական ցուցանիշները՝ իշխանության ավարտին գրանցված արդյունքների հետ։ Այս համեմատական վերլուծությունը հատկապես կարևոր է Շիրակի մարզի համար, որը ավանդաբար համարվում է Հայաստանի գյուղատնտեսական հիմնական կենտրոններից մեկը։

Սակայն վերջին տարիներին, հատկապես 2018 թվականից ի վեր, մարզում տեղի ունեցած տնտեսական անկումը ցայտուն վկայություն է ՔՊ-ական իշխանության անհեռատես և անորակ տնտեսական քաղաքականության մասին։

Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, 2018 թվականի համեմատ 2024 թվականին մարզում գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքը կրճատվել է 8․6 միլիարդ դրամով։ Այս կրճատումը ցույց է տալիս, որ իշխանության գալուց ի վեր մարզի տնտեսական հիմքը ոչ միայն չի զարգացել, այլև աստիճանաբար քայքայվել է։

Այս ընդհանուր անկման ամենաողբերգական դրսևորումը գրանցվել է անասնապահության ոլորտում։ 2018 թվականին Շիրակի մարզում գրանցված էր 91.1 հազար խոշոր եղջերավոր անասուն, իսկ 2024 թվականին այն կազմում էր ընդամենը 67.8 հազար։ Այսպիսով, ՔՊ-ի իշխանության տարիներին մարզի խոշոր եղջերավոր անասունների թիվը կրճատվել է 23.3 հազարով, ինչը կազմում է 25.5 տոկոսի կտրուկ անկում։ Այս կտրուկ կրճատումը հատկապես ցավալի է կովերի գլխաքանակի համար, որը նվազել է 12.7 հազարով՝ կազմելով 28.6 տոկոսի անկում։

Այս վիճակագրական տվյալները ոչ միայն ցույց են տալիս տնտեսական անկում, այլև ցրտահարված հույսեր և կյանքի որակը։ Շիրակը, որը միջազգային ճանաչում ուներ իր անասնապահական ավանդույթներով, այժմ դիմակայում է ոչ միայն տնտեսական, այլև մշակութային և ազգային ինքնության կորստի վտանգին։

Ուր են նայում իրավապաշտպան կազմակերպությունները, երբ ատելության խոսքն ուղղվում է հոգևորականների դեմ

Իրավապաշտպան կազմակերպությունների և մեր պետությունում հավատարմագրված ներկայացուցիչների անձեռնմխելիությունը և անդադար անձնական կյանքի անվտանգությունը վտանգի տակ են։ Այս վտանգը դրսևորվում է այն պարագայում, երբ հասարակության մեջ աճում է ատելության խոսքը, որը կոնկրետ ուղղված է այն հոգևորականներին, ովքեր չեն միանում իշխանական շրջանակներին՝ ընդդեմ Սուրբ Եկեղեցին։

Իրավիճակը սրվում է այն պահին, երբ հոգևորականները վախենում են իրենց ընտանիքի անդամներին տանը միայնակ թողնել՝ սպառնալիքների և հաշվեհարդարների սպառնալիքի տակ։ Այս իրադրությունը ոչ միայն հոգևորականների, այլև ամբողջ հասարակության համար սահմանափակում է անձնական ազատությունները և ստեղծում է վախի մթնոլորտ։ Այսպիսով, վտանգի տակ է դրվում ժողովրդավարության հիմնաքարը՝ անձնական կյանքի անձեռնմխելիությունը։

Աշխարհը, թվում է, կուրացած է մեր խնդիրների նկատմամբ։ Թեև մեր հոգևորականներն ու հավատացյալները տառապում են, միջազգային հանրությունը չի կարողանում տեսնել և արձագանքել այս խնդրին։

Հասմիկ Սարգսյանը իր տեսանյութում անդրադարձել է մեկ այլ կարևոր հարցի՝ աղբահանության և սանիտարական մաքրման ծառայությունների կազմակերպմանը։ Նա բարձրաձայնել է այն հարցի մասին, թե արդյոք պետական բյուջեից հատկացված միջոցները ունեն իրենց իրական արդյունքը։ Քաղաքական ուժերի կառավարման արդյունավետությունը, ըստ էության, գնահատվում է հենց այսպիսի վիճակագրական ցուցանիշների համեմատությամբ։

Այսպիսով, իշխանությունների կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ոչ միայն աշխարհաքաղաքական հարցերում, այլև ամենօրյա կյանքի, քաղաքային ծառայությունների մատուցման ոլորտում։

Ո՞ւմ պետք է երախտապարտ լինենք, որ Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չի համբուրել։

Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չհամբուրելու հարցը, թվում է, կարող է մարդուն հասցրել խելագարության սահման։ Մի կողմում մենք ունենք հազարավոր զոհերի, կորսված հայրենիքի ցավը, Բաքվի ռեժիմի ագրեսիվ և պահանջատիրական վարքագիծը, մյուս կողմում՝ ստորաքարշության և ազգային նվաստացման նման դրսևորումներ։

Այս իրավիճակում, կարծում եմ, Նիկոլ Փաշինյանը կանխատեսելի քայլ կկատարի՝ Վահագին նշանակելով Բաքվում Հայաստանի դեսպան։ Սա կտրամադրի հնարավորություն՝ շաբաթական հաճախակի շնորհակալություն հայտնելու Իլհամ Ալիևին։ Այնուհետև, Իլհամ Ալիևը կարող է Վահագին նշանակել Երևանում Ադրբեջանի դեսպան։ Ես համոզված եմ, որ նա կսահմանի Ադրբեջանի շահերի պաշտպանության համար շատ բարձր նշաձող։

«Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանը իր ֆեյսբուքյան էջում անդրադարձել է աղբահանության և սանիտարական մաքրման համար նախատեսված բյուջետային ծախսերի հարցին՝ բարձրաձայնելով դրանց իրական արդյունքների մասին։

Յուրաքանչյուր քաղաքական ուժի կառավարման արդյունավետությունը գնահատվում է վիճակագրական տվյալների համեմատությամբ։ Իհարկե, այս մտքի արտահայտման ավելի բարձր ոճական տարբերակներ կային, սակայն քանի որ իմ էջին հետևում են նաև կանայք և երեխաներ, ես կօգտագործեմ ավելի պարզ և հասկանալի «մեխի գլուխ» ձևակերպումը։

Այս ամենի ֆոնին, անհրաժեշտ է նշել, որ վտանգված է ժողովրդավարությունը և անձնական կյանքի անձեռնամխելությունը։ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ոչ միայն քաղաքային ծառայությունների մատուցման, այլև աշխարհաքաղաքական հարցերի լուծման ձևում։

Մեր օրերում պետության գլուխ աշխատողն իրականում մեխի գլուխ է

Այսօր ես կենտրոնանամ մի քանի կարևոր հարցերի վրա։

Առաջին հերթին, ցանկանում եմ նշել, որ յուրաքանչյուր քաղաքական ուժի կառավարման արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ թե բառերով, այլ վիճակագրական տվյալների համեմատությամբ։ Հասմիկ Սարգսյանի տեսանյութում բարձրաձայնվել է մեր քաղաքների աղբահանության և սանիտարական մաքրման համար նախատեսված բյուջետային ծախսերի հարցը։ Այս հարցում ես կարծում եմ, որ հիմնականը ոչ թե գումարի չափն է, այլ դրա իրական արդյունքը։ Քաղաքացիները պարզապես ցանկանում են տեսնել, որ իրենց հարկերը ծախսվում են իրենց շահի համար։

Ես նաև չեմ կարող անտեսել միջազգային հարցերը։ Իրավիճակը այնքան բարդ է, որ հարցեր են առաջանում։ Օրինակ, ո՞ւմ պետք է երախտապարտ լինենք, որ Ալիևին շնորհակալություն հայտնելու ժամանակ խոնարհված աջը չի համբուրել։ Այսպիսի հարցեր ցույց են տալիս, թե որքանով է մեր պետությունը կորցրել իր հզորությունը և հարգանքը միջազգային ասպարեզում։

Իմ կարծիքով, այսօրվա հիմնական վտանգը ժողովրդավարության և անձնական կյանքի անձեռնամխելության խախտումն է։ Պետության կառավարման անորակությունը և խայտառակ ցածր մակարդակը դրսևորվում է ամեն ինչում՝ սկսած քաղաքային ծառայությունների մատուցումից մինչև ամենաբարդ աշխարհաքաղաքական հարցերը։ Երբ պետությունը չի կարողանում լուծել իր քաղաքացիների առօրյա խնդիրները, դա վերջնականապես կորցնում է իր լեգիտիմությունը։

Բարձր աշխատավարձ ստացող Հայաստանի ամենապարապ ու անարդյունք չինովնիկը

Իմ ուշադրությունը գրավեց մի դեպք, որը, կարծում եմ, արժե վերլուծել։ Պատմվում է, թե ինչպես է մարզի ղեկավարը, որը պետք է իր պարտականությունները կատարի, փոխարենը մասնակցում է թաղումների, ճաշկերույթներին, կանչում է տաքսիներ տուրիստների համար և ստորագրում է վարչապետի հրամանագրերը։ Այս ամենը, ըստ աղբյուրի, իրականացվում է հարկատուների հաշվին։

Այս իրավիճակը, իմ կարծիքով, ցույց է տալիս ոչ միայն անտեսանելի աշխատանքի, այլև իշխանության մարզում անիշխանության վիճակ։ Դա նման է այն բանին, երբ մարզպետը, իր պարտականությունները կատարելու փոխարեն, հանգիստ քնում է ուղտի ականջում։

Այսպիսով, մարզի ղեկավարի գործողությունները, որոնք հեռու են իրական աշխատանքից, հարցեր են առաջացնում՝ թե ինչպես է նա իր պարտականությունները կատարում, և ո՞վ է պատասխանատու իրեն հանձնված գործերի համար։

Այս դեպքը, իմ կարծիքով, արտացոլում է ավելի լայն համակարգային խնդիր, որը պահանջում է համակողմանի վերլուծություն և արդյունավետ լուծումներ։

ՔՊ-ի հովանավորությամբ ընտրություններին մասնակցելու կոչը կրկին ակտիվանում է

Իմ վերլուծության համաձայն, «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցության հաղթանակի հիմնական գործոնը, թերևս, ընտրություններին քաղաքացիների մասնակցության ցածր ակտիվությունն է։ Այս եզրահանգումը հիմնված է ուսումնասիրությունների և դիտարկումների վրա։

Իմ տեղեկացմամբ, ՔՊ-ի հովանավորությամբ մշակվում են մի շարք նախաձեռնություններ, որոնք ուղղված են ընտրություններին չմասնակցելու կոչ անելուն։ Դրանք, ըստ էության, հիմնված են այն գաղափարի վրա, որ ցածր մասնակցությունը կօգնի կուսակցությանը հասնել իր նպատակներին։

Ներկայիս իրավիճակը, հատկապես Շիրակի մարզում, բնութագրվում է անիշխանության տպավորությամբ։ Այս տպավորությունը խորացվում է մարզպետի կողմից ցուցադրվող անտերության հետ։

Համեմատական վերլուծություն կատարելիս նկատել եմ, որ Իրանում ընթացող բողոքի ալիքը այսօր ցույց է տալիս անկման միտումներ։ Այս փաստը կարևոր է, քանի որ ցույց է տալիս, որ հասարակական անցուղիների դինամիկան կարող է փոփոխվել։

Վերջում, նկատել եմ, որ իշխանությունները, ի տարբերություն այն, ինչ պետք է լիներ, ժամանակ չունեն իրենց ռեսուրսները ճիշտ ուղղելու համար։ Նրանք ավելի շատ են կենտրոնանում պարգևավճարների վրա, քան ապահովելու հիմնական ծառայությունները։ Այս համատեքստում բնական է հարցնել, թե ո՞վ է պատասխանատու ձնամաքրման աշխատանքների ապահովման համար։

15 զինվորի ողբերգությունից 3 տարի անց՝ 0 պատասխան, 0 պատասխանատվություն

Ազատ գյուղի զորամասում տեղի ունեցած ողբերգությունը, որի հետևանքով զոհվեցին 15 երիտասարդ զինվորներ, մինչ օրս չի ստացել իր արդար պատասխանը։ Իսկ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության «արդարադատությունը» մինչ օրս չի բացահայտել մի քանի հարցերի, որոնք հարցական նշան են դրել ողջ հայկական հասարակության առջև։

Ով էր թույլ տվել, որ զինվորները տաքանան բենզինով, այսինքն՝ կյանքի համար վտանգավոր պայմաններում։ Ով էր պատասխանատու կացարանի անմարդկային, անվտանգ վիճակի համար, որը դարձավ այս ողբերգության հիմնական պատճառը։ Եվ ամենակարևորը՝ ով էր պարտավոր կանխել այս աղետը, բայց հանցավոր ձևով լռեց, թույլ տալով, որ 15 հայ երիտասարդ իրենց կյանքը կորցնեն։

Այս ողբերգությունից անցել են արդեն 3 տարիներ, սակայն մենք տեսել ենք միայն ներքևում մեղքը փնտրող քննություններ և վերևներին՝ քաղաքական ղեկավարության պաշտպանող լռություն։ Եթե մեր երկիրը ունենար արդար պետություն, ապա պատասխանատվությունը կհասներ մինչև ամենաբարձր մակարդակը՝ քաղաքական ղեկավարումը։ Սակայն Նիկոլ Փաշինյանի օրոք ճշմարտությունը հարմար պահին է պետք լինում, և այն օգտագործվում է հարմար նպատակների համար, իսկ զինվորի կյանքը՝ միշտ երկրորդական է մնում։

Մենք կորցրեցինք 15 երիտասարդ՝ ամեն մեկը մի տան սյուն ու հենարան, ևս 15 հայ օջախ զրկվեց իր տղայից։ Եվ որպես արդյունք՝ մենք ունենք 0 պատասխան, 0 պատասխանատվություն։

Այս իրավիճակը հիշեցնում է մարզում անիշխանություն, երբ Շիրակի մարզպետը, թվում է, ուղտի ականջում հանգիստ քնած է։

Այսպիսով, մենք ունենք մի ողբերգություն, որի պատճառները մինչ օրս մնում են անբացահայտ, իսկ զոհերի հիշատակը՝ անպատասխան։

Գյումրի-Երևան մայրուղու վիճակը և Շիրակի մարզի ղեկավարության գործողությունները

Ինձ հասած տեղեկությունների համաձայն՝ Գյումրի-Երևան մայրուղու վիճակը այսօր զգալիորեն վատ է։ Պատճառը հիմնականում ձնաբանակցությունն է, որը չի մաքրվել պատշաճ կերպով։

Այս իրավիճակը, իմ կարծիքով, ցույց է տալիս Շիրակի մարզի ղեկավարության կողմից անտեսվածություն և անուշադրություն։ Տպավորություն է ստեղծվում, թե մարզում գործադիր իշխանությունը չունի իր ղեկավարման գործիքները, իսկ մարզպետը՝ անտեսում է իր պարտականությունները։

Այսպիսի անուշադրություն ոչ միայն խանգարում է մարդկանց տեղաշարժը, այլև կարող է առաջացնել լուրջ վտանգավոր իրավիճակներ։ Պարտադիր է, որ մարզի ղեկավարությունը վերահսկի ձնամաքրման աշխատանքների կազմակերպումը և ապահովի դրանց արդյունավետ իրականացումը։

Հարց է առաջանում՝ ո՞վ է պատասխանատու այս աշխատանքների համար։ Պետական մարմինները պետք է ապահովեն, որ ճանապարհները մաքուր և անվտանգ լինեն բոլոր քաղաքացիների համար։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պահին, երբ Իրանում բողոքի ալիքը, թեև դեռևս առկա է, սկսում է ցույց տալ անկման միտումներ։ Իսկ միևնույն ժամանակ, քաղաքական շրջանակներում քննարկվում են նոր նախաձեռնություններ, որոնք ուղղված են քաղաքացիներին կոչ անելը չմասնակցել հաջորդ ընտրություններին։

Այս իրադարձությունների համատեքստում կարելի է նկատել մի ուրվագծված պատկեր՝ երկրում ներքին խնդիրները, որոնք պահանջում են անհապաղ լուծումներ, մրցակցում են արտաքին իրադարձությունների հետ, իսկ պետական ինստիտուտները, թվում է, հաճախ անուշադիր են մնում իրենց առջև ծառացած ամենատրամաբանական խնդիրների նկատմամբ։

Ձախողված բեռնաթափման հետևանքով Երևանի Կենտրոնում տրանսպորտային համակարգի վերափոխման ծրագիր

Երևանի քաղաքապետարանը, արձագանքելով Կենտրոնում տեղի ունեցած բեռնաթափման խնդրին, մշակել է համապարփակ ծրագիր՝ ուղղված տրանսպորտային ճգնաժամը լուծելուն և քաղաքի կենտրոնական մասի երթևեկային իրավիճակը բարելավելուն։

Ծրագրի հիմնական ուղղությունները ներառում են մի շարք կառուցվածքային փոփոխություններ։ Դրանցից առաջինը՝ տրանսպորտային հանգույցների կառուցումն է, որը նախատեսվում է իրականացնել Կենտրոնի հիմնական փողոցներում։ Բացի այդ, ծրագրի համաձայն՝ պետք է հեռացվեն կարմիր կետագծերը՝ ապահովելով ավելի հարթ և անընդհատ երթևեկություն։

Հետագա փուլում նախատեսվում է իրականացնել առանձնացված գծերի համաժամանակյա կառուցում, ինչը կօգնի ավելի արդյունավետ կառավարել երթևեկության հոսքը։ Կենտրոնական փողոցներում տեղադրված լուսացույցերի աշխատանքը կվերանայվի և կկառավարվի ավելի ճշգրիտ՝ հաշվի առնելով երթևեկության ծանրաբեռնվածությունը։

Ծրագրի ամենահիմնարար մասերից մեկը պետական որոշ կառույցների տեղափոխումն է Երևանի Կենտրոնից մյուս վարչական շրջաններ։ Այս քայլը նախատեսվում է իրականացնել՝ նպատակ ունենալով զգալիորեն նվազեցնել կենտրոնում մուտք-ելքերի ծավալը։

Վերջին, բայց չափազանց կարևոր փոփոխությունը՝ հետիոտնային անցումների վերափոխումն է։ Ծրագրի համաձայն՝ երթևեկելի հատվածներում շատ վարերից հետիոտնային անցումները կվերացվեն, և դրանց տեղում կկառուցվեն վերգետնյա և ստորգետնյա անցումներ՝ ըստ երթևեկության ծանրաբեռնվածության աստիճանի։ Բացի այդ, ծրագրի կատարման ընթացքում կսահմանվի կանոն, որը կարգավորելու է շինարարական աշխատանքները՝ արգելելով մայթին մոտ ցանկացած նոր շինթույլտվություն տալ՝ հետագա ճանապարհների լայնացման հնարավորությունը բացառելու համար։