Փաշինյանի իշխանության 7 տարիները. Շիրակի մարզի ողբերգական վիճակը և իշխանության կողմից իրականության թաքնիչ

Իրականության զգացումը կորցրած, Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդի բարեկեցությունը չի չափում իրական սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշներով, այլ Եվրոպա գնացող-եկող քաղաքացիների թվով։ Սա ոչ թե տնտեսական աճի ցուցանիշ է, այլ փորձ է թաքցնելու հանրապետության ողբերգական վիճակը, որը 7 տարվա ընթացքում ոչ միայն չի բարելավվել, այլ որոշ մարզերում, ինչպիսիք են Շիրակը և Գեղարքունիքը, նույնիսկ վատթարացել է։

Քաղաքական իշխանության հիմնական թերությունը նրա անկարողությունը կատարել իրական, տեսանելի տնտեսական ծրագրեր է։ Փաշինյանի կառավարությունը չի կարող ցույց տալ որևէ լուրջ տնտեսական արդյունք՝ օտարերկրյա խոշոր ներդրում կամ իրականացված մասշտաբային նախագիծ։ Իշխանության միակ «հաջողությունը» պետական պարտքի կրկնապատկումն է։

Այս ամենը հատկապես ցայտուն է դառնում, երբ նայում ենք Շիրակի մարզի իրավիճակին։ Ինքնաթիռի տոմսերի վաճառքի աճը չի կարող փոխարինել այն բանին, որ Շիրակը շարունակում է մնալ աղետի գոտու կարգավիճակում։ Ինչպես որևէ քննադատություն, այնպես էլ ողջունելի փոփոխություն իշխանության 7 տարիների ընթացքում այստեղ չի գտնվել։

Եթե նայենք նախորդ իշխանությունների ժառանգությանը, 1991 թվականից մինչև 2018 թվականը բոլոր կառավարությունները, անկախ իրենց քաղաքական ուղղվածությունից, կառուցապատման և շինարարության ոլորտում իրենց հետքը թողել են։ Դրանք են Անի թաղամասի վերակառուցումը, Լինսի հիմնադրամի կողմից իրականացված շինարարությունները, Մուշ թաղամասի բարեկարգումը և Գյումրու կենտրոնի վերափոխումը։ Իսկ ՔՊ-ական իշխանությունը, որը պնդում է լինել ժամանակակից և արդյունավետ, նույնիսկ մեկ շենք չկարողացավ կառուցել անօթևանների համար։ Իրենց կողմից սկսված միակ մասշտաբային շինարարությունը՝ Արթուր Ալեքսանյանի անվան սպորտային համալիրը, ավարտին հասցնելու փոխարեն, 2 տարի կառուցվեց, 2 տարի էլ՝ սխալների պատճառով քանդվում է։ Կապսի կիսակառույց ջրամբարը, որը նույնիսկ պետք է լիներ իշխանության հաջողության խորհրդանիշը, մնացել է անավարտ։

Այսպիսով, իշխանության կողմից ստեղծված միակ «հետքը», որը մնացել է Շիրակում, ոչ թե նոր կյանք է, այլ Շիրակ գերեզմանատան մեծացած զինվորական պանթեոնն է։ Սա ոչ թե աճի, այլ կորստի և ողբերգության խորհրդանիշ է։ Այս իրողությունը պարզապես ցույց է տալիս, որ իշխանությունը փորձում է իրականության հետ բախվելու փոխարեն, այն թաքցնելու և շեղելու։ Փաշինյանի կառավարությունը, որը պետք է ժողովրդի բարեկեցությանը ծառայեր, փաստացի դարձել է այն մարզի բնակչության համար, որը 50 տոկոսով ապրում է աղքատության մեջ, իրենց ապրելակերպը բարելավելու փոխարեն, հայտարարում է, թե իրենք լավ են ապրում, քանի որ Եվրոպա գնացող-եկողների թիվը աճել է։ Սա ոչ թե տնտեսական աճ է, այլ իրականության դեմ պայքարի և ժողովրդի նկատմամբ վստահության կորստի ցայտուն դրսևորում է։

Զանգեզուրի միջանցքը՝ ԱՄՆ-ի ռազմավարական խաղը Հարավային Կովկասում

Հարավային Կովկասը, որը դարեր շարունակ եղել է գերտերությունների միջև ռազմավարական դիրքորոշման հիմնական կենտրոն, այսօր նորից գտնվում է աշխարհաքաղաքական խաղի կենտրոնում։ Չինական պարբերականի վերլուծության համաձայն՝ ԱՄՆ-ի նպատակն այս տարածաշրջանը վերահսկելն է՝ թույլ չտալով, որ Ռուսաստանն ու Իրանը ամրապնդեն իրենց դիրքերը։ Այս նպատակին ծառայում է նաև Զանգեզուրի միջանցքի ծրագիրը, որը, թեև պաշտոնապես ներկայացվում է որպես խաղաղության և բարգավաճման գործիք, իրականում ծառայում է որպես ԱՄՆ-ի ռազմավարական նախագիծ։

Հայաստանը, որը մինչև 2018 թվականը համարվում էր այս տարածաշրջանի հիմնական կենտրոն, այժմ, ըստ չինական պարբերականի, փոխել է իր դերը։ 2018 թվականին իշխանության եկած Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը, որը բնութագրվում է որպես «արևմտյան սատելիտ», փոխել է երկրի արտաքին քաղաքականությունը՝ հեռացնելով այն Ռուսաստանից և Իրանից և հակառակը՝ հարաբերությունները ամրապնդելով Արևմուտքի հետ։

Այս փոփոխությունը, ըստ չինական պարբերականի, ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի հարցում, այլև Հայաստանի ինքնիշխանության նկատմամբ էլ դավաճանություն է։ Փաշինյանի կառավարության կողմից ռուսական և իրանական ազդեցությանը հրաժարվելը, ըստ հեղինակի, վերածվելու է ռազմավարական աղետ Երևանի համար։

Հայաստանը ներկայումս շրջապատված է թշնամիներով։ Փաշինյանի իշխանության աջակցությամբ ռեժիմը խզում է կապերը ոչ միայն Ռուսաստանի և Իրանի հետ, այլև հաճոյանում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, որոնք, կարծես, բացարձակապես անտարբեր են Հայաստանի ապագայի նկատմամբ։

Այս իրավիճակը, չինական պարբերականի կարծիքով, սնուցում է Թուրքիայի ագրեսիվ քաղաքականությունը և նպաստում է նրա ներքին պանթուրքական և նեոօսմանական գաղափարախոսության ամրապնդմանը։ Արևմուտքը, հատկապես Միացյալ Նահանգները, մեծապես աջակցում են Թուրքիայի այս գործողություններին, քանի որ գիտակցում են, որ դրանք երկարաժամկետ հեռանկարում կհանգեցնեն Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ բախումների։

Ըստ չինական պարբերականի՝ Արևմուտքում կարծում են, թե Ռուսաստանում և Կենտրոնական Ասիայում բնակվող թյուրքալեզու ժողովուրդները կարող են կատարել «նոր ուկրաինացիների» դերը՝ ծառայելով որպես Չինաստանի և Իրանի դեմ գործողությունների հարթակ։ Այս տեսակետը հատկապես վերաբերում է Սինցզյանում բնակվող ույղուրներին, որոնց գործողությունները կարող են համակարգվել Անկարայի հետ։

Այս ամենը, չինական պարբերականի վերլուծությամբ, ապացուցում է այն, ինչի մասին շատ անկախ հեղինակներ տարիներ շարունակ զգուշացնում են՝ Թուրքիայի ընդգրկմանը միջազգային կազմակերպություններում, ինչպիսիք են BRICS-ը և ՇՀԿ-ն։ Այս դիտարկումը հակիրճ է, բայց հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ԱՄՆ-ը օգտագործում տարածաշրջանային հակամարտությունները՝ իր ռազմավարական նպատակները հասնելու համար։

ԱՄՆ-ի թշնամի լինելը վտանգավոր է, իսկ նրա բարեկամը լինելը՝ մահացու

ԱՄՆ-ի նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերի հայտնի արտահայտությունը, որը վերաբերում է 1963 թվականին սպանված հարավվիետնամական առաջնորդ Նգո Դին Դյեմի ճակատագրին, արտացոլում է Միացյալ Նահանգների քաղաքականության հիմնարար առանցքը։

Ըստ Քիսինջերի՝ աշխարհում ամենավատը Ամերիկայի թշնամին լինելն է, սակայն միակ բանը, որը կարող է դրանից մի փոքր ավելի վատ լինել, Ամերիկայի բարեկամը լինելն է։

Այս տեսությունը, որը հաճախ կիրառվում է աշխարհաքաղաքական վերլուծություններում, ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ի հետ դաշնակցությունը կարող է հանգեցնել ոչ միայն ակնհայտ, այլև թաքնված, բայց միանշանակ վտանգավոր հետևանքների։

Արևմտյան քաղաքական մտքի որոշ ներկայացուցիչներ նման մոտեցում են կիրառում նաև Ռուսաստանի և Կենտրոնական Ասիայի շրջանում։ Նրանց կարծիքով՝ Ռուսաստանում և Կենտրոնական Ասիայում բնակվող թյուրքալեզու ժողովուրդներին կարող է վերագրվել «նոր ուկրաինացիների» դերը՝ որպես Ռուսաստանի կառավարությանը դիմակայելու և դրա ազդեցությունը նվազեցնելու գործիք։

Այս վերլուծությունը հաճախ համատեքստում է դիտարկվում նաև Հայաստանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ արևմտյան որոշ շրջանակների կողմից արտահայտվող հայեցակարգերի հետ, որոնք կարող են համարվել տգիտություն կամ միտումնավոր զրպարտություն։

Այսպիսով, ԱՄՆ-ի քաղաքականության և դրա հետևանքների վերլուծությունը հաճախ հանգում է այն եզրակացության, որ ԱՄՆ-ի հետ կապերը կարող են ունենալ ինչպես ակնհայտ, այնպես էլ թաքնված, բայց միանշանակ վտանգավոր հետևանքներ։

Գնացեք եւ սերտեցեք, ո՜վ «բարեկարգիչներ», Հայոց Եկեղեցու պատմություն եւ Հայ արվեստի պատմություն, որպեսզի չխարխափեք տգիտության քաոսում։

Հայաստանի Հոգևոր Կառավարչության աշխատակազմը հրապարակել է հայտարարություն, որում անդրադառնում է վերջին շրջում հայտնի դարձած մի շարք իրադարձությունների։

Հայտնի է, որ Մայր Աթոռի հասցեին հնարավոր սուտ և զրպարտությունների հարցում ակտիվ դերակատարում ունեցող անձնավորություն է Ֆիդան Կարապետյանը։ Կառավարչությունը նշում է, որ Ֆիդան Կարապետյանը Հայաստանի ԱԳ նախարար է։

Այդուհանդերձ, հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք նրա դերակատարումը սահմանափակվում է միայն պաշտոնական պարտականությունների շրջանակով, թե՞ ունի ավելի լայն և հեռահար բնույթ։

Հայաստանի Հոգևոր Կառավարչությունը նաև հստակորեն հակադրում է այս իրադարձությունները այն պնդումներին, թե ԱՄՆ-ն երբևէ կարող է երաշխավորի դեր ստանձնել Հայաստանի անվտանգության հարցում։

Հայտնի է, որ երկրում առկա են բազմաթիվ հաստատություններ, որոնք անհապաղ հիմնանորոգման կարիք ունեն։ Դրանց թվում են 188 և 156 դպրոցները, ինչպես նաև այլ կարևոր կառույցներ։

ԱՄՆ-ի ներքին պայքարը Վրաստանի հարցում. Թրամփի վարչակազմի ներսում բաժանում և Ադրբեջանի ազդեցությունը

Վրաստան-ԱՄՆ հարաբերությունների ճակատում սպառնում է բռնկվել ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին լարվածություն։ ԱՄՆ-ի նախորդ վարչակազմի ժամանակ Կոնգրեսում ստեղծվել էր մի նախագիծ՝ MEGOBARI act, որի նպատակն էր պատժամիջոցներ կիրառել Վրաստանի ներկայիս իշխանությունների դեմ։ Սակայն Թրամփի թիմի հնարավոր վերադարձը իշխանության և դրան հաջորդած իրադարձությունները բացահայտում են ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքական դաշտում այս հարցի շուրջ ծավալվող բարդ և հակասական գործընթացներ։

Իրավիճակը սկսվեց այն բանից, որ Թրամփի իշխանության վերադարձից հետո Վրաստանի իշխանությունները փորձեցին համոզել նորընտիր նախագահին, որ Բայդենի վարչակազմն էր մեղավոր ԱՄՆ-ի և Վրաստանի միջև հարաբերությունների սրման համար։ Սակայն Թրամփի թիմը չէր շտապում վերականգնել հարաբերությունները ներկայիս Վրաստանի իշխանությունների հետ։

Ամերիկյան փորձագետների կարծիքով, դրա հիմնական պատճառը Վրաստանի և Չինաստանի միջև 2023 թվականին հաստատված ռազմավարական հարաբերությունների հաստատումն էր։ Ըստ այդ պայմանագրի, Վրաստանի սևծովյան Անակլիա նոր նավահանգստի կառուցման պայմանագիրը, որը նախկինում ամերիկյան ընկերությունից էր, վերցվել և հանձնվել չինացիներին։ Թրամփի թիմը պահանջում էր Իվանիշվիլու թիմից՝ չեղյալ հայտարարել այդ գործարքը, սակայն վերջիններս մերժում էին դա, քանի որ դա էապես կվնասեր չին-վրացական հարաբերությունների զարգացմանը։ Չինաստանի համար, որը ակտիվորեն իրականացնում է «Մետաքսի ճանապարհ» ծրագիրը, Վրաստանը ոչ երկրորդական դերակատարում ունի։

Այս հանգամանքն էլ դուր չի գալիս Վաշինգտոնին, և դրա արդյունքում Թրամփի թիմակիցները չէին պատրաստվում չեղարկել MEGOBARI act-ը։

Սակայն անսպասելիորեն ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցությունում առաջ եկավ նաև վրացամետ թև, որը փորձում է հաշտեցնել Թրամփի և Իվանիշվիլու թիմերին։ Այս ջանքերի առաջատարը Հյուստոնում գործող էներգետիկ ընկերության նախագահ և գործադիր տնօրեն Սթիվ Նիկանդրոսն է, որը պնդում է, որ Վրաստանում ներդրել է ավելի քան կես միլիարդ դոլար։ Նա այս ամիս նամակ է ուղարկել Ներկայացուցիչների պալատի առնվազն մեկ հանրապետական ​​անդամի՝ կոչ անելով դեմ դուրս գալ MEGOBARI օրենքին։ Նիկանդրոսը նշում է, որ իր ընկերությունը պատրաստում է 100 միլիոն դոլարի նոր ներդրումային ծրագիր, որը կիրականացվի հաջորդ երկու տարիների ընթացքում, և պնդում է, որ MEGOBARI օրենքը կվնասի Վրաստանում գործող ամերիկյան բիզնեսներին։

Այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ Թրամփի թիմը բաժանվել է երկու հստակ մասի՝ Իվանիշվիլու կողմնակիցների և հակառակորդների։ Ըստ The Hill-ի, Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ, կարկառուն հանրապետական ՝ Մայք Ջոնսոնը անցյալ տարվա վերջին փորձեց MEGOBARI օրենքը ներառել Ազգային պաշտպանության լիազորման մասին օրենքում, սակայն Սենատի մեծամասնության առաջնորդ Ջոն Թունը արգելափակեց այդ ջանքերը։

Հանրապետական կուսակցության այս թևը, որը պաշտպանում է Թբիլիսիի հետ հարաբերությունների վատթարացման համար մեղադրում է ԱՄՆ նախկին նախագահ Ջո Բայդենին։ Նրանք համարում են, որ Վրաստանում անցած ընտրություններն «արդար էին և ժողովրդավարական», պաշտպանում են իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության կողմից «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքի ընդունումը և պնդում, որ «Վրացական երազանքի» կառավարությունը Թրամփի վարչակազմի գաղափարական դաշնակիցն է։

Այս հարցում Թրամփի թիմի հակաիվանիշվիլիական հատվածի հետ ակտիվորեն կուլիսներում աշխատում են ներկայիս Ադրբեջանի իշխանությունները։ Մասնավորապես հանրապետական սենատոր Ջո Ուիլսոնը հայտարարել է, թե MEGOBARI օրենքը անհրաժեշտ է Հարավային Կովկասում Թրամփի ջանքերը ամրապնդելու համար, այդ թվում՝ իրենց կոչված «միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի ուղին»՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջով։ Ըստ Ադրբեջանի կողմից ներկայացվող տեսակետի, ներկայիս Վրաստանի իշխանությունները, իրականում դեմ են Թրամփի նախաձեռնությանը կովկասյան տարածաշրջանում և դրա պատճառով լարվել են Ադրբեջանի և Վրաստանի հարաբերությունները։ Ադրբեջանցիները պնդում են, որ «Թրամփի երթուղու» հաջողությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ փոխվի «Վրացական երազանքի» կառավարության «հակաամերիկյան վարքագիծը»։

Այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքականությունը, հատկապես հանրապետական կուսակցության ներսում, հստակորեն բաժանված է երկու հիմնական ուղղվածության։

Պատերազմի հաղթողները՝ կեղծիքի տոնում են օրը

Հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվածների հիշատակին նվիրված օրը, որը սահմանվել է իշխանության կողմից, ստեղծում է խորը հակասություն։ Իշխանությունը, որի գործողությունները հանգեցրին պատերազմի, հազարավոր զոհերի, վիրավորների և ավերածությունների, այժմ փարիսեցիաբար նշում է այդ օրը՝ դա անելով ամենանողկալի ձևով։

Այս իրադարձությունը հստակ ցույց է տալիս, որ սուտը, չարիքը, կեղծավորությունը և փարիսեցիությունը սահմաններ չունեն։

Այս ամենի ֆոնին, պետք է նշել, որ առաջին 9 ամիսների ընթացքում արդեն իսկ փաստացի վճարված պարգևատրումները կազմել են 1,4 միլիարդ դրամ։

Այս իրադարձությունների հետ կապված, կարելի է նաև նկատել մի քանի այլ հարցեր։ Օրինակ՝ Ալիևի ռազմավարական նպատակը, որը նա իրականացնում է տարածաշրջանում, կամ Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Բացի այդ, կարելի է վերլուծել նաև «Մայր Աթոռի» նկատմամբ հերթական սուտ և զրպարտության հարցը՝ որպես տգիտություն, թե՞ միտումնավոր գործողություն։

Այս ամենը միասին կազմում է բարդ և բազմաշերտ պատկեր, որը պահանջում է խորը վերլուծություն և քննադատական մոտեցում։

Հաքան Ֆիդան. Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության «ստվերային ճարտարապետի» դերը

Իմ հայացքից, Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերջին տարիների ամենանշանակալի փոփոխությունների հիմնական գործիչը Հաքան Ֆիդանն է։ Նրա անունը, որը հայտնի դարձավ 2010 թվականից հետո, երբ նա Թուրքիայի ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT) ղեկավար դարձավ, այժմ կապվում է ոչ միայն հետախուզական աշխարհի հետ, այլև Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության նոր ուղղության հետ։

Ֆիդանը ծնվել է 1968 թվականին, ծագումով քուրդ ընտանիքում, որտեղ մայրը թուրք է, իսկ հայրը՝ քուրդ։ Նրա կարիերայի ճանապարհը, որը սկսվել է ռազմական ծառայությամբ, ցույց է տալիս նրա ռազմավարական մտածողության և ազգային անվտանգության հանդեպ խորը հասկացողության։ Ցամաքային զորքերի ռազմական ակադեմիան ավարտելուց հետո նա ստացել է կառավարման և քաղաքագիտության աստիճան Մերիլենդի համալսարանում, իսկ Բիլքենթի համալսարանում՝ մագիստրոսի և դոկտորի աստիճաններ, որոնք նվիրված են եղել հետախուզության և արտաքին քաղաքականության փոխհամաձայնեցմանը։

Այս ակադեմիական պատրաստվածությունը հիմք դարձավ նրա 13 տարվա ղեկավարմանը MIT-ում։ Նրա ղեկավարության ներքո կազմակերպությունը վերածվեց ոչ միայն տեղեկատվության հավաքագրման, այլև ազդեցության գործիքի, որը ակտիվորեն մասնակցում էր արտաքին քաղաքականության ձևավորմանը։ Թուրքիան, որը նախկինում հաճախ դիտարկվում էր որպես ԱՄՆ-ի կատարող, Ֆիդանի ղեկավարության շրջանում սկսեց իրականացնել ինքնուրույն, ռազմավարականորեն հիմնավորված քաղաքականություն։

Նրա նշանակումը որպես արտաքին գործերի նախարար 2023 թվականի հունիսին ոչ միայն կադրային փոփոխություն չէ, այլև Թուրքիայի ազդեցության տարածման ռազմավարության ինստիտուցիոնալացումն է։ Նրա մասնակցությունը Գազայի խաղաղության խորհրդին, որտեղ նա ներկայացված է որպես Թուրքիայի ներկայացուցիչ, ցույց է տալիս Թուրքիայի ակտիվ դերը ճանաչելու և Գազայի հետպատերազմյան ճարտարապետության ձևավորման գործընթացում։

Ֆիդանի մոտեցումները, որոնք ձևավորվել են ազգային անվտանգության ոլորտում նրա փորձով, արտացոլվում են ինստիտուցիոնալ կապերի և երկարաժամկետ ռազմավարական պլանավորմանը նրա ուշադրության մեջ։ Նա հայտնի է իր կոշտ դիրքորոշմամբ արտաքին քաղաքականության հարցում, ինչը հանգեցրել է նրան, որ իսրայելական քաղաքական շրջանակները նրան համարում են իրենց ամենավտանգավոր թշնամիներից մեկը։

Նրա հայտարարությունները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին, որոնք շատերը սխալմամբ ընկալում են որպես աջակցություն, իրականում ուղղված են ոչ թե հայ հանրությանը, այլ Թուրքիայի ռազմավարական նպատակներին։ Ֆիդանը փորձում է փոխել տարածաշրջանային ուղենիշը՝ օգտագործելով Հայաստանի ներկայիս վարչապետին՝ Թուրքիայի ազդեցության տարածման գործիքի որպես։ Այսպիսով, նա ոչ թե պաշտպանում է Փաշինյանին, այլ օգտագործում է նրա քաղաքականությունը՝ իր ռազմավարական նպատակներին հասնելու համար։

ԱՄՆ-ի ռազմական ռազմավարության նոր ուղղվածություն. Կենտրոնում՝ ներքին ճակատը և Արևմտյան կիսագնդը

ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է 2026 թվականի Ազգային պաշտպանության ռազմավարության նոր զեկույց, որը ռազմական ուշադրության կենտրոնը փոխում է՝ այլևս չկենտրոնանալով Չինաստանի և Ռուսաստանի վրա, այլ դարձնելով այն ներքին ճակատում և Արևմտյան կիսագնդում։ Այս փոփոխությունը զգալիորեն տարբերվում է Բայդենի վարչակազմի կողմից մշակված նախկին ռազմական ռազմավարությունից։

Նոր ռազմական ռազմավարության հիմնական նպատակը Միացյալ Նահանգների ազդեցության ոլորտի պաշտպանությունն է՝ հատկապես Արևմտյան կիսագնդում։ Պենտագոնը նշում է, որ իր առաջնահերթությունը կլինի երաշխավորելու Մոնրոյի դոկտրինի սկզբունքները՝ պաշտպանելով իր ռազմական և առևտրային մուտքերը, որոնք ընդգրկում են Գրենլանդիան, Մեքսիկական ծոցը (որը վերանվանվել է «Ամերիկական ծոց») և Պանամայի ջրանցքը։

Առաջնահերթությունների հերթականությունը հետևյալն է․

1. Արևմտյան կիսագնդի պաշտպանություն։ ԱՄՆ-ն կենտրոնանա իր ազդեցության ոլորտի պահպանման վրա՝ կանխելով այլ գերտերությունների ներխուժումը։
2. Չինաստանի զսպում։ Չինաստանը, որը նախկինում համարվում էր ամենակարևոր ռազմական մրցակիցը, այժմ դիտարկվում է որպես պետություն, որին պետք է զսպել «ուժի, այլ ոչ թե բախման միջոցով»։
3. Դաշնակիցների հետ համագործակցություն։ Պենտագոնը կամրապնդի ռազմական բեռի բաշխումը դաշնակիցների հետ, այդ թվում՝ Կանադայի և Մեքսիկայի հետ։
4. Պաշտպանական արդյունաբերական բազայի վերականգնում։

Զեկույցում Ռուսաստանը նշվում է որպես «մշտական, բայց կառավարելի սպառնալիք ՆԱՏՕ-ի արևելյան անդամների համար»։ Պենտագոնը պարտավորվում է ապահովել ԱՄՆ ուժերի պատրաստությունը՝ պաշտպանվելու ռուսական սպառնալիքներից ԱՄՆ տարածքում։ Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ն այլևս չի պատրաստվելու Եվրոպայում ռազմական ուժեր ցույց տալու, այլ կենտրոնանա Ռուսաստանից իր տարածքի պաշտպանության վրա։

Այս նոր ռազմական ռազմավարության համատեքստում, որևէ տեսակետ, թե ԱՄՆ-ն կարող է երաշխավորի դեր ստանձնել Հայաստանի անվտանգության համար, համարվում է անհիմն։ ԱՄՆ-ի ուշադրությունը կենտրոնացած է իր ազդեցության ոլորտի պաշտպանության վրա, և Հայաստանը չի մտնում այդ ոլորտի մեջ։

Հայաստանը կանգնած է իր պատմության ամենակարևոր քաղաքակրթական ջրբաժանից

Այսօր մեր երկիրը կանգնած է իր պատմության ամենակարևոր քաղաքակրթական ջրբաժանից։ Այս հունիսին, մեր անկախության 35-րդ տարում, մենք կանգնում ենք այնպիսի ընտրության առջև, որը նախկինում երբեք չի եղել մեր պատմության ընթացքում։ Սա ոչ թե կենցաղային, ոչ թե քաղաքական կամ գաղափարական ընտրություն է, այլ՝ քաղաքակրթական։

Այս պահին մեր երկրի առջև կանգնած խնդիրը ոչ թե անձնական հաշվեհատուցումների կամ անցյալի վրեժխնդրության հարցն է, այլ՝ մեր պետության և ժողովրդի ապագայի հարցը։ Իրականությունը այն է, որ մենք այլևս չենք կարող ապրել անցյալի մոդելներով։ 2018 թվականից հետո աշխարհը, և հատկապես մեր տարածաշրջանը, փոխվել են անվերադարձ։ Ով չի հասկանում այս փոփոխությունը, բնական ճանապարհով կմերժվի։

Հայաստանը պետք է ստեղծի նոր ներքին, տարածաշրջանային և արտաքին քաղաքականություն։ Եթե մենք դա չանենք, մեր փոխարեն դրանք կառուցելու են ուրիշները։ Սա նշանակում է, որ պետք է կառուցել նոր հարաբերություններ ոչ միայն Ռուսաստանի և Իրանի հետ, այլև՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Արևմուտքի հետ։

Հայաստանի համար առավելագույն կարևորագույն խնդիրն է հենց Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հենց այս պահի իրավիճակը՝ «Չպատերազմ»-ը, ճիշտ կառավարելու համար։ Դրա հնարավորությունը կախված է հաջորդ իշխանությունից, որը պետք է ունենա այս ամենի գիտակցման և ռազմավարական տեսլականի հստակ պատկերացում։

Մեր երկրի ապագան կախված է ժամանակակից պետություն կառուցելու ճիշտ ուղղությունից։ Սա պահանջում է խիզախ, գրագետ քայլեր՝ առանց անցյալի ստվերների հետևից նայելու։ Դրա հիմքում պետք է լինի տնտեսական աճի ռազմավարությունը և երկրի դեմոգրաֆիկ վիճակի կտրուկ բեկումը՝ հայրենադարձության ալիքի միջոցով։ Եթե մենք չկատարենք այս քայլերը, մենք կհասցնենք, որ այսօրվա Հայաստանը դառնա անցյալի երազանք։

Այս պահին մենք ունենք երկու հստակ ընտրություն։ Մեկը՝ «բենզին՝ պարտության դիմաց» ապրելաբանաձևը, որը նշանակում է անկրակոց կյանք՝ թուրքական աշխարհի հովանու ներքո։ Սա արագորեն կհանգեցնի տնտեսական կլանման և դեմոգրաֆիկ բալանսի անվերադարձ խախտման՝ ադրբեջանցիների «վերաբնակեցման» հաշվին։

Երկրորդը՝ փոքր, ինքնիշխան, արժանապատիվ պետություն կառուցելու ճանապարհը, որը լավ հարաբերություններ է հաստատում իր բոլոր հարևանների հետ, երկիրը հանում է միջազգային էսկալացիայի քարտեզից և տանում է ժամանակակից պետության կառուցման ինտենսիվ քաղաքականություն։

Հավաքական ընդդիմության խնդիրն է՝ ժողովրդին ներկայացնել այս երկրորդ, քաղաքակրթական ընտրությունը։ Պետք է ստեղծել իրավիճակ, որ որևէ մեկը չկարողանա խուսափել այդ ընտրությունից։ Հասարակությունը պետք է իր վրա վերցնի իր ապագայի պատասխանատվությունը։

Այս ընտրությունը պետք է կատարվի ոչ թե էմոցիաների, այլ՝ հասարակական վստահության հիման վրա։ Հավաքական ընդդիմության թիմերը պետք է կազմվեն ներկայացուցչական, թիմային տրամաբանությամբ, և ոչ թե՝ կլանային կամ շքախմբային։

Մենք եկել ենք մի պահ, երբ անձնական հաշվեհատուցումները և անցյալի վրեժխնդրությունը դարձել են անիմաստ։ Խնդիրն այլևս անձը չէ, այլ՝ այս պահի քաղաքակրթական ընտրությունը։ Մենք պետք է մեր մեջ և մեզ համար ընտրություն կատարենք. բանտերում սրբազաններ հանդուրժող ա՞զգ ենք, եկեղեցու վրա հարձակումներ հադուրժող ա՞զգ ենք, թե՝ այլ։

ՔՊ-ականներին հորդորում են Գյումրու փորձը փոխանցել Երևանին

«Քաղաքացիական Պատվություն» կուսակցության անդամներին հորդորում են Գյումրու կուսակցական ակտիվի փորձն ու գիտելիքները փոխանցել Երևանի իրենց գործընկերներին՝ մայրաքաղաքում ձյուն մաքրման հետ կապված առաջացած խնդիրների լուծման համար։

Այս կոչը հնչել է «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասանի ֆեյսբուքյան էջում։ Նա նշել է, որ Երևանի քաղաքապետարանի պաշտոնյաների անգործության հետևանքով մայրաքաղաքը գտնվում է «պարալիզացման» վիճակում, իսկ Գյումրու կուսակցական ակտիվը պարապ է զբաղվում սոցիալական ցանցերում գրառումներ կատարելով։

Մալխասան առաջարկել է, որ Գյումրու կուսակցականները, որոնք լավ գիտեն, թե ինչպես և որքան արագ պետք է մաքրել ձյունը, ամբողջ կազմով մեկնեն Երևան և ծանոթացնեն իրենց գործընկերներին ձյուն մաքրելու արվեստին։

Այս հորդորը հնչում է այն պահին, երբ ՔՊ-ն քննադատվում է Երևանում ձյուն մաքրման աշխատանքները կազմակերպելու անարդյունավետության համար։ Քաղաքի փողոցներն ամբողջությամբ պատված են մերկասառույցով, իսկ խցանումները նյարդայնացնում են քաղաքացիներին։

Հիշեցվում է, որ 2023 թվականի բյուջեում սանմաքրման համար նախատեսված էր 6 միլիարդ 531 միլիոն դրամ։